Mükerrirlere özgü infaz, önceki mahkûmiyet hükmü kesinleştikten sonra yeni suç işlenmesi hâlinde yeni cezanın özel infaz kurallarına göre çektirilmesidir. Önceki cezanın infaz edilmiş olması şart değildir. Süreli hapis cezasında koşullu salıverilme oranı ilk tekerrürde genel olarak üçte iki, ikinci defa tekerrürde dörtte üçtür; suç için daha yüksek özel oran ve iyi hâl şartı ayrıca uygulanır.
Tekerrür ne demek?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 58. maddesine göre tekerrür, önceki suçtan verilen mahkûmiyet hükmü kesinleştikten sonra yeni bir suç işlenmesi hâlinde değerlendirilir. Yeni suçun önceki suçla aynı türden olması gerekmez. Önceki hüküm kesinleşmeden işlenen suç, o hüküm bakımından tekerrüre esas alınamaz.
Tekerrür, yeni bir suç adı veya önceki cezanın yeniden verilmesi değildir. Yeni suç için kanunda hapis cezası ile adlî para cezası seçenek olarak düzenlenmişse TCK m.58/3 uyarınca hapis cezasına hükmolunur. Ayrıca yeni cezanın infazında mükerrirlere özgü kurallar uygulanabilir.
Tekerrür hükümlerinin uygulanma şartları nelerdir?
Tekerrür incelemesinde önceki mahkûmiyetin kesinleşme tarihi, yeni suçun işlendiği tarih, önceki cezanın türü ve infaz tarihi birlikte değerlendirilir.
- Önceki suçtan mahkûmiyet hükmü, yeni suç işlenmeden önce kesinleşmiş olmalıdır.
- Önceki cezanın infaz edilmiş olması tekerrür için şart değildir.
- Önceki hüküm adlî para cezasına ilişkin olsa da kanundaki şartlarla tekerrüre esas alınabilir.
- Yeni suçun önceki suçla aynı türden olması aranmaz.
Önceki ceza henüz infaz edilmemişse TCK m.58/1 uyarınca tekerrür hükümleri yine gündeme gelebilir. Bununla birlikte, ceza infaz edilmeden önce kanundaki üç veya beş yıllık süre işlemeye başlamaz.
Tekerrür süreleri nasıl hesaplanır?
TCK m.58/2’deki süreler, önceki cezanın infaz edildiği tarihten başlar. Kanunda iki süre öngörülmüştür:
- Önceki hapis cezası beş yıldan fazlaysa, infaz tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür uygulanmaz.
- Önceki hapis cezası beş yıl veya daha azsa ya da önceki ceza adlî para cezasıysa, infaz tarihinden itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür uygulanmaz.
Buradaki süre, cezanın infazına başlandığı tarihten değil, infaz edildiği tarihten hesaplanır. Yeni suçun bu süre dolmadan işlenip işlenmediği, somut infaz kayıtları üzerinden belirlenmelidir.
Hangi hâllerde tekerrür uygulanmaz?
TCK m.58/4’e göre kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Bu düzenleme, iki taksirli suç arasında tekerrürün uygulanamayacağı anlamına gelmez; diğer şartlar ayrıca incelenir.
- Yabancı ülke mahkemelerinin kararları kural olarak tekerrüre esas alınmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçlarına ilişkin mahkûmiyetler bu kuralın istisnasıdır.
- Fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış kişinin işlediği suç, tekerrüre esas alınmaz.
Bu nedenle adlî sicilde bir kaydın bulunması tek başına yeterli değildir. Kaydın mahkûmiyet niteliği, kesinleşme tarihi ve TCK m.58’deki diğer şartlar incelenmelidir.
İkinci defa tekerrür ne demek?
İkinci defa tekerrür için, önceki mahkûmiyet nedeniyle ilk defa tekerrür hükümlerinin uygulandığı hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işlenmiş olmalıdır. Bu yeni suç bakımından TCK m.58’deki şartlar ve önceki hükümlerde tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı birlikte incelenir. İkinci defa tekerrür kararı yeni hükümde açıkça belirtilmelidir. Bu nedenle adlî sicilde iki mahkûmiyet kaydı bulunması tek başına yeterli değildir.
Mükerrirlere özgü infaz rejiminde koşullu salıverilme oranı
Tekerrür hükümleri uygulanan süreli hapis cezalarında, ilk defa tekerrür bakımından genel koşullu salıverilme oranı üçte ikidir. Suç için kanunda daha yüksek bir oran belirlenmişse o oran uygulanır. Birden fazla süreli hapis cezası, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunması hâlinde kanundaki özel süreler de hesaba katılır.
İkinci defa tekerrür hâlinde eski metinlerde yer alan “koşullu salıverilme uygulanmaz” bilgisi artık güncel değildir. 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun değişikliğiyle, ikinci defa tekerrürde 5275 sayılı Kanun’un 108. maddesinin birinci fıkrasındaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır; süreli hapis cezalarında oran dörtte üçtür. Koşullu salıverilme için iyi hâl şartı ve suç türüne özgü hükümler ayrıca değerlendirilir.
Koşullu salıverilme tarihi yalnızca bu oranla bulunamaz. Suçun türü, hükmedilen cezalar, mahsup edilecek süreler ve infaz kayıtları sonucu etkileyebilir. 5275 sayılı Kanun’un 108. maddesi, mükerrirlere özgü infaz ve koşullu salıverilme esaslarını düzenler.
Cezanın infazından sonra denetim süresi
Tekerrür nedeniyle cezanın infazından sonra uygulanan denetim, koşullu salıverilme sürecindeki denetim ve 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesindeki denetimli serbestlikten farklıdır. 5275 sayılı Kanun’un 108. maddesine göre infaz hâkimi, cezanın infazı tamamlandıktan sonra başlayacak en az bir yıllık denetim süresi belirler. Bu süre kanundaki şartlarla beş yıla kadar uzatılabilir.
Denetim süresindeki yükümlülük ve yasaklara aykırı davranılması hâlinde infaz hâkimi, mükerrir hakkında on beş günden az ve üç aydan fazla olmamak üzere disiplin hapsine karar verebilir. Tedavi, mağdura yaklaşmama veya belirli yerlerde bulunmama gibi özel yükümlülükler ise her mükerrir için geçerli değildir; kanunda sayılan suç ve durumlarla sınırlıdır.
Denetimli serbestlik hakkında ayrıca buraya tıklayarak bilgi edinebilirsiniz.
Önceki mahkûmiyet adlî para cezasıysa tekerrür uygulanır mı?
Uygulanabilir. TCK m.58/2-b, beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının yanında adlî para cezasını da düzenler. Önceki mahkûmiyetin kesinleşmiş olması, yeni suçun bu kesinleşmeden sonra işlenmesi ve infaz tarihinden itibaren üç yıllık sürenin geçmemiş olması gerekir.
Adlî para cezası hakkındaki açıklamalarımıza da göz atabilirsiniz.
Seri muhakeme usulüyle verilen hüküm tekerrüre esas alınır mı?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 1 Temmuz 2026 tarihli, E.2026/6-122 ve K.2026/444 sayılı kararıyla seri muhakeme usulü sonunda verilen ve kesinleşen mahkûmiyet hükmünün tekerrüre esas alınması gerektiği yönünde karar vermiştir. Karar oy çokluğuyla alınmıştır. Bu nedenle seri muhakeme hükmünün tekerrüre esas alınamayacağını söyleyen eski açıklamalar güncel değildir. Önceki hükmün kesinleşmesi ve TCK m.58’deki diğer şartların bulunması yine aranır.
TCK m.58/9 kapsamında önceki mahkûmiyet gerekir mi?
Olağan tekerrür için önceki mahkûmiyet hükmünün yeni suçtan önce kesinleşmesi gerekir. Bununla birlikte TCK m.58/9, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi ve örgüt mensubu suçlu hakkında da mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasını düzenler; bu kişiler bakımından olağan tekerrür şartları aranmaz.
Mükerrirlere özgü infaz rejimi hakkında hukuki destek için İstanbul ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yazar: Av. Burak Temizer
Burak Temizer Hukuk Bürosu
