Ceza Davalarında Yargıtay (Temyiz) Süreci ve Aşamaları 2026

Ceza davalarında Yargıtay (temyiz) süreci, verilen mahkeme kararlarının hukuka uygunluğunu denetlemeye yardımcı olan ve verilen kararların kesinleşmesinden önce yüksek mahkeme tarafından incelenmesini sağlayan bir süreçtir. Yargıtay aşaması, yerel mahkemelerin verdiği cezai hükümlerinin yani ağır ceza veya asliye ceza mahkemelerinin kararlarının yanlış veya eksik bir şekilde verilmesi durumunda adaletin sağlanabilmesi maksadıyla bir denetim mekanizması olarak işlev görür. Zira Yargıtay, ceza davalarında tarafların veya bazen savcının temyiz başvurusu üzerine hukuki hatalar, eksiklikler veya maddi yanlışlıklar tespit ettiği takdirde mahkemelerin kararını bozabilir.

Ayrıca Yargıtay’ın bu süreçteki rolü yalnızca kararlarının doğru ve hukuka uygun bir şekilde verilmesini sağlamakla sınırlı değildir; aynı zamanda kararların ceza yargılamasının temel ilkelerine, kanunlara ve Anayasa’ya uygunluğunun denetlenmesi açısından da Yargıtay’ın kritik bir fonksiyonu vardır. Bu nedenle temyiz süreci; adaletin yerini bulması, hukukun üstünlüğünün sağlanması ve bireylerin haklarının korunması adına büyük bir öneme sahiptir. Bizler de bu yazımızda ceza davalarındaki Yargıtay (temyiz) sürecinin önemli noktalarını inceleyerek bu hususlara değineceğiz.

Ceza Davalarında Yargıtay (Temyiz) Süreci Nedir?

Ceza davalarında temyiz (Yargıtay) süreci, bir mahkemenin verdiği kararın en yüksek yargı organı olan Yargıtay tarafından hukuka uygunluk açısından incelenmesidir. Temyiz başvurusunun temel amacı yerel mahkemenin verdiği kararın hukuka aykırılığını, yanlış yorumlamalarını veya usulüne uygun olmayan uygulamalarını düzeltmektir. Yargıtay da dosya üzerinden inceleme yaparak mahkemenin verdiği kararın doğru olup olmadığını denetler ve gerekli gördüğü takdirde mahkemenin verdiği kararı bozabilir, onaylayabilir veya dosyayı yeniden kararı veren mahkemeye geri gönderebilir.

---

Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz soruların yanıtlarına ve bu alanla ilgili pek çok hukuki konuya kategorimizi ziyaret ederek ulaşabilirsiniz.

---

Ceza Davalarında Temyiz Sebepleri

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre temyize ancak verilen hükmün hukuka aykırı olması (yani bir hukuk kuralının uygulanmaması ya da yanlış uygulanması) halinde gidilebilir. Aşağıdaki haller hukuka kesin aykırılığa örnek teşkil edecek durumlardır; bir başka deyişle temyiz sebepleri genel olarak şunlardır:

• Kararı veren mahkemenin kanuna uygun olarak kurulmamış olması,
• Hâkimlik görevini ifa etmekten kanunen yasaklanmış olan hâkimin verilen bu hükme katılması,
• Geçerli şüphe sebebiyle hakkında ret istemi öne sürülmüş olup da bu istem kabul olunduğu hâlde hâkimin hükme katılması veya bu istemin yasaya aykırı olarak reddedilip hâkimin hükme katılması,
• Mahkemenin yasaya aykırı olarak davayı görmeye kendini görevli veya yetkili sayması,
• Cumhuriyet savcısı veya duruşmada yasa gereği kesinlikle hazır bulunması gereken diğer kişilerin yokluğunda duruşma yapılması,
• Duruşmalı olarak verilen hükümde açıklık kuralının ihlâli,
• Verilen hükmün gerekçeyi içermemesi,
• Hüküm için önemli olan durumlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması,
• Verilen hükmün hukuka uygun olmayan yollarla elde edilen delil ya da delillere dayanması.

Ceza davalarında, temyiz süreci yukarıdaki sebepler çerçevesinde ortaya çıkmaktadır. Bunun yanı sıra temyiz süreci belirli aşamalardan oluşur.

Ceza Davalarında Temyiz Aşamaları

Ceza davalarında temyiz süreci ve bu süreçte hangi aşamalardan geçilmesi gerektiği aşağıda detaylı şekilde ele alınmıştır:

• Temyiz Talebi

Ceza davalarının temyiz aşamasına taşınabilmesi için her şeyden önce kararı temyize taşıyabilecek hak sahibi kişilerin usulüne uygun ve süresinde yapılmış bir temyiz başvurusu gerekir. Temyiz başvurusu, Yargıtay’dan en son hüküm kuran merci olan istinaf mahkemesinin ilgili ceza dairesine süresinde bir dilekçe sunularak gerçekleştirilir. Bu dilekçede temyiz sebebi mutlaka belirtilmelidir, zira sebep bildirilmeyen temyiz dilekçelerini Yargıtay reddetmektedir. Yani Yargıtay kendisi genel bir inceleme yapmayacak, başvurucunun temyiz sebepleriyle bağlı kalacaktır.

• Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Tebliğnamesi

Ceza davası dosyası temyiz başvurusu üzerine ilk olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilir. Başsavcılığa ulaşan bu dosya, kayda alınarak bir tebliğname numarası ile takip edilmeye başlanır. Tebliğname numarası verilen dosya ise savcılığın inceleme sırasını beklemek amacıyla arşive gönderilir. Daha sonra arşivde bekleyen dosya sırası geldiğinde bir Cumhuriyet savcısına verilir. Yargıtay Cumhuriyet savcısı ise, dosyayı inceledikten sonra dosya ile ilgili görüşünü içeren bir belge hazırlar. Bu belgeye tebliğname denir. Bu tebliğname, dosya hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın görüşünü bildirmesine ve esas temyiz incelemesini yapacak olan ilgili Yargıtay Ceza dairesine bu görüşün yazılı olarak bildirilmesine yardımcı olur. Bir başka deyişle tebliğnamede verilecek karar ile ilgili daireye ön bir görüş söylenir; inceleme yapacak daireye yardımcı olunur.

• Ön İnceleme Safhası

Taraflar temyiz talebinde bulunduğunda öncelikle temyiz koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi yani bizlerin bu kararı temyize taşıyıp taşımayacağımızın incelenmesi gerekir. İşte talep edilen temyizin kabul edilip edilmeyeceğinin değerlendirmesinin yapıldığı aşama ön inceleme aşamasıdır. Bu aşamada davanın içeriğine yani esasına girilmez sadece temyizin koşulları incelenir. Örneğin temyize taşınacak kararın süresi içinde taşınıp taşınmadığı, kararda temyiz edilemeyen hususların olup olmadığı ya da kararın temyiz sebebini içerip içermediği bu aşamada incelenir.

• Esas Aşaması

Ön inceleme aşaması başarılı geçerse esas aşamaya geçilir. Bu aşamada Yargıtay, yerel mahkemenin kararının hukuka uygun olup olmadığını değerlendirir. Yargıtay bunun sonucunda kararın doğru ve hukuka uygun olduğuna kanaat getirirse kararı onaylar; eğer bir hata tespit ederse kararı bozar ve dosyayı yerel mahkemeye geri gönderir. Bu aşama, ceza yargılamasının doğru bir şekilde yapılıp yapılmadığını denetlemek açısından kritik öneme sahiptir.

---

Ceza Davalarında İstinaf Temyiz Süreci ile ilgili detaylı bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.

---

Ceza Davalarında Temyiz Yoluna Başvurulamayacak Kararlar

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre kural olarak Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri temyiz edilebilir. Ancak aşağıdaki durumlarda Ceza Muhakemesi Kanunu gereği temyiz mümkün değildir:

• İlk derece mahkemeleri tarafından verilen 5 yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı önem arz etmeksizin adlî para cezalarına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin istinaf mahkemesi kararları,
• İlk derece mahkemelerince verilen 5 yıl veya daha az hapis cezalarını yükseltmeyen istinaf mahkemesi kararları
• Hapis cezasından çevrilen seçenek yaptırımlara ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilişkili olarak istinaf mahkemesinin verdiği; seçenek yaptırımlara ilişkin her türlü kararlar ve istinaf başvurusunun esastan reddiyle ilgili kararlar,
• İlk kez istinaf mahkemesince verilen ve CMK 272/3 kapsamı dışında kalan mahkûmiyet kararları hariç olarak, ilk derece mahkemelerinin görev alanına giren ve yasada üst sınırı 2 yıla kadar hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı olan adlî para cezalarına ilişkin her çeşit istinaf mahkemesi kararları,
• Adlî para cezasını gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlerle ilgili her türlü istinaf mahkemesi kararları,
• Sadece eşya ya da kazanç müsaderesine veya bunlara yer olmadığına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararları,
• 10 yıl veya daha az hapis cezasını veya adli para cezası gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilişkili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları,
• Ceza verilmesine yer olmadığına, davanın düşmesine ve güvenlik tedbirine ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilişkili istinaf mahkemesince verilen bu çeşit kararlar veya istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararlar,
• Yukarıda yer alan sınırlar içinde kalmak kaydıyla aynı hükümde, cezalardan ve kararlardan birden çoğunu içeren istinaf mahkemesi kararları.

Yukarıdaki kararlarda, temyiz yoluna başvurulması mümkün değildir. Ancak bu kararlar olsa bile bazı suçlarda temyiz yoluna gidilebilir.

---

Adli Para Cezası konusu hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.

---

Temyiz Kararının Alınabileceği Suçlar

Her ne kadar yukarıda da belirtilen temyiz edilemeyecek kararlar kapsamında olsa bile aşağıda sayılan suçlar nedeniyle verilen istinaf mahkemesi ceza dairelerinin kararları temyiz edilebilir

• Hakaret suçu
• Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit suçu
• Suç işlemeye tahrik suçu
• Suçu ve suçluyu övme suçu
• Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama suçu
• Kanunlara uymamaya tahrik suçu
• Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu
• Cumhurbaşkanına hakaret suçu
• Devletin egemenlik alametlerini aşağılama suçu
• Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama suçu
• Silahlı örgüt suçu
• Halkı askerlikten soğutma suçları
• Avukatların görevi sebebiyle işlediği suçlar

Temyiz Sonucunda Verilebilecek Kararlar

Yargıtay Ceza Dairesi, temyiz incelemesi sonucunda çeşitli kararlar verebilir. Yargıtay Ceza Dairesi’nin verebileceği karar türleri şunlardır:

• Onama Kararı

Yargıtay Ceza Dairesi, temyiz başvurusunun reddine ve ilk derece mahkemesinin verdiği kararın doğru olduğuna karar verebilir. Buna onama kararı denir. Onama karar verilmesi ile dava dosyası kesinleşir ve dosya gerekli işlemlerin yapılması için ilk derece mahkemesine geri gönderilir.

• Düzelterek Onama Kararı

Yargıtay Ceza Dairesi temyiz edilen kararın hukuki hatalarını düzeltirken diğer yönlerini doğru bulabilir ve kararı onaylayabilir. Buna düzelterek onama kararı denir. Aşağıdaki durumlarda Yargıtay düzelterek onama kararı verebilir:

• Olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeksizin beraate veya davanın düşmesine ya da alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmedilmesi gerekmesi,
• Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddiasına paralel olarak sanığa kanunda yazılı olan cezanın en alt derecesini uygulamayı uygun görmesi,
• Mahkeme tarafından sabit görülen suçun unsurları, niteliği ve cezası hükümde doğru gösterilmiş olmasına karşın sadece yasanın madde numarasının yanlış yazılması,
• Hükümden sonra yürürlüğe giren yasa, suçun cezasını azaltmış ve mahkemece sanığa verilecek olan cezanın tespitinde artırma nedeni kabul edilmemiş veya yeni bir yasa ile o eylem suç olmaktan çıkarılmış ise birinci hâlde daha az bir cezaya hükmedilmesi ve ikinci hâlde hiç cezaya hükmolunmaması gerekirse,
• Sanığın açıkça tespit edilmiş olan doğum ve suç tarihlerine göre verilecek olan cezanın belirlenmesinde gerekli indirim yapılmamış veya yapılmasına rağmen indirimin yanlış yapılmış olması,
• Artırma veya indirim sonucunda verilecek ceza süresi veya miktarının belirlenmesinde meydana gelen maddi hata,
• TCK 61’deki sıralamanın gözetilmemesinden ötürü eksik veya fazla ceza verilmesi,
• Harçlar Kanunu ile yargılama giderlerine ilişkin hükümlere ve Avukatlık Kanununa göre belirlenen ücret tarifesine karşılık bir aykırılığın meydana gelmesi.

• Bozma Kararı

Yargıtay, temyiz edilen kararın hukuka aykırı olduğunu tespit ettiği takdirde bozma kararı verir.  Bozma kararında, Yargıtay kararın neden yanlış olduğuna dair bir gerekçe sunar ve davanın yeniden incelenmesi için dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Bu mahkemede Yargıtay’ın bozma kararına uygun yeni bir karar verir.

• Düşme Kararı

Düşme kararı, bir ceza davasında davanın yargılamaya devam edilemeyecek bir duruma geldiği ve yargılamanın sonlandırılması gerektiği durumlarda verilen karardır. Bu karar, davanın herhangi bir sebeple, hukuki bir engel nedeniyle ileriye doğru devam ettirilemeyeceğini belirtir. (Örneğin sanığın ölümü ya da şikâyetten vazgeçme gibi)

Ceza Davalarında Temyiz Süreci ile ilgili Yargıtay Kararları

Yargıtay 23.Ceza Dairesi- Karar: 2016/5741

Yargıtay’ın bu kararında temyiz incelemesi sırasında, sanık tarafından temyiz dilekçesiyle sunulan yeni delillerin değerlendirilmesi gerektiği belirtilen bir davada, sanığın çeki kendisine veren kişinin kimliğini araştırarak kargo gönderim belgesi ve faturaları sunduğu ortaya çıkmıştır. Bu yeni deliller, gerçeğin kuşkusuz bir şekilde tespit edilmesi için önem taşısa da mahkeme bu yeni delillerin doğruluğunu sorgulamadan eksik incelemeyle hüküm vermiştir. Yargıtay da bu durumun hukuka aykırı olduğunu belirterek, duruşmada kargo gönderen kişinin dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine hükmetmiştir.

Yargıtay 14. Ceza Dairesi- Karar: 2018/5556

Yargıtay’ın bu kararında sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan yapılan yargılama sonucunda ilk derece mahkemesi tarafından verilen beraat kararına karşı yapılan başvuru üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi başvurunun esastan reddine karar vermiştir. Ancak, Bakanlık vekili tarafından temyiz edilen bu karar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 109/2. maddesinde belirtilen suçun üst sınırının on yıldan az olması ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/2-f maddesi gereği, üst sınırı on yıl veya daha az hapis cezasını öngören suçlarla ilgili ilk derece mahkemesinin verdiği beraat kararlarının istinaf aşamasında kesinleşmesi ve temyiz edilememesi nedeniyle, temyiz talebi reddedilmiştir. Ayrıca, nitelikli cinsel saldırı suçuna ilişkin verilen hükümle ilgili temyiz dilekçesinde herhangi bir temyiz nedeni belirtilmediği için, 5271 sayılı CMK’nın 294/1. maddesi uyarınca temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ceza Davalarında Kimler Temyiz Başvurusunda Bulunabilir?

Ceza davalarında sanık, katılan, müdafi, Cumhuriyet Savcısı, yasal temsilci ve eş bir dilekçe hazırlayarak temyiz başvurusunda bulunabilir. Ayrıca zabit katibine sözlü olarak da başvurularak temyiz başvurusunda bulunabilir. Bu tür yapılan başvurunun ise tutanağa geçirilmesi ve hâkime onaylattırılması gerekmektedir.

Ceza Davalarında Temyiz Yoluna Başvuru Süresi Nedir?

Ceza davalarında temyiz yoluna başvuru süresi 15 gündür. Eğer ki karar duruşmada tarafların yüzüne karşı verildiyse (yani tarafların varlığında verildiyse) süre bu bildirimden yani söylemden itibaren işlemeye başlar, karar tarafların yokluğunda verildiyse süre bu kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Temyiz İncelemesinde Tahliye Kararı Verilebilir Mi?

Evet, temyiz incelemesi sırasında tutuklu sanık için tahliye kararı verilebilir. Bu karar dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilir. Özellikle Yargıtay Ceza Dairesi, sanığın tutukluluk halinin hukuka aykırı olduğuna, sanığın tutukluluğun devamının gerekçesiz olduğuna veya sanığın tutukluluğuna devam edilmesinin yasal bir dayanağı bulunmadığına kanaat getirdiği durumlarda tahliye kararı verebilir.

Hükmün Bozulmasının Diğer Sanıklara Etkisi Var Mıdır?

Evet, hükmün bozulmasının diğer sanıklara etkisi vardır. Nitekim, hüküm sanık lehine bozulmuşsa ve bu bozmanın gerekçesi temyiz talebinde bulunmamış olan diğer sanıklar için de geçerliyse diğer sanıklar da hükmün bozulmasından yararlanabilirler.

Yargıtay Dosyası Arşivde Ne Demek?

Yargıtay dosyasının arşivde olması dosyanın Yargıtay’a teslim edilmesinin ardından dosyanın aktif olarak incelenmeye başlanmadığı veya üzerinde işlem yapılmadığı anlamına gelir.  Yargıtayın önüne çok sayıda dosya geldiği için Yargıtay her dosyayı hemen incelemeyebilir ve dosya sıraya girmeyi bekler. Bu bekleme süreci, dosyanın arşivde olarak kaydedilmesine yol açar. Diğer yandan Yargıtay dosyasının arşivde olması, dosyanın henüz hukuki süreçte ilerlemediği veya bazı işlemlerin tamamlanmadığı anlamına da gelir.

Yargıtay Dosyası İncelemede Ne Demek?

Yargıtay dosyasının incelemede olması dosyanın Yargıtay tarafından aktif bir şekilde incelenmeye başlandığı ve üzerinde hukuki değerlendirmelerin yapıldığı anlamına gelir. Yargıtay bir dosyayı incelediğinde dosyanın içeriğini, kararın doğruluğunu, uygulanabilirliğini ve mahkeme kararının hukuka uygunluğunu değerlendirir. İnceleme aşamasında, Yargıtay dosyadaki delilleri, yapılan yargılamaları ve diğer tüm belgeleri de gözden geçirir. Bu süreçte dosyanın durumu ve içeriği, Yargıtay’ın ilgili dairesi tarafından değerlendirilir.

Temyiz Başvurusundan Feragat Mümkün Müdür?

Evet, temyiz başvurusundan feragat mümkündür. Ancak karar verilinceye dek bu feragatin gerçekleşmesi gerekir, aksi takdirde yani karar verildikten sonra feragat etmek bir sonuç doğurmaz.

Aleyhe Bozma Yasağı Nedir?

Aleyhe bozma yasağı; ilk derece mahkemesi tarafından verilen hüküm sonucunda yalnızca sanığın lehine olan bir kanun yoluna başvurulması durumunda, verilen cezanın kanun yoluna başvurulmadan (temyiz ya da istinaf edilmeden) önceki halinden daha ağırlaştırılmamasını sağlayan bir yasaktır.

Temyiz Sürecinde Duruşma Yapılır Mı?

Kural olarak temyiz sürecindeki incelemeler dosya üzerinden yapılır, yani duruşmasız olarak yapılır. Ancak 10 yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde, Yargıtay uygun gördüğü takdirde duruşma yapabilir. Duruşma yapılacağı sanığa, müdafiye, vekile ve katılana bildirilir.

Bozmaya Karşı Direnme Kararı Nedir?

Yargıtay, mahkemenin verdiği karara karşılık bir bozma kararı verdiğinde yerel mahkeme ya da istinaf mahkemesi bu kararı kabul etmeyebilir ve direnebilir. Buna bozmaya karşı direnme kararı denir. Böyle bir karar verildiği takdirde, kararı veren daireye bu direnme kararı gönderilir ve yeniden inceleme yaptırılır.

Yargıtay Dilekçede Gösterilen Temyiz Sebebi Hariç İnceleme Yapabilir Mi?

Dilekçede temyiz sebebi mutlaka belirtilmelidir, zira sebep bildirilmeyen temyiz dilekçelerini Yargıtay reddetmektedir. Yani Yargıtay kendisi genel bir inceleme yapmayacak, başvurucunun temyiz sebepleriyle bağlı kalacaktır.

Temyiz Sebebi Gösterilmeyen Temyiz Başvurusu İncelenir Mi?

Hukuki ve somut sebeplerin bildirilmediği temyiz dilekçelerini Yargıtay reddedecektir. Yargıtay kendisi genel bir inceleme yapmayacak, başvurucunun temyiz sebepleriyle bağlı kalacaktır. Yargıtay’a yapılan başvuruda mutlaka temyiz sebepleri açıkça yer almalıdır.

Avukatların İşlediği Suçlar Sebebiyle Verilen Kararlar Temyize Tabii Midir?

Evet yeni yapılan düzenlemeyle birlikte avukatların görevlerinden ötürü işledikleri suçlardan ötürü aldıkları cezalar 5 yılın altında bile olsa temyize tabiidir, Yargıtay’a itirazda bulunulabilir.

Burak Temizer Hukuk Bürosu Ceza Davalarında Yargıtay Sürecine Yönelik Hizmetlerimiz

---

Ceza davalarında yaşadığınız Yargıtay (temyiz) süreci ile ilgili hukuki sorunlarda Burak Temizer Hukuk Büromuzun deneyimli İstanbul ceza avukatı kadrosundan destek alabilirsiniz.

---

Burak Temizer Hukuk bürosu müvekkillerinin haklarını koruyan ve onlara her konuda destek veren bir hukuk bürosudur. Burak Temizer Hukuk bürosuna güvenerek ceza davalarındaki Yargıtay süreci hakkındaki tüm yasal haklarınızın korunduğundan emin olabilirsiniz. Siz de sayfamızdaki iletişim bölümünden bizlere ulaşarak gereken hukuki yardımları alabilirsiniz.

                                                                                                                   NİSANUR CEBECİ