IBAN Kullandıranlara Ceza İndirimi | 12. Yargı Paketi TCK 158/4

IBAN kullandıranlara ceza indirimi, 12. Yargı Paketi görüşmeleri sırasında TCK 158. maddeye eklenmesi kabul edilen yeni fıkra ile gündeme gelmiştir. Düzenleme, dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabını, ödeme aracını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekten ibaret kalan kişiler için cezada yarı oranında indirim öngörmektedir.

Kamuoyunda bu kişiler için çoğu zaman “IBAN mağduru” ifadesi kullanılsa da hukuk tekniği bakımından mesele daha dar incelenmelidir. Çünkü teklif, herkes için cezasızlık getirmemekte; yalnızca suça katkısı hesap kullandırma fiiliyle sınırlı kalan kişiler yönünden indirim öngörmektedir.

Bu nedenle yazının başında şu ayrım yapılmalıdır: Kişi gerçekten kandırılmış, kastı oluşmamış ve dolandırıcılığa iştirak etmemişse, mesele ceza indirimi değil beraat tartışmasıdır. Buna karşılık kişi hesabını bilerek kullandırmış, fakat suça katkısı bununla sınırlı kalmışsa, yeni fıkra indirimi tartışılabilecektir.

TCK 158’e eklenmesi öngörülen yeni fıkra | Iban Kullandıranlara Ceza İndirimi TCK 158/4

Komisyon aşamasında kabul edilen önergeye göre TCK 158. maddeye şu yönde bir fıkra eklenmesi öngörülmektedir:

“Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”

Metin, yalnızca klasik IBAN bilgisini değil, banka hesabını, kredi kartı gibi ödeme araçlarını, ödeme hizmeti sağlayıcıları nezdindeki hesapları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları da kapsamına almaktadır. Bu yönüyle düzenleme, dijital bankacılık ve ödeme sistemleri üzerinden işlenen dolandırıcılık dosyalarındaki uygulama sorununa cevap vermeyi hedeflemektedir.

Bu düzenleme af değildir; bazı şartlarda ceza indirimi geliyor.

Düzenlemenin en yanlış anlaşılabilecek kısmı burasıdır. Teklif, hesabını kullandıran herkes hakkında cezanın kaldırılmasını öngörmemektedir. Yeni fıkra, suça katkının niteliğine göre cezanın yarı oranında indirilmesini düzenlemektedir.

Başka bir ifadeyle mahkeme önce kişinin fiili rolünü belirleyecektir. Kişinin hesabı kullanılmış olabilir; ancak bunun yanında mağdurla konuşmuş, güven sağlamış, sahte ilan paylaşmış, parayı çekmiş, başkalarına aktarmış veya organizasyon içinde talimat alıp vermiş olabilir. Böyle bir durumda katılımın yalnızca hesap kullandırmaktan ibaret olduğu söylenemeyebilir.

Kimler bu indirimden yararlanabilir?

Yeni fıkra bakımından belirleyici ölçüt, kişinin dolandırıcılık suçuna katkısının hesap kullandırma fiiliyle sınırlı kalıp kalmadığıdır. Bu nedenle her dosyada banka hareketleri, iletişim kayıtları, para çekme işlemleri, mağdurla temas, hesap sahibinin aldığı menfaat ve diğer sanıklarla irtibat ayrı ayrı incelenmelidir.

• Hesabını veya IBAN bilgisini para karşılığında kullandıran; ancak mağdurla temas etmeyen kişi bakımından yeni fıkra tartışılabilir.
• Ödeme aracını veya hesap bilgilerini veren; fakat suçun planlanmasına, mağdurun ikna edilmesine veya paranın dağıtılmasına katılmayan kişi bakımından indirim gündeme gelebilir.
• Kripto varlık hesabını veya ödeme kuruluşu hesabını kullandıran kişi de metindeki şartlar oluşuyorsa kapsamda değerlendirilebilir.
• Dosya kanun yolu aşamasında veya infaz aşamasında olsa bile geçici madde şartları ayrıca incelenmelidir.

Ceza indiriminden kimler yararlanamayabilir?

Yeni fıkra, dolandırıcılık suçuna katkısı hesap kullandırma ile sınırlı kalan kişiler için yazılmıştır. Kişinin rolü bundan fazlaysa indirim uygulanmayabilir.

• Mağdurla doğrudan görüşen, güven sağlayan veya mağduru ödeme yapmaya yönlendiren kişi.
• Sahte ilan, sahte dekont, sahte belge veya aldatıcı içerik hazırlayan kişi.
• Paranın çekilmesi, bölüştürülmesi veya başka hesaplara aktarılması aşamasında aktif görev alan kişi.
• Organizasyon içinde talimat veren, hesap temin eden veya başkalarının hesaplarını toplayan kişi.
• Suçtan elde edilen parayı yöneten veya zincirin devamını sağlayan kişi.

Bu örneklerde mahkeme, kişinin katkısının artık yalnızca hesap bilgisi vermekle sınırlı olmadığı sonucuna varabilir

Yeni TCK 158/4 indirimi ile etkin pişmanlık birlikte uygulanabilir mi?

Komisyon metni esas alındığında, yeni TCK 158/4 indirimi ile TCK 168’deki etkin pişmanlık indiriminin birlikte uygulanmasına engel açık bir hüküm görülmemektedir. Çünkü bu iki indirim farklı hukuki sebeplere dayanmaktadır.

İndirim	Sebep	Sonuç
TCK 158/4	Suça katkının yalnızca hesap veya ödeme aracı kullandırma fiiliyle sınırlı kalması	Ceza yarı oranında indirilir
TCK 168	Mağdur zararının geri verme veya tazmin suretiyle giderilmesi	Aşamasına göre etkin pişmanlık indirimi uygulanır

Bu nedenle şartları oluşan bir dosyada önce kişinin yeni fıkra kapsamında kalıp kalmadığı, ardından zararın giderilip giderilmediği incelenmelidir. Örneğin kişi yalnızca hesabını kullandırmışsa ve mağdur zararı da kanunda aranan şekilde giderilmişse, hem yeni fıkra indirimi hem de etkin pişmanlık indirimi gündeme gelebilir.

Bununla birlikte son uygulama, kanunun yürürlüğe girmesinden sonra mahkemelerin ve yüksek yargının yaklaşımıyla netleşecektir. Özellikle indirimlerin uygulanma sırası, takdiri indirim, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması sınırları bakımından her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Örnek hesaplama: 4 yıl hapis cezası nasıl değişebilir?

Uygulamada en çok sorulacak konulardan biri, indirimlerin ceza miktarına nasıl yansıyacağıdır. Basit bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse:

1. Sanık hakkında 4 yıl hapis cezası verildiğini düşünelim.
2. Mahkeme, kişinin suça katkısının yalnızca hesabını kullandırmaktan ibaret olduğunu kabul ederse, yeni TCK 158/4 uyarınca ceza yarı oranında indirilebilir: 4 yıl 2 yıla iner.
3. Mağdur zararı da etkin pişmanlık hükümlerine uygun şekilde tamamen giderilmişse, ayrıca TCK 168 indirimi gündeme gelebilir. Kovuşturma aşamasında zarar giderilirse bu 2 yıldan bir yarı oranında indirim daha yapılarak ceza 1 yıla düşer.
4. Bu durumda da kişinin sabıkası da yoksa hükmün açıklanması geri bırakılabilir.

Bu örnek yalnızca düzenlemenin mantığını göstermek içindir. Gerçek dosyada temel ceza, nitelikli hal, zincirleme suç, iştirak şekli, etkin pişmanlığın zamanı, takdiri indirim ve infaz hükümleri birlikte incelenmelidir.

Kesinleşmiş dosyalarda 6 aylık zarar giderme süresi

Geçici maddeye eklenmesi öngörülen düzenleme, kesinleşmiş ve infaz aşamasında bulunan dosyalar bakımından ayrıca önem taşımaktadır. Buna göre, haklarında daha önce TCK 168 uygulanmamış hükümlülerden yeni TCK 158/4 kapsamına girecek kişiler, mağdurun zararını mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde tamamen giderirse etkin pişmanlıktan yararlanabilecektir.

Burada üç nokta özellikle önemlidir:

• Süre, komisyon görüşmelerinde ifade edildiği şekliyle mahkemece yapılacak ihtardan itibaren işlemeye başlayacaktır.
• Kısmi ödeme yeterli görülmemektedir; metin zararın tamamen giderilmesinden söz etmektedir.
• Zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkra uyarınca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyeceği belirtilmiştir.

Bu nedenle kesinleşmiş dosyalarda başvuru yapılırken yalnızca yeni fıkra indirimi değil, zarar miktarı, ödeme imkânı, mağdur sayısı ve daha önce TCK 168’in uygulanıp uygulanmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir.

İstinaf ve Yargıtay aşamasındaki dosyalar

Geçici madde, kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar için de özel bir usul öngörmektedir. Buna göre, yeni TCK 158/4 kapsamına girebilecek sanıkların dosyaları bakımından bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinde bulunan dosyalar için bozma kararı verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi öngörülmektedir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar için de dosyanın geliş usulüne göre ilk derece mahkemesine gönderilmesi düzenlenmektedir. Böylece ilk derece mahkemesi, sanığın rolünü ve yeni fıkra şartlarını dosya üzerinden yeniden değerlendirebilecektir.

Birden fazla dosya veya birden fazla mağdur varsa ne olacak?

Komisyon görüşmelerinde en çok tartışılan noktalardan biri de bir kişinin birden fazla dosyasının bulunması veya aynı hesap üzerinden çok sayıda mağdurun zarar görmesidir. Metinde bu durumlar için ayrıntılı bir ayrıma yer verilmemiştir.

Bu nedenle uygulamada şu sorular önem kazanacaktır:

• Her dosyada zarar ayrı ayrı mı hesaplanacak?
• Aynı hesap üzerinden farklı tarihlerde gelen paralar bakımından zincirleme suç tartışması yapılacak mı?
• Birden fazla mağdur varsa etkin pişmanlık için tüm mağdurların zararının giderilmesi mi aranacak?
• Sanığın sadece ilk hesap verme fiilinden mi, yoksa sonraki para hareketlerinden de sorumlu tutulacağı nasıl belirlenecek?

Bu soruların cevabı, her dosyanın içeriğine göre verilecektir. Hesap hareketlerinin kronolojik dökümü, para çekme işlemleri, kamera kayıtları, mesajlaşmalar ve diğer sanıklarla irtibat burada belirleyici olacaktır.

Iban Kiralama Banka Hesabı Kullandırma Suçu Konulu Makalemize Buraya Tıklayarak Ulaşabilirsiniz. 

Senaryolarla yeni düzenleme

1. Üniversite öğrencisi hesabını para karşılığında kullandırdı;

Bir öğrenci, sosyal medyada gördüğü bir ilan üzerine hesabını 5.000 TL karşılığında kullandırmış; mağdurla hiç konuşmamış, sahte ilan paylaşmamış ve parayı kendisi çekmemiş olsun. Bu durumda, suç kastı ve iştirak ayrıca tartışılmakla birlikte, mahkeme iştirak bulunduğu kanaatine varırsa yeni TCK 158/4 indirimi gündeme gelebilir.

2. Hesabını kullandırdı, ayrıca mağduru yönlendirdi;

Kişi hem hesabını kullandırmış hem de mağdura “bu hesaba ödeme yapın” şeklinde mesaj göndermişse, katkının yalnızca hesap kullandırma fiiliyle sınırlı olduğu söylenemeyebilir. Bu durumda yeni fıkra indiriminin uygulanması daha güç hale gelir.

3. Para hesaba geldi, kişi parayı çekip başkasına teslim ettiyse;

Hesap sahibi yalnızca IBAN vermekle kalmamış, gelen parayı ATM’den çekerek başka kişilere teslim etmişse mahkeme bu fiili ayrıca değerlendirecektir. Para çekme ve teslim eylemi, katkının kapsamını genişletebilir.

4. Dosya istinaftaysa;

İlk derece mahkemesinde hüküm verilmiş ve dosya istinaf incelemesindeyse, geçici madde uyarınca yeni fıkra kapsamında değerlendirme yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gündeme gelebilir.

5. Hüküm kesinleşmişse ceza infaz ediliyorsa;

Hüküm kesinleşmiş ve infaz başlamışsa, kişi yeni fıkra kapsamında kalıyorsa uyarlama değerlendirmesi yapılabilir. Ayrıca daha önce TCK 168 uygulanmamışsa, mahkemenin belirleyeceği zararın altı ay içinde tamamen giderilmesi halinde etkin pişmanlık da tartışılabilir. Ancak bu süreçte infazın durması beklenmez.

Sık sorulan sorular

IBAN kullandıranlara af mı geldi?

Hayır. Komisyon metni cezasızlık değil, belirli şartlarda TCK 158/4 kapsamında yeni eklenecek fıkra ile birlikte cezada yarı oranında indirim öngörmektedir.

Her hesabını kullandıran bu düzenlemeden yararlanır mı?

Hayır. Kişinin suça katkısının yalnızca hesap veya ödeme aracı kullandırma fiiliyle sınırlı kalması gerekir. Dolandırıcılık organizasyonunda bulunup bulunmadığı ve bunun elbette ispatı önemlidir.

Zarar giderilirse yeni fıkra indirimi de uygulanır mı?

Şartları oluşuyorsa yeni fıkra indirimi ile etkin pişmanlık indirimi birlikte gündeme gelebilir. Her iki indirimden birlikte yararlanmak mümkündür; tavsiye edilen de tarafımızca budur.

Zararın giderilmesi için süre verilecek mi?

Kesinleşmiş ve infaz aşamasındaki dosyalar bakımından, mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi öngörülmektedir.

Altı aylık sürede infaz durur mu?

Komisyon metninde, zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkra uyarınca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyeceği belirtilmiştir.

Kısmi ödeme yeterli mi?

Kanun zararın tamamen giderilmesini aramaktadır. Mağdurun zararı tam olarak kuruşu kuruşuna giderilmelidir.

Dosya istinaftaysa ne olur?

Yeni fıkra kapsamına girebilecek dosyalar bakımından bozma kararı verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi öngörülmektedir.

Dosya Yargıtay’daysa ne olur?

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyaların da bozmayla birlikte ilk derece mahkemesine gönderilmesi düzenlenmektedir.

Hesabını bilmeden kullandıran kişi ne yapmalı?

Kişinin kastı yoksa mesele ceza indirimi değil beraat savunmasıdır. Dosyada kandırılma, irade fesadı, bilgi eksikliği ve suç kastının bulunmadığı somut delillerle anlatılmalıdır.

Kanun yürürlüğe girdi mi?

Bu yazı hazırlanırken düzenleme TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilen teklif aşamasındadır. Resmî Gazete’de yayımlanan son metin ayrıca kontrol edilmelidir.

TCK 158/4 hangi suçlar bakımından uygulanacak?

Metin, TCK 157 ve TCK 158’de yer alan dolandırıcılık suçlarına iştirakin belirli fiille sınırlı olması halini düzenlemektedir.

Kripto hesabını kullandıranlar kapsamda mı?

Teklif metninde kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapların kullanılmasını sağlayan bilgiler de sayılmıştır. Somut dosyada şartlar oluşuyorsa kapsam tartışılabilir.

‘Banka Hesabına Koyulan Bloke Nasıl Kaldırılır?’ Konulu Makalemize Buraya Tıklayarak Ulaşabilirsiniz. 

Sonuç

12.Yargı Paketi kapsamında TCK 158’e eklenmesi öngörülen yeni fıkra, özellikle hesabını veya ödeme aracını kullandırdığı için dolandırıcılık dosyalarında yargılanan kişiler bakımından önemli sonuçlar doğurabilir. Ancak düzenleme, herkes için aynı sonucu doğuran bir af hükmü değildir.

Asıl mesele, kişinin dosyadaki rolünün ne olduğudur. Katılım yalnızca hesap kullandırma ile sınırlıysa yeni fıkra indirimi tartışılabilir. Buna karşılık mağdurun yönlendirilmesi, paranın çekilmesi, suçtan elde edilen paranın dağıtılması veya organizasyon içinde aktif hareketler varsa mahkeme farklı değerlendirme yapabilir.

Zararın giderilmesi de ayrıca önemlidir. Yeni fıkra indirimi ile etkin pişmanlık indirimi farklı sebeplere dayandığından, şartları oluştuğunda birlikte uygulanmaları mümkün görünmektedir. Kesinleşmiş dosyalarda ise mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi halinde etkin pişmanlık hükümleri gündeme gelebilecektir.

Kanun Resmî Gazete’de yayımlandığında son metnin ayrıca incelenmesi gerekir. Bu nedenle devam eden, istinafta bulunan, Yargıtay aşamasında olan veya kesinleşmiş her dosyada başvuru stratejisi dosyanın delil durumuna göre belirlenmelidir.

Not

Bu metinde TBMM’nin 25 Haziran 2026 tarihli Adalet Komisyonu duyurusu, 24 Haziran 2026 tarihli Adalet Komisyonu görüşmelerine ilişkin tutanak ve komisyon aşamasında okunan önerge metni esas alınmıştır. Nihai değerlendirme, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanacak son hali üzerinden yapılmalıdır.