Suç Uydurma Suçu Nedir? Cezası 2026

Türk hukuk sisteminde adaletin sağlıklı bir şekilde işleyişini korumak adına düzenlenen topluma karşı suçlar arasında, suç uydurma suçu kritik bir öneme sahiptir. Türk Ceza Kanunu’nun 271. maddesinde tanımlanan bu suç, yetkili makamları asılsız ihbar veya şikâyetlerle meşgul ederek devletin yargılama kapasitesinin gereksiz yere tüketilmesini engellemeyi amaçlar. Biz de Burak Temizer Hukuk Bürosu olarak bu yazımızda, suç uydurma suçu tanımı, unsurları, suç uydurma suçu cezası ve bu süreçte karşılaşılabilecek hukuki yaptırımları detaylarıyla ele alacağız.

Suç Uydurma Suçu Nedir?

Suç uydurma eylemi, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 271. maddesinde suç olarak düzenlenmiştir. Buna göre; bir kişi eğer işlenmediğini bildiği bir suçu, yetkili makamlara (örneğin; savcılık, polis karakolu) işlenmiş gibi ihbar eden veya hiç işlenmemiş olan bir suçun delil ya da emarelerini muhakeme yapılmasını sağlayacak şekilde uydurmuş olan kimse Suç Uydurma suçundan dolayı cezalandırılır. Suç uydurma suçunu işleyen kimseye üç yıla kadar hapis cezası verilir.

---

Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz diğer konular hakkında da bilgi edinmek için ilgili kategorimize göz atabilirsiniz.

---

Suç Uydurma Suçu ile İftira Suçu Arasındaki Farklar

İftira suçu, TCK’nin 267. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; yetkili makamlara suçun işlenmediğini bildiği halde ihbar ya da şikayette bulunmak üzere bir kişi hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılması için bir kimseye hukuka aykırı bir davranış isnat etmiş olan kişi iftira suçunu işlemiş olur ve bir ila dört yıl arası hapisle cezalandırılır.

İftira suçu muhakeme işlemlerinin başlatılmasını veya kendisine suç isnat edilen kişiye idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla kolluk ya da savcılığa şikâyette bulunarak veya basın aracılığıyla bir kişiye hukuka aykırı bir eylem isnat etme suretiyle işlenirken, Suç Uydurma ise kolluk veya savcılığa işlenmediğini bildiği bir suçu işlenmiş gibi şikayet ederek ya da bir suçun delil ve emarelerini muhakeme işlemlerini yapabilecek biçimde uydurarak işlenmektedir. Yani İftira suçu ile Suç Uydurma suçunu ayıran en temel fark, İftira suçunda belli bir kimseye hukuka aykırı bir davranışta bulunduğuna dair bir isnatta bulunulması, Suç Uydurma suçunda ise uydurulan suçun belirli bir kişiye isnat edilmemesidir.

Örnekle açıklamak gerekirse; bir kişi, yaşanmadığı halde ‘’evime hırsız girdi’’ diyerek savcılığa suç duyurusunda bulunursa Suç Uydurma suçundan dolayı cezalandırılır. Ancak, arkadaşım x evime hırsızlık amacıyla girdi’’ derse burada bir kimseye hukuka aykırı bir davranış isnat edildiği için İftira suçu meydana gelmiş olacaktır.

---

Hırsızlık Suçu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için içeriğimize göz atabilirsiniz.

---

Bir diğer önemli fark ise, İftira suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilirken, Suç Uydurma suçunda etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanamamasıdır.

---

Etkin Pişmanlık hükümleri hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek için içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.

---

Suç Uydurma Suçunun Unsurları

Suç uydurma suçunun unsurları ve unsurlar ile ilgili detaylar aşağıdaki gibidir:

• Fail Kasten Hareket Etmiş Olmalıdır: Suç Uydurma suçu, kasten işlenebilir. Yani failin amacı doğrudan doğruya bir suç uydurarak yetkili mercileri yanıltmak olmalıdır. Örneğin, failin çok değerli bir eşyasını kaybedip o eşyanın hırsız tarafından çalındığını sanması durumunda savcılığa suç duyurusunda bulunması halinde Suç Uydurma Suçu oluşmaz. Fail, bilerek ve isteyerek olmayan bir suçu ihbar etmiş olmalıdır.
• Fail, İşlenmemiş Bir Suç Hakkında Kolluğu ya da Savcılığı Yanıltacak Bir Şekilde Delil Uydurmuş Olmalıdır: İşlenmemiş olan bir suçun delillerini ya da emarelerini soruşturma yapılacak şekilde uyduran kişi bir ila üç yıl arası hapisle cezalandırılır. Örneğin; evine hırsız girdiğini iddia ederek evin dış kapısının kilidini kıran kişi, ‘’evime hırsız girdi, dış kapının kilidi kırılmış’’ diye bir ihbarda bulunursa, Suç Uydurma suçundan sorumlu tutulur. Çünkü dış kapının kilidini bizzat kendisi kırmış ve kolluk ve savcılığı yanıltmıştır.

Suç Uydurma Suçunun Cezası 2026

TCK’nin 271.maddesine göre Suç Uydurma suçunun cezası üç yıla kadar hapis cezasıdır. Kanun koyucu, herhangi bir alt sınır öngörmemiştir. Suç Uydurma suçuna verilecek cezaları değerlendirmekte fayda vardır.

• Suça 1 Yıldan Az Ceza Verildiği Hallerde: Öncelikle, suçun cezasının üst sınırı üç yıldır. Suçun alt sınırına verilecek ceza TCK’de düzenlenmediği için hakim, 1 yıldan az hapis cezası da verebilir. 1 yıldan az hapis cezalarına Türk Ceza Kanunu’nda ‘’kısa süreli hapis cezası’’ denilmektedir. Kısa süreli hapis cezaları, seçenek yaptırımlara dönüştürülebilir (adli para cezası, gönüllü olarak kamuya yararlı bir işte çalışma vs.).  Yani eğer Suç Uydurma suçunu işleyen fail, 1 yıldan az ceza almışsa hakimin takdirine bağlı olarak hapis cezası almak yerine adli para cezası alabilir veya kendisi hakkında diğer seçenek yaptırımlar uygulanabilir.)
• Suça 2 Yıldan Az Ceza Verildiği Hallerde: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulanabilir. HAGB, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, 2 yıldan az süreli hapis cezaları HAGB’ye çevrilebilir. Yalnız, HAGB’nin diğer şartları da karşılanmış olmalıdır (örneğin; sanığın daha öncesinde kasten işlenen bir suçtan dolayı mahkum edilmemiş olması.)

---

Adli Para Cezası ve HAGB konuları ile ilgili hazırladığımız içeriklerimize de göz gezdirebilirsiniz.

---

Eğer sanık hakkında HAGB’ye hükmedilirse, aynı anda hapis cezasının ertelenmesi veya kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi söz konusu olamaz. Örneğin; 1 yıldan az hapis cezası almış olan sanığa HAGB de uygulanabilir, kısa süreli hapis cezası hükümlerince cezası seçenek yaptırıma da çevrilebilir. Ancak ikisi aynı anda uygulanamaz.

Suça 2 yıl veya daha az daha az ceza verildiği halde, TCK 51 uyarınca failin hapis cezası ertelenebilir. Suç Uydurma suçunu işleyen fail eğer çocuksa (18 yaşından küçükse) veya yaşlıysa (65 yaşından büyükse) Suç Uydurma suçundan dolayı 3 yıl veya daha az hapis cezası alırsa cezası ertelenebilir. Yani kanun koyucu burada 0-18 yaş arası ve 65+ yaş üzerindekilerin lehine olacak şekilde bir düzenleme ön görmüştür. Hapis cezasının ertelenmesi, hakimin inisiyatifindedir. Kanunun bu konuda hakime takdir yetkisi bırakmıştır. Hapis cezasının ertelenmesi halleri kısaca şunlardır;

• Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı failin en az üç aylık bir hapis cezasına çarptırılmamış olması
• Failin suçu işlemesinin ardından duruşma ve diğer muhakeme işlemleri esnasında pişmanlık belirtisi göstermesi ve bu konuda mahkemenin bir kanaati oluşması gerekmektedir.

Hapis cezası ertelenen kişi için mahkeme tarafından bir ila üç yıl arası denetim süresi belirlenir. Hükümlü bu süre içerisinde kasten bir suç işlerse veya kendisine atfedilen yükümlülüklere uymazsa ertelenmiş olan cezanın kısmen ya da tamamen çektirilmesi için infaz hakimi karar verir.

Suç Uydurma Suçunda İştirak ve İçtima

Suç Uydurma suçuna iştirak ve içtima mümkündür. İştirak, aynı suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi anlamına gelir. Suç Uydurma suçu özgü bir suç değildir. Özgü suçun faili herkes olamaz (Örneğin; görevi kötüye kullanma suçunun faili yalnızca kamu görevlisi olabilir). Özgü olmayan suçlarda iştirak hükümlerinin uygulanmasında herhangi bir engel yoktur.

İçtima ise, failin kolluk veya savcılığa birden fazla farklı suç uydurarak ihbar etmesi halinde söz konusu olur. Bu durumda TCK’nin 43.maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümleri uygulanır. 43.maddenin 1.fıkrasına göre zincirleme suç hükümleri, mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da uygulanır. Dolayısıyla içtima hükümlerinin Suç Uydurma suçunda uygulanabilmesi mümkündür. Birden fazla kez bu suçu işlemiş olan faile zincirleme suç hükümleri uygulanır ve failin cezası dörtte birden dörtte üçe kadar artırılarak verilir.

Fail, başka bir suçun işlenmesi için Suç Uydurma suçunu işlerse gerçek içtima hükümleri gereğince iki suçtan da ayrı ayrı cezalandırılır. Örneğin, kendisine teslim edilen bir eşyanın çalındığını kolluk ya da savcılığa bildiren ancak ilgili malı kendisine mal edinen fail hem suç uydurma hem de güveni kötüye kullanma suçlarından ayrı ayrı cezalandırılır.

---

Görevi Kötüye Kullanma ve Güveni Kötüye Kullanma suçları ile ilgili detaylı bilgiler içeriklerimizde.

---

Suç Uydurma Suçunda Savunma ve Şikayet Hakkı

Hukukumuzda herkesin kendisini savunma ve başına gelen olayları yetkili kurumlara ihbar veya şikayet etme hakkı vardır (Anayasa madde 74 ve TCK madde 26) Bu doğrultuda hem doktrin hem de Yargıtay kararları içtihatları doğrultusunda kendisini savunmak amacıyla suç uyduranların davranışları savunma hakkı kapsamında değerlendirilir.

Suç uydurma davranışının savunma hakkı bakımından hukuka uygunluk sebebi olabilmesi için savunulma hakkı ‘’nemo tenetur’’ ilkesi doğrultusunda kullanılmalıdır. Yani hiç kimse, kendisini veya yakınlarını suçlayan bir söylemde bulunmaya zorlanamaz.

Yargıtay 8.Ceza Dairesi’nin 2013 yılında vermiş olduğu bir kararda bir kişinin kendisini yaralamasının ardından cezalandırılacağından endişe duyarak kendisini, tanımadığı başkalarının yaraladığını beyan etmesinin ardından Yargıtay, bu söylemin savunma hakkı olduğunu belirtmiştir.

Faili bilinmeyen bir suçun şikayet edilmesi halinde Suç Uydurma suçu oluşmaz. Bir kişinin suç işlenildiğini düşünerek şikayette bulunması da bu suçu oluşturmaz. Örneğin; bir kişi değerli bir eşyasını kaybetmesine rağmen çaldırdığını düşünerek yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunursa bu suç oluşmayacaktır.

Suç Uydurma Suçunda Şikayet, Uzlaştırma ve Dava/Ceza Zamanaşımı

Suç Uydurma suçu, şikayete bağlı bir suç değildir. Savcılık tarafından re’sen soruşturulur ve kovuşturulur. Suç uydurma suçunda uzlaştırma hükümleri uygulanamaz. Uzlaştırma hükümleri ancak CMK’nin 253.maddesinde belirtilen suçlarda uygulanabilir. Suç Uydurma Suçu, bu suçlar arasında sayılmamıştır.

---

Ceza Hukukunda Uzlaştırma konulu içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.

---

Suç Uydurma suçunda dava zamanaşımı süresi TCK’nin 66.maddesinin 1-e hükmüne göre 8 yıldır. Yani suçun işlendiği tarihten itibaren 8 sene içerisinde herhangi bir nedenle dava açılmaz veya açılamazsa bu sürenin sonunda artık ceza davası açılamayacaktır (TCK’nin 67.maddesindeki haller istisnadır).

Suç Uydurma suçunda ceza zamanaşımı süresi ise TCK’nin 68.maddesinin 1-e hükmüne göre 10 yıldır. Faile verilen hükmün kesinleşmesine rağmen failin cezası infaz edilememişse ya da infaz kesintiye uğramışsa 10 yıl içerisinde failin cezası infaz edilemezse fail artık bu suçtan dolayı hapis yatmayacaktır.

Suç Uydurma Suçunda Görevli Mahkeme

Suç uydurma suçu kapsamında görevli olan mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi olarak belirlenmiştir.

Suç Uydurma Suçu İle Alakalı Yargıtay Kararları

• Suç Uydurma Suçu İle İftira Suçu Arasındaki Farkları Ele Alan Yargıtay Kararı (Yargıtay Ceza Genel Kurulu , 2014/839E., K. 2018/146K., 3.4.2018T)

İftira suçu muhakemenin başlatılmasını veya idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla kolluk ya da savcılığa şikâyette bulunarak ya da basın yoluyla bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilmesi suretiyle işlenirken, suç uydurma suçu ise yetkili makamlara işlenmediğini bildiği halde söz konusu suçu işlenmiş gibi ihbar ederek ya da bir suçun delillerini soruşturma yapılabilecek biçimde uydurarak işlenen bir suçtur.

Yani İftira suçu ile Suç Uydurma suçunu ayıran en önemli fark, iftira suçunda belli bir kimseye haksız davranışta bulunduğuna dair isnatta bulunulması, Suç Uydurma suçunda ise uydurulan suçun belli bir kimseye isnat edilmemesidir.”

• Suç Uydurma Suçuna İştirak ile İlgili Yargıtay Kararı (Yargıtay 16.Ceza Dairesi, 2015/7280E., 2016/3175K., 22.4.2016T)

Bu karara göre Suç Uydurma suçuna iştirak mümkündür. Ancak bu kararda, CMK’nin 226.maddesi uyarınca Suç Uydurma suçuna iştirakten yargılanan sanığa ek savunma hakkı verilmediği için savunma hakkının kısıtlanması kararın bozulmasını gerektirmiştir.

• Suç Uydurma Eyleminin Hukuka Uygunluk Teşkil Eden Halleri (Yargıtay 8.Ceza Dairesi, 2012/8835E., 2013/13404K., 26.4.2013T)

İlgili karara göre bir kişinin kendisini yanlışlıkla yaraladığı bir vakada, cezalandırılmaktan korkarak tanımadığı başka bir kişinin yaraladığını beyan etmiştir. Yargıtay, bu durumda Suç Uydurma suçunun oluşmadığına kanaat getirmiş ve bu davranışı savunma dokunulmazlığı kapsamında değerlendirmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Suç Uydurma Suçu Nedir?

Suç uydurma, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 271.maddesinde suç olarak düzenlenmiştir. Buna göre; bir kişi eğer işlenmediğini bildiği bir suçu, yetkili makamlara (örneğin; savcılık, polis karakolu) işlenmiş gibi ihbar eden veya hiç işlenmemiş olan bir suçun delil ya da emarelerini muhakeme yapılmasını sağlayacak şekilde uydurmuş olan kimse Suç Uydurma suçundan dolayı cezalandırılır. Suç Uydurma suçunu işleyen kimseye üç yıla kadar hapis cezası verilir.

Suç Uydurma Suçu ile İftira Suçu Arasındaki Farklar Nelerdir?

İftira suçu, TCK’nin 267. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; Yetkili makamlara suçun işlenmediğini bildiği halde ihbar ya da şikayette bulunmak üzere bir kişi hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılması için bir kimseye hukuka aykırı bir davranış isnat etmiş olan kişi iftira suçunu işlemiş olur ve bir ila dört yıl arası hapisle cezalandırılır.

İftira suçu muhakeme işlemlerinin başlatılmasını veya kendisine suç isnat edilen kişiye idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla kolluk ya da savcılığa şikâyette bulunarak veya basın aracılığıyla bir kişiye hukuka aykırı bir eylem isnat etme suretiyle işlenirken, Suç Uydurma ise kolluk veya savcılığa işlenmediğini bildiği bir suçu işlenmiş gibi şikayet ederek ya da bir suçun delil ve emarelerini muhakeme işlemlerini yapabilecek biçimde uydurarak işlenmektedir.

Yani İftira suçu ile Suç Uydurma suçunu ayıran en temel fark, İftira suçunda belli bir kimseye hukuka aykırı bir davranışta bulunduğuna dair bir isnatta bulunulması, Suç Uydurma suçunda ise uydurulan suçun belirli bir kişiye isnat edilmemesidir.

Suç Uydurma ve İftira Suçları Şikayete Tabi Mi?

Suç Uydurma ve İftira suçları, şikayete bağlı bir suç değildir. Savcılık tarafından re’sen soruşturulur ve kovuşturulur.

Suç Uydurma Suçunda Uydurma Delil Ne Anlama Gelir?

Fail, Suç Uydurma suçunun işlendiğine yönelik soruşturma yapılmasını sağlayacak şekilde bir delil uydurursa yine Suçu Uydurma suçundan sorumlu tutulur. Örneğin; evine hırsız girdiğini iddia ederek evin dış kapısının kilidini kıran kişi, ‘’evime hırsız girdi, dış kapının kilidi kırılmış’’ diye bir ihbarda bulunursa, Suç Uydurma suçundan sorumlu tutulur.

Suç Uydurma Suçunda Para Cezası Verilir Mi?

Faile 1 yıldan az ceza verildiği durumda kısa süreli hapis cezası hükümleri gereğince fail hakkında adli para cezasına hükmedilebilir. Ancak failin 1 yıldan az ceza alması, cezanın kesinlikle adli para cezasına çevrileceği anlamını taşımaz. Kanunda sayılan diğer seçenek yaptırımlar da uygulanabilir.

İşlenmemiş Bir Suçu İhbar Edersem Ne Olur?

İşlenmemiş bir suçu ihbar ettiğinizde Suç Uydurma suçunu işlemiş olursunuz. Ancak bir kişiye hukuka aykırı bir davranış isnat ederseniz, İftira suçunu işlemiş olursunuz.

Suç Uydurma Suçuna İştirak Mümkün Müdür?

Suç Uydurma suçuna iştirak mümkündür. İştirak, aynı suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi anlamına gelir. Suç Uydurma suçu özgü bir suç değildir. Özgü suçun faili herkes olamaz

Suç Uydurma Suçunda İçtima Hükümleri Uygulanır mı?

İçtima, failin kolluk veya savcılığa birden fazla farklı suç uydurarak ihbar etmesi halinde söz konusu olur. Bu durumda TCK’nin 43.maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümleri uygulanır. 43.maddenin 1.fıkrasına göre zincirleme suç hükümleri, mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da uygulanır. Dolayısıyla içtima hükümlerinin Suç Uydurma suçunda uygulanabilmesi mümkündür. Birden fazla kez bu suçu işlemiş olan faile zincirleme suç hükümleri uygulanır ve failin cezası dörtte birden dörtte üçe kadar artırılarak verilir.

Suç Uydurma Suçunda Etkin Pişmanlık Hükümlerinden Faydalanılabilir mi?

Suç Uydurma suçunda etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılamaz.

Suç Uydurma Suçunda Uzlaşma Hükümleri Uygulanabilir mi?

Suç Uydurma suçunda uzlaşma hükümleri uygulanamaz.

Suç Uydurma Suçunda Dava Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Suç Uydurma suçunda dava zamanaşımı süresi TCK’nin 66.maddesinin 1-e hükmüne göre 8 yıldır. Yani suçun işlendiği tarihten itibaren 8 sene içerisinde herhangi bir nedenle dava açılmaz veya açılamazsa bu sürenin sonunda artık ceza davası açılamayacaktır (TCK’nin 67.maddesindeki haller istisnadır).

Suç Uydurma Suçunda Ceza Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Suç Uydurma suçunda ceza zamanaşımı süresi TCK’nin 68.maddesinin 1-e hükmüne göre 10 yıldır. Faile verilen hükmün kesinleşmesine rağmen failin cezası infaz edilememişse ya da infaz kesintiye uğramışsa 10 yıl içerisinde failin cezası infaz edilemezse fail artık bu suçtan dolayı hapis yatmayacaktır.

Suç Uydurma Suçunda Görevli Mahkeme Hangisidir?

Suç Uydurma suçunda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

MEHMET KIŞLIK