Saadet zinciri; sisteme katılan üyenin sisteme başka üyeler eklemesiyle para üzerinden para kazanmasına dayalı olan, aslında içinde herhangi bir hizmet ya da ürün barındırmayan bir iş modelidir. Bu zincirde genel olarak yeni katılımcılardan alınan paralar önceden mevcut olan katılımcılara ödenir. İlk başta bu durum yeni katılımcılar için pozitif bir etki gibi görünebilirse de yeni katılımcılar bulunması zorlaştığı durumda sistem kendiliğinden tıkanabilir ve çökebilir.
Ülkemizde de herkes tarafından bilinen ve binlerce insanın dolandırılmasına neden olan Çiftlik Bank da saadet zincirine bir örnektir ve bilişim sistemleri kullanılarak bu suç işlendiğinden nitelikli dolandırıcılık suçundan dolayı failler mahkûm edilmiş, toplamda 511 milyon TL vurguna sebep olan kurucu Mehmet Aydın da yurt dışına kaçmıştır.
Saadet zinciri, Türk Ceza Kanunu’ndaki dolandırıcılık suçunu oluşturan bir dolandırıcılık türüdür. Bu suçun temel yaptırımı ise bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır. Son zamanlarda bu zincirlerin artması ve insanların da bundan dolayı giderek mağdur olması, bu dolandırıcılık türünün halk tarafından bilinmesinin ve faillerin cezalandırılmasının ne kadar önemli olduğunu gösterir. Biz de saadet zinciri nedir? Cezası ve ponzi dolandırıcılığı ile ilgili tüm detaylardan söz edeceğiz.
Ceza Hukuku ile ilgili daha detaylı bilgi almak ve Ceza Hukuku alanındaki diğer konularda bilgi edinmek isterseniz, ilgili sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
İçindekiler
- 1 Ponzi Dolandırıcılığı Nedir?
- 2 Saadet Zinciri Nedir?
- 3 Piramit Satış Sistemi Nedir?
- 4 Saadet Zincirinin Unsurları Nelerdir?
- 5 Ponzi Sistemi Nasıl Çalışır?
- 6 Saadet Zincirinin Cezası ve Nitelikli Halleri
- 7 Ponzi Dolandırıcılığının Varlığı Nasıl Anlaşılır?
- 8 Yatırımcılar Saadet Zinciri Suçunun Faili Olabilir Mi?
- 9 Saadet Zinciri Örnekleri
- 10 Network Marketing ve Saadet Zinciri Arasındaki Farklar
- 11 Saadet Zinciri Yargıtay Kararları
- 12 Sıkça Sorulan Sorular
- 13 Burak Temizer Hukuk Bürosu Saadet Zinciri Suçuna Yönelik Hizmetlerimiz
Ponzi Dolandırıcılığı Nedir?
Ponzi dolandırıcılığı, kullanıcılara hızlı kâr elde etme vaadini veren ancak katılımcıların yatırımlarını çalmayı hedefleyen bir tür dolandırıcılık türüdür. Bu sistemde mevcut katılımcıların paraları yeni yatırımcılardan gelen paralarla ödenir ve kısa zaman diliminde olağandan fazla miktarı geri ödeme niyetini taşır. Ponzi dolandırıcılığı nedir? sorusuna en kısa tabirle bu şekilde yanıt verebiliriz. Ponzi şemasının devamlılığı yeni yatırımcıların gelmesine bağlıdır ve genelde katılımcılardan gelen paralar azaldıkça sistem çöker ve paraları alan kurucular yurt dışına kaçarlar.
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Aşağıda TKHK olarak anıldığı yerler olacaktır)’un 80. maddesinde “katılımcılarına bir miktar para veya malvarlığı ortaya koymak karşılığında, sisteme aynı şartlar altında başka katılımcılar bulma koşuluyla bir para veya malvarlığı kazancı olanağı ümidi veren ve malvarlığı kazancının elde edilmesini tamamen veya kısmen diğer katılımcıların da koşullara uygun davranmasına bağlı kılan, gerçekçi olmayan veya gerçekleşmesi çok güç olan kazanç beklentisi sistemidir.” olarak tanımlanan bu suç ilgili kanunda yasaklanmış ve suçun meydana gelmesi durumunda suçu işleyen kişilerin cezalandırılacağını hükme bağlamıştır.
Ponzi şeması, genel olarak kısa dönemde normalin çok üstünde bir seviyede geri ödeme vadetmektedir. Şemanın devamlılığı sisteme yeni yatırımcı girmesiyle mümkün olmaktadır. Saadet zinciri genelde, katılımcılardan elde edilen para azaldıkça sistemin çökmesi ve bu esnada kurucuların eldeki paralarla ülkeyi terk etmesi şeklinde sona erer. Ponzi şemasının vadettiği ve ödediği yüksek tutardaki geri ödemelerin sürdürülebilmesi için, yatırımcılardan sürekli artarak gelen bir para akışı olmak zorundadır. Sistemde kazanç elde edilmesi çoğunlukla mümkün olmamakla birlikte, kazanç elde edilse bile bu kazanç genelde müşterilere yapılan ödemelerden daha az olduğu için sistemin başarısız olması kaçınılmazdır.
Saadet Zinciri Nedir?
Saadet zinciri; sisteme katılan üyenin sisteme başka üyeler eklemesi suretiyle para üzerinden para kazanmasına dayalı olarak geliri artıran ama içinde herhangi bir hizmet ya da ürün barındırmayan bir tür iş modelidir. Saadet zinciri nedir? sorusuna bu şekilde yanıt verebiliriz. Adını Charles Ponzi’den alan sistem ponzi dolandırıcılığı olarak da adlandırılmakta ve halk arasında saadet zinciri olarak da ifade edilmektedir. Hızlı kar vaadiyle yatırımcıları cezbederek ve mevcut yatırımcıların paralarını, yeni katılımcıların yatırımlarından gelen paralarla ödemek suretiyle devam ettirilen nitelikli bir dolandırıcılık suçudur.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçu hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
Piramit Satış Sistemi Nedir?
Piramit satış sistemi, katılımcılarına belirli bir miktarda para veya malvarlığı koymaları karşılığında, aynı şartlarla sisteme yeni katılımcılar bulmaları koşuluyla para veya malvarlığı kazancı elde etme ümidi veren ve bu kazancın, diğer katılımcıların da koşullara uygun davranmalarına bağlı olduğu, gerçekten uzak veya gerçekleşmesi çok zor olan kazanç beklentisi yaratan bir satış sistemdir.
Saadet Zincirinin Unsurları Nelerdir?
Saadet zinciri ya da bir diğer adıyla ponzi dolandırıcılığının gerçekleşmesi için çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurlar ve açıklamalarından ise şu şekilde söz edebiliriz:
- Bir Miktar Para ya da Malvarlığı Ortaya Koyma Unsuru
Ponzi sistemine girebilmek için öncelikle bir miktar para ya da malvarlığının katılımcılar tarafından yatırılması gerekir. Buna ‘giriş ücreti’ de denir. Ödenecek olan para yabancı para birimi ya da TL üzerinden yapılabilir. Eğer ki giriş ücreti olarak taşınmaz ortaya konmuşsa bunların tescilinin yapılmış olması zorunludur, eğer ki giriş ücreti olarak taşınır getirilmişse bunların devri için teslim yeterli olduğundan ayrıca taşınırların tescil edilmesine gerek yoktur.
- Sisteme Başka Katılımcılar Bulma Unsuru
Bu sisteme dahil olabilmek için sisteme yeni katılımcılar eklenmelidir. Zira katılımcı sayısının artması para kazanma imkanını da artırmaktadır. Sisteme yeni gelecek olan katılımcıların da tıpkı eski katılımcılar gibi giriş ücreti ödemesi zorunludur. Eski katılımcılarda olduğu gibi giriş ücreti bir miktar para ya da malvarlığı olabilir.
- Bir Miktar Para ya da Malvarlığı Kazanma Vaadinde Bulunma Unsuru
Bu sisteme dahil olan yeni üyelere bir miktar para ya da malvarlığı kazanma vaadinde bulunulur. Sistemdeki satıcı ilk olarak kendi tarafından satılan ürünlerden para kazanırken aynı zamanda sisteme diğer katılımcıların eklenmesiyle de kazanılacak olan paralardan bir miktar pay alırlar.
- Diğer Katılımcıların Sisteme Uyumu Unsuru
Diğer katılımcılar da tıpkı eski katılımcılar gibi sisteme uyum sağlamalıdır. Yeni katılımcılar sisteme uyum sağlayarak sistemin işleyişini öğrenir ve böylece sistemin devamlılığı sağlanır. Ayrıca diğer katılımcıların giriş ücreti yatırması da bu sisteme uyumun bir göstergesidir.
Ponzi Sistemi Nasıl Çalışır?
Ponzi sisteminde sistem öncelikle kullanıcılara yüksek kâr getirten bir yatırım fırsatıyla başlar. Daha sonra katılımcılardan belli miktarlarda malvarlığı talep edilir. Bu mal varlığı bir para, kripto para, taşınır mal, ev ya da arsa da olabilir. Daha sonra gerçekleşmesi neredeyse imkânsız olan birtakım kazançlar vaat edilir ancak bu kazançlar yeni yatırımcı bulma şartına bağlanır. Zira ponzi sisteminin çalışabilmesi için sürekli olarak sisteme yeni katılımcıların girmesi gerekmektedir. Nitekim ilk katılımcılar için önceden vaat edilen kâr, bu yeni katılımcılardan alının giriş ücreti ile karşılanır.
Asıl amaç ise sistemin inandırıcılığını sağlamak ve yatırımcıların güveninin kazanmak ve nihayetinde katılımcıların dolandırılmasına yol açmaktır. Şunu da belirtmek gerekir ki ponzi sisteminde herhangi bir ürün satışı ya da hizmeti olmadığından dolayı sistemin devam edebilmesi için yeni üyelerin katılması zorunludur. TKHK’ye göre bir sistemin ponzi sistemi olabilmesi için belirli koşulları sağlamalıdır.
- Katılımcıdan Üyelik İçin Belli Bir Para veya Malvarlığı İstemek
Yatırımcılar, sisteme girebilmek için öncelikle “giriş ücreti” adı altında bir miktar para ortaya koymak zorundadır. Giriş ücretinin para olması mecburi değildir; ev, arsa, arazi gibi taşınır mallar da sisteme giriş için mecbur olan “giriş ücreti” yerine geçebilmektedir. Son zamanlarda adını sıklıkla duyuran “kripto para” da giriş ücreti olarak kabul edilebilir. Giriş ücretinin TL olması da zorunlu değildir.
- Yeni Üye Kazandırma Şartıyla Gerçekçi Olmayan veya Gerçekleşmesi Mümkün Olmayan Kazanç Vadetmek
Yatırımcıların sisteme girebilmeleri için bir diğer şart da sisteme yeni yatırımcı kazandırmaktır. Sistemin ayakta kalabilmesi için sürekli olarak yeni yatırımcıların sisteme dahil olması gerekir. Yeni yatırımcılar, önceki yatırımcıların getirilerini finanse etmek için kullanılır.
- Bu kazancı elde etmek için sisteme kazandırılan üyelerin de aynı koşullara kısmen veya tamamen uyması istemek
- Bunun sebebi ise sistemin çökmemesi ve başarıya ulaşması için her zaman yeni yatırımcılara ihtiyaç duyulmasıdır.
Ponzi sistemi, bir piramit gibi yukarıdan aşağı doğru gidildikçe genişleyen bir kazanç sistemidir. Para veya malvarlığı kazancı ümidi verilmesi nedeniyle kısa sürede zengin olma hayali kuran kişilerin sisteme katılması sonucu bu sistem piramit şeklinde yukarıdan aşağıya genişleyerek büyür. Sistemi kuran kişi/kişiler, mantıklı olmayacak bir kar vaadi sunarak sisteme ilk yatırımcıları alırlar. Bu yatırımcılar sisteme girebilmek için belirlenen “giriş ücretini” ödemek ve sonrasında bu sisteme yeni yatırımcılar bulmak zorundadır. Yatırımcılar, sisteme kendi buldukları yeni yatırımcıları dahil ederek kazanç hiyerarşisini büyütürler. İlk yatırımcılara vadedilen kar, onların buldukları yeni yatırımcıların sisteme giriş için verdikleri ücretten karşılanır. Bu sayede ponzi sistemi ilk bakışta devamlılığı olan ve güvenilir bir sistem gibi gözükür fakat sistem tıkandığı zaman sistemi kuranlar ellerindeki paralar ile kaybolur.
Saadet Zincirinin Cezası ve Nitelikli Halleri
Saadet zinciri dolandırıcılığının temel cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır. Buna ek olarak saadet zincirinin;
- Kişinin içinde bulunduğu zor şartlardan yararlanmak suretiyle işlenmesi,
- Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle işlenmesi,
- Bilişim sistemleri ya da banka, kredi kuruluşlarının araç olarak kullanılarak işlenmesi,
- Suçun kooperatif ya da şirket nezdinde işlenmesi ve
Kişinin kendisini kamu görevlisi ya da banka, sigorta ya da kredi kurumlarının bir çalışanı olarak nitelendirmesi veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkisinin olduğunu söylemesi yoluyla bu suçun işlenmesi durumunda nitelikli dolandırıcılık suçu meydana gelir ve bu durumda fail ya da faillere üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası verilir.
Zimmet Suçu hakkında da bilgi almak isterseniz, içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
Ponzi Dolandırıcılığının Varlığı Nasıl Anlaşılır?
Bir sisteminin ponzi olup olmadığını anlamak için bazı unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurlar, ponzi sistemini tanımak açısından son derece önemlidir. Bu kapsamda ponzi dolandırıcılığının (saadet zinciri) anlaşılmasında aşağıdaki durumlar göz önünde tutulabilir:
- Yüksek Getirilerin Vaat Edilmesi: Herhangi bir yatırım fırsatı, normal piyasa koşullarının ötesinde ve gerçekleşmesi muhtemel olmayan yüksek getiriler vadediyorsa dikkatli olunmalıdır. Anormal derecede yüksek getiriler genellikle riskli veya dolandırıcı bir yatırımın göstergesi olabilir.
- Kârların Garanti Edilmesi: Hiçbir yatırım tamamen risksiz olarak nitelendirilemez. Dolandırıcılık teklifleri, “garantili” veya “risk yok” gibi ifadelerle yatırımcılara kar getirisi vadediyorsa, bu tür iddialara şüpheyle yaklaşılmalıdır.
- Sorgulanabilir Yatırım Stratejileri: Yatırım stratejisi veya iş modeli açıkça anlaşılamıyorsa veya mantıksız görünüyorsa, yatırımdan kaçınılmalıdır. Sağlam bir yatırım planı ve stratejisi olmayan şüpheli tekliflerden uzak durulmalıdır.
- Bilinmeyen ya da Lisansı Olmayan Şirketlerin Varlığı: Yatırım yapmayı düşündüğünüz şirketin geçmişi, itibarı ve lisans durumu hakkında detaylı araştırma yapmak sizin bu tarz dolandırıcılık faaliyetleri fark etmenizde önemli bir rol oynar. Lisanssız veya tanınmamış bir şirketle iş yapmak risklidir.
- Bilgilerin Şeffaflığı: Yatırımcılar, yatırımı yapacakları şirketten gerekli bilgiyi almalı ve şeffaflık talep etmelidirler. Şüpheli veya eksik bilgiler veren şirketlerden uzak durulmalıdır.
- Basınç ve Acele Ettirme: Dolandırıcılar, yatırımcıları acele etmeleri için baskı yapabilirler. Yatırımcılar, aceleci kararlar vermek yerine rasyonel ve dikkatli bir şekilde düşünmelidirler.
- Gerçekçi Olmayan Beklentiler: Yatırım yapan kişilerin beklentileri gerçekçi olmalıdır. Nitekim gerçekçi olmayan beklentiler ponzi dolandırıcılığının bir göstergesi olabilir.
- Yeni Yatırımcılar Bulma Zorunluluğu: Ponzi sistemi veya saadet zincirinin işleyişinde en önemli olan nokta sistemin devamlılığı için getirilmesi gereken yeni yatırımcılardır. Yatırım yapmak istediğiniz şirket, bahsettikleri vaatleri sizin yeni yatırımcı bulmanız koşuluna dayandırıyorsa dikkatli olmanız gerekmektedir.
Dahil olunan her sistemi ponzi olarak nitelemeden önce yukarıdaki unsurlara dikkat etmek gerekir. Eğer bu unsurlar, sistemin genel işleyişine uyum sağlıyorsa, o halde sistemi saadet zinciri yani ponzi dolandırıcılığı olarak adlandırmak doğru olacaktır.
Kara Para Aklama Suçu ile ilgili de bilgi almak ve detayları öğrenmek isterseniz, içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
Yatırımcılar Saadet Zinciri Suçunun Faili Olabilir Mi?
Saadet zincirinde kurucuların sorumluluğu vardır ve bundan ötürü de kurucular ceza alırlar. Bu sisteme ücret ödeyerek giren ve başka katılımcılara da burayı öneren ve kullanıcıların sözleşmeyi imzalamasını sağlayan ve bundan ötürü de pay alan kişiler bu suçtan ötürü cezalandırılamazlar. Ancak bu katılımcılar zamanla bu sistemin bir dolandırıcılık sistemi olduğunu anlayıp buna rağmen katılımcılar gibi hareket ettikleri takdirde bu kullanıcılar, katılımcılar gibi cezalandırılabilirler.
Saadet Zinciri Örnekleri
Günümüzde saadet zincirine sıklıkla rastlanmaya başladı. Bu sistem sayesinde kişiler kolay yoldan para kazanma hevesiyle sistemin tuzağına düşürülmekte, üye sayısı arttırılarak, daha fazla üyeden ücret alınmaktadır. Bu çerçevede saadet zinciri örnekleri ise şu şekilde verilebilir:
Titan Saadet Zinciri
Saadet zinciri ülkemizde 1990’lı yıllarda ilk kez Titan saadet zinciri ile birlikte ortaya çıkmıştır. Bu saadet zinciri üyelere katılım ücreti ödettikten sonra yüksek kâr oranı sunan ve onlara sisteme getirdikleri her üye ile beraber prim vaat eden bir zincirdi.
Çiftlik Bank Saadet Zinciri
Çiftlik Bank saadet zinciri ise 2016 yılında bir internet sitesi olarak tanıtılmış ve insanlara yatırım yaparak tarım işletmesi kurabileceklerini ve bunun sonucunda da yüksek gelirler elde edebileceklerini vaat eden bir saadet zinciridir. Bu sistem oyun üzerine kurulmuş bir sistemdir. Yani kullanıcılar sanal çiftlikten hayvanlar satın alarak bunları yetiştirirler ve bu ürünleri satarak para kazanırlar. Bu sistem sürdürülebilir olamadı zira yeni katılımcılar var olan sisteme eklenemediğinden sistem çökme noktasına gelmiştir. Sistemin kurucusu ise yurt dışına kaçarken yakalanmıştır.
Güneş Tarlası Saadet Zinciri
Son zamanlarda ponzi dolandırıcılığına örnek olan güneş tarlası saadet zinciri, dijital platformlarda birtakım reklam ve ilan veren enerji şirketi adı altında insanları dolandıran bir saadet zinciridir. Dolandırıcıların vaatleri 25 metrekarelik parselleri 20.000 TL’den satarak daha sonra inşa edilecek olan güneş panellerinde üretilen elektrikle ayda 2.000 TL kiraydı.
Flexkom Saadet Zinciri
Bu zincirde 20.000 TL ödeyen kişiye ömür boyu süper emeklilik hakkı verileceği vaat edildi. Aralarında Tanju Çolak’ın da olduğu 40.000’e yakın kişi aylık 30.000-40.000 kazanç elde etmek için dolandırıldı. Bu kişiler Flexkom bayiliği satın aldılar ve Çin’de 60 dolara satılan bu pos cihazları Türkiye de 650 liraya satıldı ve kişiler daha sonrasında dolandırıldıklarını anladılar.
Nilfa Kobi A.Ş. Saadet Zinciri
Bu saadet zinciri 4 ayda %45 getiri vaadiyle 6 ayda 40 milyon toplandı. Bu paralar halktan hisse senetleriyle beraber alındı ve adeta bir borsa gibi kendilerini gösterdiler. Ayrıca Sermaye Piyasası Kuruluna ya da Borsa İstanbul’da da bunların mevcut bir kayıtları yoktu. Daha sonra sisteme yeni üyeler eklenmeye başladı ve bir piramit oluşturuldu. Nihayetinde ise kullanıcılar dolandırıldıklarını anladılar.
Borsada Manipülasyon (Piyasa Dolandırıcılığı) Suçu hakkında da bilgi almak isterseniz içeriğimize göz atabilirsiniz.
Kairos Planet Saadet Zinciri
Bu saadet zincirinde kullanıcılara bilgisayarlarını 10 saat açık tutmak suretiyle binlerce dolar kazanacakları vaat edildi ve kullanıcılardan toplamda 25 milyon dolar getiri elde edilmiştir.
Network Marketing ve Saadet Zinciri Arasındaki Farklar
Günümüzde en kısa tabiri ile çok katlı pazarlama olarak ifade edilen network marketing ile saadet zinciri sıklıkla karıştırılmaktadır. Peki, network marketing ve saadet zinciri arasındaki temel farklar nelerdir?
- Network marketing ’de gerçek ve somut bir ürün satılır ve katılımcılar hem kendi satışlarından hem de ağlarındaki diğer kişilerin satışlarından para kazanırlar, saadet zincirinde ise gerçek ve somut bir ürün genelde satılmaz ve sisteme yeni kişiler getirmek suretiyle kazançlar artırılır.
- Network marketingde komisyonlar ürün veya hizmetin satışına göre belirlenir, saadet zinciri ise kullanıcılar yeni kişiler getirdikleri zaman para kazanırlar.
- Network marketing yasalara uygun olarak bir ürün veya hizmeti satar ve bu nedenle pek çok ülkede yasaldır, saadet zinciri ise yasalara aykırı olarak para kazandırır ve genelde Türkiye dahil pek çok ülkede yasal değildir.
Tamamen yasalara uygun olan network marketing, kullanıcılara gerçeği yansıtmayan hayaller satmazlar. Bu nedenle saadet zincirinden tamamen farklıdır.
İnternet Dolandırıcılığı Suçu hakkında da bilgi almak isterseniz, içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
Saadet Zinciri Yargıtay Kararları
Yargıtay 13. HD, 1999/ 5959 E., 1999/6672 K.
Yargıtayın bu kararında davacı, davalıca organize edilen birtakım toplantılara katılarak para kazanma vaadinde bulunmuştur. Her birinden 2450 DM alınmasına rağmen kendilerine herhangi bir kazanç geri gelmediğinden davacı kendilerine 4900 DM’nin geri verilmesini talep ve dava etmiştir. Başlangıçta bu sisteme Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından 4.12.1996 tarihinde izin verilmiş ve 1.9.1997 tarihinde birden çok kişiden usulsüz ve yetkisiz para toplanmış olması nedeniyle verilen izin iptal edilmiştir. Davacıların bu davranışları mahkemece ahlaka ve adaba aykırı bulunmuştur.
23. Ceza Dairesi 2015/678 E. , 2015/3193 K.
Yargıtayın bu kararında saadet zinciri şeklinde bir Quest-Net adlı bir organizasyonla katılımcılara birtakım imkânsız vaatlerde bulunulmuş ve dolandırıcılık suçu işlendiği iddia edilmiştir. Bu yüzden Yargıtay davaların birleştirme hususunu değerlendirip ve bu mümkün olmadığı takdirde asıl dosya incelenip ona göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle beraat kararı verilmesini yasaya aykırı bulmuştur.
11. Hukuk Dairesi 2015/15371 E. , 2016/346 K.
Yargıtayın bu kararında davacı, davalı şirkete kâr kazandırmak için internetten sözleşmeyle üye olduğunu ve bunun karşılığında 4.5000 TL alındığını ve davalının kendisine tatil paketi gönderdiğini daha sonra yapmış olduğu araştırmalar neticesinde bu sistemin bir saadet zinciri olduğunu öğrendiğinden sözleşmenin feshini ve 4.500 TL’yi ve yasal faizi ile talep ve dava etmiştir. Yerel mahkeme ise söz konusu bu davada kendisinin görevli olmadığını, asliye ticaret mahkemesinin bu davada görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar vermiştir. Yargıtay ise bu kararı bozarak Tüketici mahkemelerinin bu davada görevli olduğuna karar vermiştir.
15. Ceza Dairesi 2018/5932 E., 2020/4510 K.
Yargıtayın bu kararında internet sitesinde organizasyonu olan bir saadet zinciri kurulduğu ve yaklaşık olarak Türkiye’de 320.000 üyesi olduğu ve katılanlardan haksız menfaat elde ettiği anlaşılmasından ötürü üzerlerine atılı suçun işlendiğine kanaat getirilmiş ve sanıklar mahkum edilmiştir.
Jigolo Sitesi Dolandırıcılığı konusu ile ilgili de bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Saadet Zinciri Kurucusu Kimdir?
Ponzi dolandırıcılığı olarak bilinen ve halk arasında saadet zinciri olarak adlandırılan sistemin kurucusu, Charles Ponzi’dir. Adını kurucusundan alan bu sistem, üyeler kazandırarak, üyelik ücreti alınması suretiyle dolandırmayı içermektedir.
Saadet Zinciri Ne Demek?
İçerisinde herhangi bir mal ya da hizmet bulunmamasına karşın sisteme yeni üyeler sokulması, üyelerin yeni üyeler sokarak üye sayısı arttırması ve üyelik ücretinin talep edilmesi ile sistemin büyütülmesi, ponzi dolandırıcılığı ya da diğer adıyla saadet zinciri olarak adlandırılmaktadır.
Ponzi Dolandırıcılığında Yatırımcıların Suçu Var Mı?
Ponzi sistemi, saadet zincirinde sistemin kurucuları cezalandırılır. Ponzi sistemine giriş ücreti ödeyerek giren yatırımcılar başka kişilere sisteme üye olmasını ve şirketle sözleşme imzalamalarını önererek yeni katılımcıların ödedikleri bedelden pay alırsa bu hareketleri dolandırıcılık suçuna sebebiyet vermeyecektir. Yatırımcıların hileli davranışları veya dolandırma faaliyetleri olmadığından dolayı onlar da mağdur olarak görülür. Ancak yatırımcılar artık mağdur olmaktan ziyade sistemin kurucularıyla aynı amaçlara sahip olacak kadar sistemi sahiplenmiş ve sistemin aslında bir ponzi sistemi olduğunu fark ettiği halde sisteme yeni mağdurlar katmak için büyük bir emek harcıyorsa bir başka deyişle dolandırıcılığı tellallığı yapıyorsa olayın hal ve şartlarına göre o kişinin hukuki durumu ayrıca değerlendirebilir.
Saadet Zinciri Bir Dolandırıcılık Türü Mü?
Saadet zinciri; sisteme katılan üyenin sisteme başka üyeler eklemesiyle para üzerinden para kazanmasına dayalı olan, aslında içinde herhangi bir hizmet ya da ürün barındırmayan bir dolandırıcılık türüdür.
Yatırımlarımda Saadet Zinciri Olup Olmadığını Nasıl Anlarım?
Eğer ki yatırımlarınız gerçekçi olmayan vaatlere dayanıyorsa ve bu vaadin de gerçekleşmesi yeni katılımcıların sisteme getirilmesine bağlanıyorsa yatırımlarınızda saadet zinciri olabilir.
Bilmeden Yatırım Yapmış Olduğum Şirketin Saadet Zinciri Olduğunu Öğrendim, Ben De Ceza Alır Mıyım?
Saadet zincirinde kural olarak sistemin kurucuları cezalandırmaktadır. Bu sisteme ücret ödeyerek giren ve başka katılımcılara da burayı öneren ve kullanıcıların sözleşmeyi imzalamasını sağlayan ve bundan ötürü pay alan kişiler bu suçtan ötürü cezalandırılamazlar. O nedenle ceza almayacaksınız. Ancak bu sistemin saadet zinciri olduğunu bilerek bu sistemde var olursanız ve bundan ötürü kazanç elde ederseniz siz de cezalandırılırsınız.
Saadet Zinciri Ne Zaman Yasaklandı?
Saadet zinciri ilk olarak 1988 yılında Titan saadet zinciri ile yasaklanmıştır ve günümüzde de bu yasak devam etmektedir.
Saadet Zinciri Basit Dolandırıcılık Mı? Yoksa Nitelikli Dolandırıcılık Türü Müdür?
Türk hukukunda saadet zinciri hem basit dolandırıcılık olarak hem de nitelikli dolandırıcılık olarak somut olayın şartlarına göre değerlendirilebilir. Nitekim, failin mağduru aldatıp onun ya da bir başkasının zararına olarak kendisine ya da başkasına yarar sağlamak sonucunda bu suç bir şekilde oluşmuşsa basit dolandırıcılık suçu oluşur. Ancak, fail TCK 158’de belirtilen hal ve hareketlerle bu suçu işlerse nitelikli dolandırıcılık suçu oluşur. Uygulamada da sıkça saadet zincirinin bilişim sistemleriyle veya bankalar aracılığıyla işlendiği görülmektedir. O nedenle de Yargıtay kararlarında da görüldüğü üzere failler nitelikli dolandırıcılık suçundan ötürü genel olarak ceza almışlardır. Ancak söz konusu durum bu suçun basit dolandırıcılık şeklinde işlenebileceğine engel teşkil etmez.
Ponzi Dolandırıcılığından Dolandırıldığımı Öğrendim, Ne Yapmalıyım?
Eğer ki ponzi dolandırıcılığına yakalandıysanız ilk olarak banka hesaplarınıza bloke koydurmalı daha sonra bu alanda uzman bir avukata başvurmalısınız. Burak Temizer hukuk bürosu size bu konuda alanında uzman kadrosuyla beraber yardımcı olabilir.
Piramit Sistemi Yasal Mıdır?
Tüketicinin korunması hakkında kanuna göre piramit sisteminin kurulması, yayılması ve tavsiyesi yasaklanmıştır ve bu nedenle piramit sistemi yasal değildir.
Ponzicilik Nedir?
Ponzi şeması, sanki yüksek kâr getiren bir üretim varmışçasına yatırımcılarını sisteme dahil eden ve ilk yatırımcılara yapılan ödemelerin son yatırımcılar tarafından yapıldığı bir dolandırıcılık türüdür.
Saadet Zinciri Suç Mudur?
Evet, saadet zinciri bir suçtur. Türk hukukunda bu zincir hem basit dolandırıcılık olarak hem de nitelikli dolandırıcılık olarak somut olayın şartlarına göre suç olarak değerlendirilir.
Saadet Zincirinde Yeni Yasa Teklifi İle Değişiklikler Mi Olacak?
Evet yeni tüketici yasa teklifi ile saadet zincirinde birtakım değişiklikler olması gündemdedir. Örneğin, sisteme üye olan satıcılar, yeni satıcı kazandırmak suretiyle artık menfaat elde edemeyecekler. Ayrıca doğrudan satış sistemine de yeni düzenlemeler getirilecektir.
Saadet Zinciri İlk Olarak Nasıl Ortaya Çıktı?
Saadet zinciri ilk kez 1997 yılında Kenan Şeranoğlu’nun kurduğu Titan saadet zinciri ile ortaya çıkmıştır. Kenan Şerenoğlu 25 yıl 10 ay hapis cezasıyla mahkûm edilmiştir.
Kripto Paralar Saadet Zinciri Midir?
Hayır, kripto paralar saadet zinciri değildir. Zira burada herkes eşit şartlarda işlemlerini yaparlar, sisteme yeni katılımcı getirme zorunluluğu ve piramit şeklinde bir yapılanma da yoktur.
Seçil Erzan Saadet Zinciri Mi Kurdu?
Evet, Seçil Erzan bir saadet zinciri kurmuştur. Zira ünlü futbolcuların da içinde bulunduğu insanların elindeki paraları 2-3 hafta gibi kısa bir süre içinde fon adı altında toplayarak 2-3 katına kadar artırmıştır. İnsanlara da bunun karşılığında bir makbuz düzenlemek yerine bir kâğıt parçası vermesi de bu durumu güçlendirmektedir.
Dolandırıldım. Ne Yapmalıyım?
Dolandırıldığınızı fark ettiğiniz an yapmanız gereken ilk işlem banka hesaplarınıza bloke koymaktır. Hemen ardından uzman bir ceza avukatından destek almanız gerekir.
Burak Temizer Hukuk Bürosu Saadet Zinciri Suçuna Yönelik Hizmetlerimiz
Saadet zinciri ya da diğer tabiri ile ponzi dolandırıcılığı ile ilgili yaşadığınız hukuki problemlerde Burak Temizer Hukuk Büromuzun deneyimli İstanbul ceza avukatı kadrosundan destek alabilirsiniz.
Burak Temizer Hukuk bürosu müvekkillerinin haklarını koruyan ve onlara her konuda destek veren bir hukuk bürosudur. Burak Temizer Hukuk bürosuna güvenerek saadet zinciri suçu hakkındaki tüm yasal haklarınızın korunduğundan emin olabilirsiniz. Siz de sayfamızdaki iletişim bölümünden bizlere ulaşarak gereken hukuki yardımları alabilirsiniz.
NİSANUR CEBECİ
ECE DEĞER
BURAK TEMİZER HUKUK BÜROSU
