Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme, Değiştirme Suçu (TCK 244) 2026

TCK 244 kapsamında düzenlenen sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme suçu, bilişim sisteminin işleyişinin engellenmesi veya bozulması, verilerin yok edilmesi, değiştirilmesi, erişilmez hâle getirilmesi ya da sisteme hukuka aykırı müdahalelerde bulunulması gibi fiilleri kapsamaktadır. Söz konusu suç tipi, yalnızca teknik sistemlere yönelik bir saldırıyı değil; aynı zamanda bireylerin, kurumların ve kamusal yapıların dijital güvenliğine yönelen hukuka aykırı müdahaleleri de ifade etmektedir.

Günümüzde kişisel verilerden ticari bilgilere kadar pek çok önemli unsurun dijital ortamda bulunması nedeniyle, bilişim sistemlerine karşı işlenen suçlar hem bireysel hem de toplumsal açıdan ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Biz de içeriğimizde suç kapsamı ve cezası ile ilgili tüm detaylardan bahsedeceğiz.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu Nedir?

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu, bir bilişim sisteminin işleyişine ya da sistem içerisinde bulunan verilere hukuka aykırı şekilde müdahale edilmesiyle oluşan suç tipidir. TCK 244’e göre; bir bilişim sisteminin çalışmasının engellenmesi, yavaşlatılması, bozulması, sistemin çökertilmesi veya işlemez hâle getirilmesi suç oluşturduğu gibi, sistem içerisindeki verilerin yok edilmesi, değiştirilmesi, bozulması, erişilmez kılınması, sisteme veri yerleştirilmesi ya da mevcut verilerin başka bir yere gönderilmesi de cezalandırılmaktadır.

Maddenin üçüncü fıkrasında bu fiillerin banka, kredi kurumu veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait bilişim sistemlerine karşı işlenmesi hâli nitelikli suç olarak kabul edilmiş ve cezanın artırılması öngörülmüştür. Dördüncü fıkrada ise söz konusu fiiller aracılığıyla failin kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlaması ayrıca yaptırıma bağlanmıştır.

---

Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz diğer konular hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili kategorimize göz atabilirsiniz.

---

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu Nasıl Oluşur?

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu, bir başkasına ait bilişim sistemine ya da sistem içerisinde yer alan verilere yönelik hukuka aykırı müdahalelerde bulunulmasıyla meydana gelir. Bu suçun oluşabilmesi için gerçekleştirilen fiillerin bilinçli ve kastla işlenmesi gerekmektedir. Kanun kapsamında bilişim sistemine yönelik suç teşkil eden hareketler; sistemin işleyişinin engellenmesi veya sistemin bozulmasıdır. Veriler üzerinde gerçekleştirilen hukuka aykırı fiiller ise verilerin bozulması, silinmesi, değiştirilmesi, erişimin engellenmesi, sisteme yeni veri eklenmesi ya da mevcut verilerin başka bir ortama aktarılması şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

Bilişim Sisteminin İşleyişinin Engellenmesi

Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen bilişim sisteminin işleyişinin engellenmesi suçu, sistemin veri işleme, veri saklama, veri aktarma veya iletişim kurma gibi temel işlevlerini yerine getirmesinin önlenmesiyle oluşmaktadır. Bu suç bakımından önemli olan husus, sistemin tamamen çalışamaz hâle gelmesi değil, normal faaliyetlerini gereği gibi yerine getirememesidir. Sistemin yavaşlatılması, faaliyet kapasitesinin düşürülmesi, veri alışverişinin kesintiye uğratılması, çeşitli programların çalıştırılamaması veya sistemin geçici olarak kilitlenmesi engelleme kapsamında değerlendirilmektedir. Örneğin sisteme virüs bulaştırılması nedeniyle bilgisayarın kitlenmesi, elektromanyetik müdahalelerle iletişim araçlarının çalışmasının engellenmesi, bilişim sistemine şifre konularak erişimin kısıtlanması veya veri akışının kesilmesi bu suçun oluşmasına neden olabilir.

Bilişim Sisteminin İşleyişinin Bozulması

Bilişim sisteminin işleyişinin bozulması, sistemin özgülendiği işlevleri yerine getiremeyecek hâle getirilmesi veya normal çalışma düzeninin zarar görmesi anlamına gelir. Engelleme fiilinden farklı olarak bozma halinde sistem yalnızca geçici olarak aksatılmamakta, doğrudan doğruya zarar görmekte veya işlevsiz hâle gelmektedir. Sistemin çökertilmesi, yazılımların çalışamaz duruma getirilmesi, donanım parçalarının zarar görmesi, veri işleme faaliyetlerinin hatalı şekilde yürütülmesi veya sistemin yanlış sonuç üretmesi bozma fiili kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu fiil fiziksel müdahalelerle gerçekleştirilebileceği gibi virüs gönderme, zararlı yazılım yükleme veya sistem dosyalarını değiştirme gibi dijital müdahalelerle de meydana gelebilir. Örneğin bilgisayarın parçalanması, işletim sistemine zarar verilmesi veya virüsler aracılığıyla sistem yazılımlarının çalışamaz hâle getirilmesi bilişim sistemini bozma suçunu oluşturur.

Bilişim Sistemindeki Verilerin Bozulması

Verilerin bozulması, bilişim sisteminde kayıtlı bulunan verilerin kullanılabilirliğinin zarar görmesi ve verilerin amaçlanan şekilde kullanılamaz hâle getirilmesidir. Bu durumda veriler tamamen ortadan kaldırılmamakta ancak içerikleri değiştirilmekte, anlamları karıştırılmakta veya doğru şekilde kullanılmaları engellenmektedir. Verilere ekleme yapılması, bazı kısımlarının silinmesi, veri dizilerinin yerlerinin değiştirilmesi veya zararlı yazılımlar aracılığıyla verilerin işlevsiz hâle getirilmesi verilerin bozulması kapsamında değerlendirilmektedir.

Özellikle virüs programları verilerin bozulmasında en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Örneğin bilgisayardaki yazıların farklı karakterlerle görünmesi, dosya içeriklerinin okunamaz hâle gelmesi veya sistemde kayıtlı bilgilerin karışık şekilde görüntülenmesi verilerin bozulmasına örnek olarak gösterilebilir.

Verilerin Yok Edilmesi

Verilerin yok edilmesi, bilişim sisteminde bulunan verilerin tamamen ortadan kaldırılması ve tekrar ulaşılamayacak hâle getirilmesidir. Bu durumda yalnızca verilerin silinmesi değil, aynı zamanda geri getirilemeyecek şekilde sistemden kaldırılması söz konusudur. Verilerin üzerine yeni veriler yazılması, veri kayıtlarının tamamen silinmesi veya sistemdeki bilgilerin tanınamaz hâle getirilmesi yok etme fiili kapsamında değerlendirilmektedir. Örneğin sistemdeki dosyaların kalıcı şekilde silinmesi, veri kayıtlarının geri döndürülemeyecek biçimde kaldırılması veya sim kilidinin kaldırılması gibi fiiller verilerin yok edilmesi niteliğindedir.

Verilerin Değiştirilmesi

Verilerin değiştirilmesi, bilişim sisteminde kayıtlı bulunan mevcut verilerin içeriklerinin değiştirilmesi veya farklı bir bilgi hâline dönüştürülmesidir. Bu fiil kapsamında verilerin tamamen farklı bir içerik kazanması, veri sonuçlarının değiştirilmesi, program kodlarının dönüştürülmesi veya veri dizilerinin yerlerinin değiştirilmesi mümkündür.

Verilere yeni bilgiler eklenmesi, bazı kısımlarının silinmesi ya da mevcut bilgilerin manipüle edilmesi de değiştirme kapsamında değerlendirilmektedir. Örneğin sosyal medya hesaplarında bulunan fotoğrafların veya paylaşımların değiştirilmesi, veri kayıtlarının farklı bir içerikle güncellenmesi veya şifre bilgilerinin değiştirilmesi verilerin değiştirilmesi suçunu oluşturabilir.

Verilerin Erişilmez Kılınması

Verilerin erişilmez kılınması, yetkili kişinin sistemde bulunan verilere ulaşmasının engellenmesi suretiyle verilerin kullanılmasının önlenmesidir. Burada verilerin içeriğine doğrudan zarar verilmesi şart olmayıp, verilere erişimin ortadan kaldırılması yeterlidir. Şifre değiştirme, dosyaları gizleme, elektronik postaları silme veya veri taşıyıcısına el koyma gibi fiiller erişilmez kılma kapsamında değerlendirilmektedir. Ayrıca virüs saldırıları veya spam yöntemleriyle sistem bağlantısının kesilmesi de bu suça neden olabilir. Örneğin kişinin e-posta hesabının şifresinin değiştirilerek hesaba erişimin engellenmesi veya bilgisayardaki dosyalara bilinmeyen bir şifre konulması verilerin erişilmez kılınmasına örnek teşkil eder.

Sisteme Veri Yerleştirme

Sisteme veri yerleştirme, bilişim sisteminde daha önce bulunmayan verilerin sisteme eklenmesi anlamına gelir. Bu fiil klavye aracılığıyla veri girilmesi, taşınabilir bellekler kullanılması veya internet üzerinden sisteme veri aktarılması şeklinde gerçekleştirilebilir. Sisteme yerleştirilen verilerin hukuka aykırı olması veya sistem sahibinin rızası dışında eklenmesi suçun oluşması bakımından önem taşımaktadır. Örneğin bir kişinin sosyal medya hesabına hukuka aykırı şekilde girilerek yeni fotoğraflar yüklenmesi, sahte paylaşımlar yapılması veya casus yazılım yüklenmesi sisteme veri yerleştirme fiili kapsamında değerlendirilmektedir.

Var Olan Verilerin Başka Yere Gönderilmesi

Var olan verilerin başka bir yere gönderilmesi, bilişim sisteminde bulunan verilerin sahibinin rızası olmaksızın farklı bir sisteme, cihaza veya veri depolama aracına aktarılmasıdır. Bu fiil internet üzerinden başka bir bilgisayara veri gönderilmesi, CD, flash bellek veya harici disk gibi araçlara veri kopyalanması şeklinde gerçekleştirilebilir. Verilerin başka yere aktarılmasıyla sistemdeki verilerin gizliliği ihlal edilmekte ve veri güvenliği zarar görmektedir. Örneğin bir şirketin veri tabanındaki bilgilerin yetkisiz şekilde başka bir bilgisayara aktarılması, kişisel fotoğrafların farklı cihazlara gönderilmesi veya özel yazışmaların başka ortamlara kaydedilmesi bu suç kapsamında değerlendirilmektedir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçunun Cezası 2026

Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesi uyarınca, bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya sistemi bozarak çalışmasını aksatan kişiler hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmedilmektedir. Sistemde bulunan verilerin bozulması, yok edilmesi, değiştirilmesi, erişilmez hâle getirilmesi, sisteme hukuka aykırı şekilde veri eklenmesi veya mevcut verilerin başka bir yere aktarılması hâlinde ise fail altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmaktadır.

Suçun banka, kredi kurumu veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait bilişim sistemlerine karşı işlenmesi durumunda verilecek ceza yarı oranında artırılmaktadır. Ayrıca söz konusu fiiller aracılığıyla failin kendisine, başka bir kişiye veya bir tüzel kişiye haksız menfaat sağlaması ve bu eylemin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması hâlinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile birlikte beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunabilmektedir.

Bunun yanında suçun işlenmesi sonucu şirket, dernek veya vakıf gibi tüzel kişiler lehine haksız kazanç elde edilmesi durumunda, tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri uygulanabilmekte; faaliyet izninin iptali, belirli faaliyetlerden men veya suçtan elde edilen kazanç ile bağlantılı eşyalara el konulması gibi yaptırımlar gündeme gelebilmektedir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçunun Nitelikli Hali

Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesinde düzenlenen sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçunda bazı durumlar cezayı ağırlaştıran nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Kanun koyucu, bilişim sistemlerine yönelik müdahalenin hedef aldığı kurumun niteliğini ve suç sonucunda failin elde ettiği menfaati dikkate alarak daha ağır yaptırımlar öngörmüştür.

Banka veya Kredi Kurumuna yahut Kamu Kurum ve Kuruluşuna Ait Bilişim Sistemlerinde İşlenmesi

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçunun banka, kredi kurumu veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait bilişim sistemleri üzerinde işlenmesi hâlinde, faile verilecek ceza yarı oranında artırılmaktadır.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suretiyle Haksız Çıkar Sağlanması

TCK m.244/4 hükmüne göre, sistemi engelleme, bozma veya verilere müdahale niteliğindeki fiillerin işlenmesi suretiyle failin kendisine veya başkasına haksız bir çıkar sağlaması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve ayrıca beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunmaktadır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için gerçekleştirilen eylemin ayrıca hırsızlık, dolandırıcılık, zimmet gibi daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturmaması gerekmektedir. Failin amacı yalnızca sisteme zarar vermek değil, aynı zamanda hukuka aykırı ekonomik veya kişisel menfaat elde etmek olduğunda bu özel düzenleme uygulanmaktadır.

Yargıtay, mağdurun internet bankacılığı şifresinin kırılarak hesaptaki paranın başka bir hesaba aktarılması olayında eylemin bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık suçunu oluşturduğunu kabul etmiş ve TCK 244/4 hükmünün uygulanamayacağına karar vermiştir. Buna karşılık, mağdurların banka hesaplarından internet aracılığıyla sanığın hesabına para aktarılması olayında kişilere yönelik bir hile veya aldatma bulunmadığından, dolandırıcılık suçunun değil TCK 244/4 kapsamında haksız çıkar sağlama suçunun oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme, Değiştirme Suçu ile ilgili Özel Görünüş Biçimleri

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme suçu ile ilgili özel görünüş biçimleri ve detayları aşağıdaki gibidir:

Teşebbüs

Türk Ceza Kanunu’nun 35. maddesinde düzenlenen teşebbüs, failin işlemeyi amaçladığı suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlamasına rağmen, elinde olmayan nedenlerle neticenin gerçekleşmemesi hâlidir. TCK m.244 kapsamında düzenlenen sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçları teşebbüse elverişli suç tipleri arasında yer almaktadır.

Failin bilişim sistemine zarar vermeye veya sistemdeki verilere müdahalede bulunmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmesine rağmen, sistemin işleyişinin engellenememesi, verilerin zarar görmemesi ya da müdahalenin sonuç doğurmaması hâlinde suç teşebbüs aşamasında kalacaktır.

Örneğin fail tarafından sisteme yerleştirilen zararlı yazılımın antivirüs programı tarafından tespit edilerek etkisiz hâle getirilmesi veya DoS saldırısının erken fark edilmesi nedeniyle sistemin çalışmasının engellenememesi durumunda fail teşebbüsten sorumlu tutulacaktır. Ancak maddede düzenlenen seçimlik hareketlerden herhangi birinin tamamlanması hâlinde, diğer hareketler teşebbüs aşamasında kalsa bile suç oluşmuş sayılacaktır.

İştirak

TCK m.244’te düzenlenen suçlar bakımından fail veya iştirak yönünden özel bir düzenleme yapılmadığından, iştirak konusunda Türk Ceza Kanunu’nun genel hükümleri uygulanmaktadır. Bu kapsamda faillik, azmettirme ve yardım etme şeklindeki tüm iştirak biçimlerinin gerçekleşmesi mümkündür. Suçun işlenmesine maddi veya manevi katkı sağlayan kişiler de fiilin niteliğine göre sorumlu tutulacaktır.

Örneğin bir kişinin, başkasını okulun veri sistemine girerek notlarını değiştirmesi konusunda teşvik etmesi veya teknik destek sağlayarak sisteme müdahaleyi kolaylaştırması hâlinde azmettiren ya da yardım eden sıfatıyla cezai sorumluluğu doğacaktır. Bu nedenle bilişim suçlarında yalnızca sistemi doğrudan hedef alan kişi değil, suçun işlenmesine katkı sunan diğer kişiler de iştirak hükümleri kapsamında cezalandırılabilmektedir.

İçtimaı

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçlarında zincirleme suç ve fikri içtima hükümlerinin uygulanması mümkündür. Aynı suç işleme kararı kapsamında aynı kişiye karşı farklı zamanlarda gerçekleştirilen bilişim suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmakta ve fail hakkında tek ceza verilerek cezada artırıma gidilmektedir.

Nitekim Yargıtay, üniversite bilişim sistemindeki ders notlarının farklı tarihlerde birden fazla kez değiştirilmesini zincirleme suç kapsamında değerlendirmiştir. Bunun yanında tek bir fiille hem bilişim sisteminin işleyişinin engellenmesi veya bozulması hem de sistemdeki verilerin yok edilmesi, değiştirilmesi veya erişilmez kılınması gibi farklı suçların birlikte gerçekleşmesi hâlinde fikri içtima hükümleri gündeme gelmektedir.

Örneğin verilerin silinmesi sonucu sistemin tamamen çalışamaz hâle gelmesi durumunda tek fiille birden fazla suç tipi ihlal edilmiş olacaktır. Ayrıca bilişim sistemine fiziksel zarar verilmesi suretiyle aynı zamanda mala zarar verme suçunun oluşması hâlinde de suçlar arasındaki ilişki fikri içtima kurallarına göre değerlendirilecektir. Bunun yanında TCK m.244 kapsamındaki suçların işlenmesi amacıyla zararlı yazılım, şifre kırıcı program veya güvenlik kodlarının hazırlanması, bulundurulması ya da dağıtılması hâlinde TCK m.245/A kapsamında ayrıca sorumluluk doğabilecektir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçunda Ceza Yargılaması Süreci

TCK m.244’te düzenlenen sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçları şikâyete bağlı suçlardan değildir. Bu nedenle suçun öğrenilmesi hâlinde Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından resen soruşturma başlatılmaktadır. Soruşturma aşamasında bilişim sistemleri üzerinde teknik incelemeler yapılmakta, dijital materyaller incelenmekte, uzman bilirkişilerden rapor alınmakta ve suçun işlendiğine ilişkin deliller toplanmaktadır.

İddianamenin kabul edilmesiyle birlikte kovuşturma aşamasına geçilmekte; sanık, mağdur ve tanık beyanları değerlendirilerek duruşmalar yapılmaktadır. Yargılama sürecinde hâkim, dosyada bulunan deliller, bilirkişi raporları ve tarafların savunmaları doğrultusunda sanığın beraatine, mahkûmiyetine veya ceza yargılaması sonunda verilebilecek diğer kararlardan birine hükmetmektedir. Bu suçlar bakımından özel bir yargılama usulü öngörülmediğinden, ceza muhakemesine ilişkin genel hükümler uygulanmaktadır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçlarında görevli mahkeme, 5235 sayılı Kanun hükümleri gereğince Asliye Ceza Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca suçun işlendiği yer mahkemesidir. Suçun işlendiği yerin belirlenmesinde Türk Ceza Kanunu’nun 8. maddesi esas alınmakta olup, hareketin gerçekleştirildiği yer veya suç neticesinin meydana geldiği yer yetkili kabul edilmektedir. Bilişim suçlarında hareket ile neticenin farklı yerlerde ortaya çıkabilmesi mümkün olduğundan, hem müdahalenin yapıldığı yer hem de sistemin zarar gördüğü veya verilerin etkilendiği yer mahkemeleri yetkili hâle gelebilmektedir.

Zamanaşımı

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçunda genel dava zamanaşımı süresi sekiz yıl, ceza zamanaşımı süresi ise on yıl olarak uygulanmaktadır. Ancak suçun, failin kendisine ya da başka bir kişiye haksız menfaat sağlaması amacıyla işlenmesi hâlinde bu süreler daha uzun olup dava zamanaşımı on beş yıl, ceza zamanaşımı ise yirmi yıl olarak kabul edilmektedir. Suçu işlediği sırada on iki ile on beş yaş arasında bulunan çocuklar bakımından zamanaşımı süreleri yarı oranında, on beş ile on sekiz yaş arasındaki çocuklar yönünden ise üçte iki oranında uygulanmaktadır.

Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlarken; ceza zamanaşımı mahkeme kararının kesinleşmesiyle başlamaktadır. Kararın istinaf veya temyiz edilmemesi hâlinde kesinleşme süresi doğrudan karar tarihine göre belirlenirken, kanun yoluna başvurulmuşsa ilgili mercilerin kararından sonra kesinleşme gerçekleşmektedir. Dava zamanaşımının dolması durumunda sanık hakkında yargılamaya devam edilemez ve dava düşer; ceza zamanaşımının dolması hâlinde ise kesinleşmiş cezanın infaz edilmesi mümkün olmaz.

Uzlaşma

Uzlaşma, suç nedeniyle karşı karşıya gelen mağdur ile şüpheli veya sanığın, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya varmalarını sağlayan alternatif bir çözüm yoludur. Kural olarak şikâyete bağlı suçlarda uygulanan bu kurum, bazı durumlarda çocuk failler bakımından da gündeme gelebilmektedir. Buna göre, bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez hâle getirme, sisteme veri ekleme veya mevcut verileri başka bir yere gönderme fiillerini işleyen ve on sekiz yaşından küçük olan kişiler yönünden uzlaştırma hükümleri uygulanabilmektedir.

Uzlaştırma süreci, uzlaştırmacının taraflara teklif sunmasıyla başlamakta olup, teklifin üç gün içerisinde kabul edilmemesi hâlinde reddedildiği kabul edilmektedir. Taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa aynı dosya bakımından yeniden uzlaştırma yoluna gidilemez. Sürecin, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesinden itibaren en geç yetmiş gün içinde tamamlanması gerekmektedir. Uzlaşma hem soruşturma hem de kovuşturma aşamasında uygulanabilmekte; soruşturma aşamasında uzlaştırma prosedürü tamamlanmadan kamu davası açılamamakta, kovuşturma aşamasında uzlaşma sağlanması hâlinde ise dava sona ermektedir.

---

Ceza Hukukunda Uzlaştırma konulu içeriğimize de göz atabilirsiniz.

---

Adli Kontrol

Adli kontrol, şüpheli veya sanığın tutuklanmaksızın belirli yükümlülüklere tabi tutulmasını sağlayan koruma tedbirlerinden biridir. Tutuklama nedenlerinin bulunmasına rağmen tutuklama yerine daha hafif bir tedbir uygulanmasının yeterli görülmesi hâlinde adli kontrol kararı verilebilmektedir. Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçunu işlediği iddia edilen kişiler hakkında da adli kontrol hükümleri uygulanabilir.

Bu kapsamda kişinin yurt dışına çıkmasının yasaklanması, belirlenen güvence miktarının yatırılması veya belirli aralıklarla kolluk birimine giderek imza verme yükümlülüğü gibi tedbirlere karar verilebilmektedir. Adli kontrol tedbiri kural olarak en fazla iki yıl süreyle uygulanmakta, zorunlu durumlarda bu süre bir yıl daha uzatılabilmektedir. Çocuklar bakımından ise bu süreler yarı oranında uygulanmaktadır. Adli kontrol kararına karşı şüpheli, sanık, müdafii, eşi veya yakın akrabaları, kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde itiraz yoluna başvurabilmektedir.

---

Adli Kontrol ile ilgili daha detaylı bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.

---

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçunda Yargıtay Kararları

• İnternet Bankacılığı Şifresinin Kırılması Yoluyla Haksız Menfaat Sağlanması ( Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2009/11-193 , 2009/268K. sayılı kararı)

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun incelemiş olduğu olayda sanık, bir şirkete ait banka hesabının internet bankacılığı şifresini ele geçirerek hesaptaki parayı kendi hesabına aktarmıştır. Yerel mahkeme sanığın eylemini bilişim sistemine müdahale ederek haksız menfaat sağlama suçu kapsamında değerlendirmiştir.

Dosyayı inceleyen Yargıtay ise, olayın yalnızca klasik bir dolandırıcılık ya da hırsızlık suçu olarak değil, bilişim sistemine hukuka aykırı müdahale yoluyla gerçekleştirilen bir fiil olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararda özellikle, banka hesaplarına ait internet sistemlerinin bilişim sistemi niteliğinde olduğu ve bu sisteme hukuka aykırı şekilde girilip işlem yapılmasının TCK 244 kapsamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yargıtay, bilişim sistemleri kullanılarak gerçekleştirilen hukuka aykırı para transferlerinin, sistemin güvenliğine ve verilerin bütünlüğüne zarar verdiğini kabul ederek bilişim suçları bakımından özel hükümlerin uygulanması gerektiğini ifade etmiştir. Bu karar, internet bankacılığı sistemlerine yönelik hukuka aykırı müdahalelerin “sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme” suçu kapsamında değerlendirilmesi bakımından önemli örneklerden biridir.

• Eski Sevgilinin Hesaplarına Girilmesi ve Sahte Sosyal Medya Hesabı Açılması (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 05.03.2025 tarihli ve 2024/3821 E., 2025/2377 K. sayılı kararı)

Bu Yargıtay kararında, sanığın eski sevgilisiyle ayrılığı kabullenememesi sonrası gerçekleştirdiği dijital müdahaleler incelenmiştir. Sanığın mağduru sürekli mesajlarla rahatsız ettiği, tehdit ve hakaret içerikli ifadeler kullandığı, mağdur adına sahte Facebook hesabı açtığı ve mağdurun elektronik posta ile sosyal medya hesaplarına izinsiz erişim sağladığı iddia edilmiştir. Özellikle mağdurun hesabının şifresinin kırılması ve hesaba sanığın kendi elektronik posta adresinin eklenerek gelen mesajların ele geçirilmesi, bilişim sistemlerine müdahale niteliğinde değerlendirilmiştir.

Dosyada, “sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme” suçu bakımından sanığın cezalandırılması talep edilmiş olsa da, Yerel Mahkeme sanığın bu suçu işlediğine dair yeterli ve kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı vermiştir. Yargıtay da yapılan incelemede, TCK m.244 kapsamında mahkûmiyet kurulabilmesi için sanığın bilişim sistemine müdahalesini açık şekilde ortaya koyan kesin ve şüpheden uzak deliller gerektiğini vurgulamıştır.

Kararda dikkat çeken nokta, mağdurun hesabına izinsiz erişim sağlanmasının tek başına otomatik olarak TCK m.244 kapsamındaki “sistemi bozma veya verileri değiştirme” suçunu oluşturmadığının belirtilmesidir. Yargıtay, olayda daha çok haberleşmenin gizliliğinin ihlali ve kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi suçlarının somut olarak ispatlandığını kabul etmiştir. Buna karşılık, bilişim sisteminin işleyişinin bozulduğu ya da verilerin yok edildiği/değiştirildiği kesin biçimde kanıtlanamadığından, sanığın bu suç yönünden beraatine karar verilmesini hukuka uygun bulmuştur.

Ancak Yargıtay, sanığın mağdurun hesaplarına müdahale ederek elektronik iletileri ele geçirmesi eylemlerinin TCK m.244 ile bağlantılı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini de ifade etmiş; buna rağmen dava sürecinde zamanaşımı süresi dolduğu için kamu davasının düşmesine karar vermiştir. Böylece karar, bilişim sistemlerine yönelik müdahalelerde teknik delillerin ve somut ispatın ne kadar önemli olduğunu gösteren örneklerden biri olmuştur.

• Dijital Cihazlara Gizli Yazılım Yükleyerek Uzaktan İzleme ve Veri Erişimi Sağlama Eyleminde TCK 244/2 Kapsamında Bilişim Sistemine Müdahale Suçu (Yargıtay Kararı – 12. CD., E. 2022/1258 K. 2025/372 T. 13.1.2025)

Yargıtay’ın incelediği bu olayda sanığın, katılan doktor ile kurduğu ilişki sürecinde katılanın bilgisayarına, cep telefonuna ve evindeki kamera sistemine çeşitli yazılımlar yüklediği; bu yazılımlar aracılığıyla katılanı uzaktan izlediği, dinlediği ve cihazlardaki verilere erişim sağladığı iddia edilmiştir.

İlk derece mahkemesi, sanık hakkında delil yetersizliği gerekçesiyle hem özel hayatın gizliliğini ihlal hem de bilişim sistemine müdahale suçlarından beraat kararı vermiştir. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi, dosyadaki bilirkişi raporları, dijital incelemeler ve mesaj içerikleri birlikte değerlendirildiğinde sanığın katılanın cihazlarına izleme ve erişim sağlayan programlar yüklediğini ve bu eylemlerin rıza ile yapıldığı yönündeki savunmanın kabul edilemeyeceğini belirterek beraat kararını kaldırmış ve sanığın mahkûmiyetine hükmetmiştir.

Yargıtay da yaptığı incelemede, özellikle TCK 244/2 kapsamında düzenlenen “bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma veya sisteme veri yerleştirme” suçunun somut olayda oluştuğunu değerlendirmiştir. Kararda, bir kişinin bilgisayar, telefon veya kamera sistemine izinsiz şekilde yazılım yüklenmesinin, o sistemdeki verilerin işleyişine müdahale anlamına geldiği ve bu tür programlar aracılığıyla uzaktan erişim, izleme ve kontrol sağlanmasının bilişim sistemine hukuka aykırı müdahale niteliği taşıdığı vurgulanmıştır.

Katılanın cihazlarına yüklenen yazılımlar sayesinde sürekli izlenebilmesi ve özel verilerine erişilmesi, sistemin güvenliğini ve veri bütünlüğünü doğrudan ihlal eden bir eylem olarak kabul edilmiştir.

Yargıtay ayrıca, sanığın savunmalarının teknik deliller karşısında inandırıcı olmadığını, rızaya dayalı kullanım iddiasının hayatın olağan akışına uygun düşmediğini belirtmiştir. Bu nedenle hem delillerin değerlendirilmesinde hem de suç vasfının belirlenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak Yargıtay, sanığın TCK 244/2 kapsamında bilişim sistemine izinsiz müdahale ederek verileri erişilebilir kılma ve sisteme veri yerleştirme suçunu işlediğini kabul etmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen mahkûmiyet kararını onamıştır. Bu karar, dijital cihazlara gizli yazılım yüklenmesi yoluyla yapılan izleme ve veri erişimi fiillerinin bilişim sistemi güvenliğini ihlal eden ağır bir suç olarak değerlendirileceğini ortaya koymaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçunda Etkin Pişmanlık Hükümleri Uygulanabilir mi?

Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesinde düzenlenen sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçları bakımından kanunda özel bir etkin pişmanlık düzenlemesine yer verilmemiştir. Bu nedenle failin, suç işlendikten sonra zararı gidermesi, sistemi eski hâline getirmesi veya mağdurun zararını karşılaması durumunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Sosyal Medya Hesabının Şifresini Değiştirmek Suç Sayılır Mı?

Evet. Bir kişinin sosyal medya veya e-posta hesabının şifresini değiştirerek hesabına erişimini engellemek, verilere erişilmez kılma kapsamında değerlendirilir ve TCK 244/2 uyarınca suç oluşturabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Bilgisayara Virüs Göndermek Hangi Durumda Suç Olur?

Gönderilen virüs nedeniyle sistemin çalışması bozuluyor, yavaşlıyor, kilitleniyor veya veriler zarar görüyorsa suç oluşur. Ancak virüs herhangi bir zarar vermeden etkisiz hale getirilirse suç teşebbüs aşamasında kalabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Okul Not Sistemine Girip Not Değiştirmek Suç Mudur?

Evet. Yetkisiz şekilde okul sistemine girerek notların değiştirilmesi, bilişim sistemindeki verilerin değiştirilmesi suçunu oluşturur. Eğer sistem kamu kurumuna aitse cezada artırım uygulanabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Sistemin Tamamen Çökmesi Şart Mı?

Hayır. Sistemin tamamen çalışamaz hale gelmesi gerekmez. Sistemin yavaşlaması, veri aktarımının aksaması veya işlevlerini gereği gibi yerine getirememesi de suçun oluşması için yeterli olabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Eski Sevgilinin Hesabından Paylaşım Yapmak Hangi Suça Girer?

Başkasına ait hesaba izinsiz girip fotoğraf, hikâye veya paylaşım yapmak sisteme veri yerleştirme ve verileri değiştirme kapsamında değerlendirilebilir. Ayrıca bilişim sistemine hukuka aykırı girme suçu da oluşabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Banka Sistemine Saldırı Yapılırsa Ceza Artar Mı?

Evet. Suçun banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait bilişim sistemine karşı işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Silinen Veriler Geri Getirilebiliyorsa Yine Suç Oluşur Mu?

Evet, oluşabilir. Veriler tamamen yok edilmemiş olsa bile erişim engellenmiş veya kullanılabilirliği zarar görmüşse farklı seçimlik hareketler kapsamında suç gündeme gelebilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Sadece Fikir Veren Kişi De Cezalandırılır Mı?

Evet. Bir kişiyi suça teşvik eden veya yardım eden kişiler iştirak hükümleri kapsamında azmettiren ya da yardım eden sıfatıyla sorumlu tutulabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Hacklenen Hesaptan Para Aktarılırsa Ne Olur?

Bu durumda bilişim sistemine müdahale yoluyla haksız çıkar sağlama gündeme gelir. Ancak eylem aynı zamanda hırsızlık veya dolandırıcılık suçunu oluşturuyorsa fail daha ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Etkin Pişmanlık Uygulanır Mı?

Hayır. TCK 244 kapsamında düzenlenen bu suçlarda etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamaktadır.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Casus Yazılım Yüklemek Suç Sayılır Mı?

Evet. Başkasının cihazına gizlice casus yazılım yüklemek, sisteme veri yerleştirme ve bilişim sistemine müdahale suçlarını oluşturabilir. Ayrıca özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin başka suçlar da gündeme gelebilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Sadece Şaka Yapmak Amacıyla Hesabı Kilitlemek Suç Sayılır Mı?

Evet. Şaka amacıyla yapılmış olsa bile bir kişinin hesabına erişimini engellemek hukuka aykırı müdahale sayılabilir. Kastın şaka olması, her zaman ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Oyun Hesabını Ele Geçirip Eşyaları Silmek Suç Mudur?

Evet. Dijital oyun hesaplarındaki veriler de bilişim sistemi kapsamındadır. Hesaptaki oyun içi verilerin silinmesi veya değiştirilmesi TCK 244 kapsamında değerlendirilebilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Aynı Hesabın Şifresini Birkaç Kez Değiştirmek Cezayı Etkiler Mi?

Evet. Aynı kişiye karşı farklı zamanlarda aynı suçun işlenmesi halinde zincirleme suç hükümleri uygulanabilir ve cezada artırım yapılabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Antivirüs Programı Saldırıyı Engellerse Ne Olur?

Bu durumda zarar meydana gelmemişse suç teşebbüs aşamasında kalabilir. Fail yine cezalandırılır ancak cezada indirim uygulanabilir.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme Veya Değiştirme Suçunda Başkasının Bilgisayarına Uzaktan Bağlanmak Tek Başına Yeterli Midir?

Hayır. Suçun oluşabilmesi için sistemin işleyişinin engellenmesi, bozulması veya verilere hukuka aykırı müdahale edilmesi gerekir. Sadece bağlanma eylemi başka suçları oluşturabilir.