Uyuşturucu Madde Kullanılması İçin Yer Temin Etme Suçu (TCK 190/1)

Uyuşturucu Madde Kullanılması İçin Yer Temin Etme Suçu (TCK 190/1), son dönemin gündemi en fazla ilgilendiren konuları arasında yer almaktadır. Çünkü, uyuşturucu suçları, yalnızca uyuşturucu maddeyi satan ya da kullanan kişilerle sınırlı değildir. Ceza hukuku, “uyuşturucu kullanımını kolaylaştıran, zemin hazırlayan, yer temin eden, kullanılmasına katkı sunan” davranışları da ayrı bir suç olarak düzenlemiştir. Biz de içeriğimizde uyuşturucu için yer temin etme suçu ile ilgili tüm detaylardan bahsederek sizi bilgilendirmeye çalışacağız.

Uyuşturucu Madde Kullanılması için Yer Temin Etme Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 190/1. maddesinde yer alan suç, uygulamada bu suç, en çok “yer temin etme” başlığı altında gündeme gelmekle birlikte, madde metni yalnızca bir mekân tahsisini değil; donanım sağlama, yakalanmayı zorlaştıracak önlemler alma ve kullanma yöntemleri hakkında bilgi verme gibi farklı fiilleri de kapsar. Dolayısıyla failin uyuşturucu satıcısı olması gerekmez; kullanım sürecine bilinçli şekilde katkı sunması yeterlidir.

Bu yönüyle TCK 190/1, uyuşturucu ticareti (TCK 188) ile uyuşturucu kullanma (TCK 191) suçları arasında yer alan, sınırları dikkatle çizilmesi gereken bir suç tipidir.

Uyuşturucu madde kullanılması için yer temin etme suçu, başkalarının uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmasını kolaylaştırmaya yönelik davranışlarla oluşur. Burada korunan hukuki değer, bireysel tercihlerden ziyade kamu sağlığıdır.

Kanun koyucu, uyuşturucu kullanımının yalnızca bireysel bir sorun olmadığı; uygun ortamlar, kolaylaştırıcı düzenekler ve yönlendirmelerle yaygınlaşabildiği gerçeğinden hareketle, bu tür fiilleri müstakil bir suç olarak düzenlemiştir.

Bu suçta önemli olan husus ise şu şekildedir: Fail, uyuşturucu maddeyi temin etmese dahi, kullanımı mümkün veya daha kolay hale getiriyorsa, TCK 190/1 kapsamında sorumluluğu doğabilir.

---

Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz diğer konular hakkında da bilgi sahibi olmak isterseniz, ilgili kategorimize göz atabilirsiniz.

---

TCK 190/1’in Kapsamı ve Kanuni Dayanağı

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 190/1. maddesinde sınırlı sayıda düzenlenen seçimlik hareketlerle oluşur. Kanun koyucu, bu suçu meydana getiren kolaylaştırıcı davranışları üç başlık altında toplamıştır. Bu üç başlık ise sırasıyla şu şekildedir:

• Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kullanımı için özel yer, donanım veya malzeme sağlanması,
• Kullanan kişilerin yakalanmalarını zorlaştıracak önlemler alınması,
• Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin nasıl kullanılacağına dair başkalarına bilgi verilmesi.

Bu düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere, uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu, icrai hareketlerle işlenebilen, seçimlik ve bağlı hareketli bir suç niteliği taşımaktadır. Failin bu bentlerden herhangi birini gerçekleştirmesi, suçun oluşumu bakımından yeterlidir.

Kural olarak suçun icrai davranışlarla işlendiği kabul edilmekle birlikte, bazı durumlarda ihmali davranışlarla işlenip işlenemeyeceği de tartışmaya açıktır. Örneğin; şehir dışında bulunan bir bahçenin, çevredeki kişiler tarafından zaman zaman uyuşturucu madde kullanımı amacıyla bilerek ve sürekli şekilde kullanılmasına göz yumulması hâlinde, bu durumun “yer sağlamak suretiyle kolaylaştırma” kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusu gündeme gelmektedir. Bu noktada belirleyici olan husus, failin kastıdır. Fail, söz konusu kullanımı bilerek ve isteyerek kolaylaştırıyorsa, ihmali davranışın da suçun manevi unsurunu karşılayabileceği kabul edilebilir. Ancak bu tür durumların ispatının uygulamada oldukça güç olduğu da açıktır.

Burada özellikle vurgulanması gereken nokta şudur: TCK m.190/1 ile suç olarak düzenlenen fiil, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kullanılması değil, bu kullanımın kolaylaştırılmasıdır. Nitekim kanun gerekçesinde de, uyuşturucu maddenin kişiye verilmesi hâlinde, bu fiilin TCK m.188/3 kapsamında uyuşturucu ticareti suçunu oluşturacağı açıkça ifade edilmiştir. Bu nedenle, failin uyuşturucu veya uyarıcı maddenin bizzat imal edilmesini, satılmasını, depolanmasını, sevk edilmesini ya da ithal veya ihraç edilmesini kolaylaştırması hâlinde, sorumluluk TCK m.188 kapsamında değerlendirilmelidir.

Uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunun oluşması için, kendisine kolaylık sağlanan kişinin uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi fiilen kullanmış olması da şart değildir. Failin, kanunda sayılan kolaylaştırıcı davranışları gerçekleştirmesi suçun tamamlanması için yeterlidir. Bu yönüyle suç, niteliği gereği ani bir suç olup, meydana gelen tehlikenin gerçekleşmesi aranmaz. Toplum sağlığı bakımından tehlike doğuran hareketin bizzat kendisi cezalandırılmaktadır. Bu nedenle uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu, bir tehlike suçu ve aynı zamanda sırf hareket suçu niteliğindedir.

Ayrıca, kendisine kolaylık sağlanan kişinin uyuşturucu maddeye sahip olup olmaması da failin sorumluluğunu etkilemez. Örneğin failin bir kişiye uyuşturucu madde kullanımı için enjektör temin etmesi hâlinde, bu kişinin o anda uyuşturucu maddeye sahip olmaması, maddeyi farklı bir yöntemle kullanması ya da hiç kullanmaması sonucu değiştirmez. Zira failin cezai sorumluluğu, uyuşturucu kullanımını kolaylaştırmak suretiyle toplum sağlığı açısından tehlike yaratan davranışı gerçekleştirmesinden kaynaklanmaktadır.

---

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu ile ilgili daha kapsamlı bilgi edinmek isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.

---

Uyuşturucu Madde Kullanılması İçin Yer Temin Etme Suçunun Cezası

TCK m.190/1 uyarınca, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılması içim yer temin etme suçunun cezası, 5 yıldan 10 yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar da adli para cezası olarak belirlenmiştir.

Kanun koyucu hem hapis cezasını hem de adli para cezasını birlikte öngörmüş seçimlik bir ceza olarak maddede yer vermemiştir. Suçun alt sınırının yüksekliği TCK 190/1 Kapsamında hükmün açıklanmasının geriye bırakılması ihtimalini de ortadan kaldırmaktadır.

---

Adli Para Cezası hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.

---

Ayrıca belirtmek gerekir ki; dosyanın yanlış değerlendirilmesi hâlinde, TCK 190/1 kapsamında kalması gereken bir eylem, TCK 188 (uyuşturucu ticareti) kapsamında yorumlanarak çok daha ağır cezalara yol açabilir. Bu nedenle suç vasfının doğru belirlenmesi hayati öneme sahiptir.

---

Uyuşturucu Kullanma Suçu ile ilgili de bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.

---

Uyuşturucu Kullanmayı Kolaylaştırma Suçunun Nitelikli Hali (TCK 190/3)

Kanun koyucu, toplum nezdinde güven duyulan bazı meslek gruplarının bu suçu işlemesini daha ağır yaptırıma bağlamıştır. Türk Ceza Kanunu’nun m.190/3. maddesine göre; tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, hemşire, ebe, laborant, diş teknisyeni, hastabakıcı veya sağlık hizmeti veren diğer kişiler ile ecza ticaretiyle iştigal edenlerin bu suçu işlemesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Bu düzenlemenin temel gerekçesi açıktır: Bu kişilerin söz ve davranışları, toplum üzerinde daha güçlü etki yaratır ve uyuşturucu kullanımını normalleştirme riski daha yüksektir. Daha detaylı anlatımından ise şu şekilde bahsedebiliriz:

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunun nitelikli hâli, Türk Ceza Kanunu’nun 190. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre, bu suçun sağlık mesleği mensupları tarafından işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Kanun koyucu, bazı meslek gruplarının toplum üzerindeki etkisini ve güvenilirlik algısını dikkate alarak bu düzenlemeyi öngörmüştür. Özellikle hekim, diş hekimi, eczacı, hemşire ve benzeri sağlık meslek mensuplarının uyuşturucu maddelere ilişkin sözleri, davranışları ve fiilleri toplum nezdinde sıradan bir kişinin davranışına göre çok daha etkili ve yönlendirici kabul edilmektedir. Bu nedenle, bu kişilerin uyuşturucu kullanımını kolaylaştırıcı nitelikte eylemlerde bulunmaları, daha ağır bir hukuki yaptırıma bağlanmıştır.

TCK m.190/3 kapsamında nitelikli hâlin uygulanabilmesi için, failin sağlık mesleği mensubu sıfatını taşıması yeterlidir. Suçun işlenmesi sırasında bu sıfatın aktif olarak kullanılması ya da failin mesleki faaliyet kapsamında hareket etmesi şart değildir. Yargıtay uygulamasında da, failin mesleki bilgisini veya konumunu doğrudan kullanıp kullanmadığından ziyade, toplumda sahip olduğu güven ilişkisi esas alınmaktadır.

Örneğin bir doktorun, mesleki yetkisini kullanarak olmasa dahi, uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştıracak biçimde özel yer sağlaması, kullanım yöntemleri hakkında bilgi vermesi veya bu fiillere göz yumması hâlinde, suçun nitelikli hâli gündeme gelir. Aynı şekilde bir eczacının ya da sağlık çalışanının, uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırıcı davranışlarda bulunması da TCK m.190/3 kapsamında değerlendirilir.

Bu nitelikli hâlde dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da şudur: Ceza artırımının uygulanabilmesi için, failin sağlık mesleği mensubu olması yeterli olmakla birlikte, temel suçun unsurlarının eksiksiz şekilde oluşmuş olması gerekir. Yani TCK m.190/1’de düzenlenen kolaylaştırıcı fiillerden en az birinin somut olarak gerçekleşmesi ve failin bu fiili özel kastla işlemiş olması şarttır. Temel suç oluşmadan, yalnızca failin mesleki sıfatına dayanılarak nitelikli hâlden cezalandırma yoluna gidilemez.

Sonuç olarak, TCK m.190/3 ile getirilen bu düzenleme, uyuşturucu ile mücadelede özellikle toplum üzerinde yönlendirici etkisi yüksek olan meslek gruplarına yönelik artırılmış bir sorumluluk rejimi öngörmektedir. Sağlık mesleği mensuplarının bu suç bakımından daha ağır cezai yaptırımla karşılaşmasının temel gerekçesi, toplum sağlığını koruma amacının güçlendirilmesidir.

---

Kokainin Cezası Neden Daha Yüksek? sorusuna yanıt verdiğimiz içeriğimizde ise bu konunun tüm detaylarından bahsetmeye çalıştık.

---

Uyuşturucu için Yer Temin Etme Suçunun Unsurları

Türk Ceza Kanunu’nun 190/1. maddesinde yer aldığı üzere, uyuşturucu madde kullanılması için yer temin edilmesi suçunun çeşitli unsurları bulunmaktadır. Bu unsurlar ise şu şekildedir:

• Uyuşturucu Kullanılması İçin Yer, Donanım veya Malzeme Sağlama

Yer temin etme suçu, yalnızca bir mekânın kapısını açmakla sınırlı değildir. Kanunun aradığı, uyuşturucu kullanımına bilinçli şekilde imkân sağlanmasıdır. Bu kapsamda;

• Bir evin, işyerinin veya başka bir alanın uyuşturucu kullanımı amacıyla tahsis edilmesi,
• Kullanımın rahat yapılabilmesi için ortamın bilinçli şekilde hazırlanması ve
• Uyuşturucu kullanımında kullanılan araç ve gereçlerin sağlanması gibi fiiller, somut olayın özelliklerine göre TCK 190/1 kapsamında değerlendirilebilir.

Burada kritik nokta, failin uyuşturucu kullanımından haberdar olması ve buna rağmen bu fiili isteyerek kolaylaştırmasıdır.

• Yakalanmayı Zorlaştıracak Önlemler Alma

TCK 190/1, uyuşturucu kullananların yakalanmasını zorlaştırmaya yönelik davranışları da suç olarak düzenlemiştir. Buna örnek olarak aşağıdaki durumları gösterebiliriz:

• Kolluk kuvvetlerini haber vermeye yönelik gözcü sistemi kurulması,
• Mekâna giriş çıkışların kontrol altına alınması ve
• Kullanıcıların denetimden kaçmasını sağlayacak planlı düzenlemeler yapılması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Burada aranan, sıradan bir dikkatlilik değil; uyuşturucu kullananları kolluktan bilinçli şekilde korumaya yönelik bir faaliyettir.

• Kullanma Yöntemleri Hakkında Bilgi Verme

Bu bent, çoğu zaman uyuşturucuya özendirme suçu ile karıştırılmaktadır. Oysa TCK 190/1’deki düzenleme, uyuşturucuyu övmeyi değil; nasıl kullanılacağına dair pratik bilgi verilmesini hedef alır.

Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin nasıl tüketileceği, hangi yöntemle kullanılacağı, nasıl etki göstereceği gibi bilgilerin aktarılması, kullanım fiilini kolaylaştırdığı ölçüde bu suçun kapsamında değerlendirilebilir.

---

İstanbul Uyuşturucu Davası Avukatı isimli içeriğimize de göz atabilir, profesyonel desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, deneyimli İstanbul uyuşturucu davası avukatı kadromuzdan destek alabilirsiniz.

---

Uyuşturucu Madde Kullanılması İçin Yer Temin Etme Suçuna İlişkin Yargıtay Uygulaması

Yargıtay, TCK m.190/1 kapsamında “uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma” suçunun oluşabilmesi için, failin başkasına ait bir uyuşturucu kullanımını bilerek ve isteyerek kolaylaştırmasını, özellikle de bu amaçla özel bir yer temin etmesini zorunlu görmektedir. İçtihatlarda, yalnızca bir mekânın varlığı yeterli kabul edilmemekte; bu yerin, uyuşturucu kullanımını fiilen kolaylaştıracak biçimde tahsis edilmiş olması ve failin bu durumu kastla gerçekleştirmesi aranmaktadır. Aşağıda bazı içtihatları inceleyeceğiz;

• Yargıtay 20. Ceza Dairesi, 2017/3336 E., 2018/1747 K. Araç İçinde Birlikte Uyuşturucu Kullanmak Yer Temin Etme Sayılmaz.

Yargıtay 20. Ceza Dairesi, araç içerisinde birlikte uyuşturucu madde kullanılmasına ilişkin bu kararında, kullanım fiilinin tek başına “uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma” suçunu oluşturmayacağını açık biçimde ortaya koymuştur.

Somut olayda, tarafların aralarında para toplayarak sanık aracılığıyla uyuşturucu madde temin ettikleri, seyir hâlindeyken araç içerisinde birlikte kullandıkları ve ihbar üzerine yapılan aramada 12 gram esrar maddesinin ele geçirildiği anlaşılmıştır. Yargıtay, bu eylemin bir bütün olarak kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini; sanığın, uyuşturucu kullanımına yönelik özel yer, donanım veya malzeme sağladığından söz edilemeyeceğini belirtmiştir.

Kararda özellikle, sanığın uyuşturucu kullanımını kolaylaştırmaya yönelik özel bir kastının bulunmadığı, bu nedenle TCK m.190/1’de düzenlenen suçun manevi unsurunun oluşmadığı vurgulanmış; buna rağmen mahkûmiyet kurulması bozma nedeni sayılmıştır.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2020/9931 E., 2022/9022 K. Uyuşturucu Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu Özel Kastla İşlenir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, TCK m.190/1 kapsamında düzenlenen suçun özel kastla işlenebilen bir suç olduğunu açıkça ifade etmiştir.

Somut olayda sanık, birlikte uyuşturucu madde kullandığı kişilerle aynı ortamda bulunmuş ve ayrıca kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan mahkûm edilmiştir. Ancak Yargıtay, sanığın eyleminin yalnızca birlikte uyuşturucu kullanmaktan ibaret olduğunu, bu davranışın uyuşturucu kullanımını başkaları açısından bilerek ve isteyerek kolaylaştırma amacıyla yapılmadığını belirtmiştir.

Bu nedenle, suçun manevi unsurunun oluşmadığı kabul edilerek, sanık hakkında TCK m.190/1 kapsamında mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuş ve karar bozulmuştur. Karar, özel kast bulunmaksızın bu suçtan hüküm kurulamayacağını net biçimde ortaya koymaktadır.

• Yargıtay 20. Ceza Dairesi, 2017/3946 E., 2017/5134 K. Kendi Evinde Başkalarıyla Birlikte Uyuşturucu Kullanmak Suç Oluşturmaz.

Yargıtay 20. Ceza Dairesi bu kararında, sanığın kendi evinde arkadaşlarıyla birlikte uyuşturucu madde kullanmasının, uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu kapsamında değerlendirilemeyeceğini açıkça belirtmiştir.

Dosya kapsamında, tanık beyanlarından sanığın evine misafir olarak gelen kişilerle birlikte uyuşturucu kullanıldığı, herhangi bir özel düzenek kurulmadığı veya kullanımın özellikle organize edilmediği anlaşılmıştır. Yargıtay, bu durumda sanığın eyleminin özel yer ve donanım sağlama olarak nitelendirilemeyeceğini; yalnızca birlikte kullanıma dayalı bir fiil olduğunu vurgulamıştır.

Dolayısıyla TCK m.190/1’in unsurları oluşmadığı hâlde mahkûmiyet kararı verilmesi bozma nedeni sayılmıştır. Bu karar, “ev sahibi olmak” ile “kullanımı kolaylaştırmak” arasındaki farkı net şekilde ortaya koymaktadır.

• Yargıtay 20. Ceza Dairesi, 2018/957 E., 2018/3370 K. İşyerinde Birlikte Uyuşturucu Kullanmak da TCK 190 Kapsamına Girmez.

Bu kararda Yargıtay, sanığın kendisine ait işyerinde başkalarıyla birlikte uyuşturucu madde kullanmasının, tek başına uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunu oluşturmayacağını kabul etmiştir.

Yargıtay’a göre, sanığın eylemi yalnızca birlikte kullanım niteliğindedir. Uyuşturucu kullanımını başkaları için özellikle organize ettiği, kolaylaştırdığı ya da bu yönde bir özel saikle hareket ettiği yönünde somut delil bulunmamaktadır.

Bu nedenle suçun manevi unsuru oluşmadığı hâlde mahkûmiyet kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve karar bozulmuştur. Karar, TCK m.190/1’in her uyuşturucu kullanım ortamında doğrudan uygulanamayacağını göstermesi bakımından önemlidir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2013/2680 E., 2018/9869 K. Evde Düzenek Kurarak Uyuşturucu Kullanımına İmkân Sağlamak Suçtur.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, TCK m.190/1’in oluştuğu tipik bir durumu ortaya koymuştur.

Somut olayda sanık, kiralayarak oturduğu evde, diğer kişilerin uyuşturucu madde kullanabilmesi için özel bir düzenek hazırlamış ve bu kişilerin uyuşturucu madde içmelerine fiilen imkân sağlamıştır. Yargıtay, bu davranışın artık basit bir birlikte kullanma olarak değerlendirilemeyeceğini; uyuşturucu kullanımını kolaylaştırmaya yönelik aktif ve bilinçli bir katkı içerdiğini belirtmiştir.

Bu nedenle sanık hakkında beraat kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuş; TCK m.190/1 kapsamında mahkûmiyet kurulması gerektiği vurgulanmıştır. Karar, düzenek kurma, ortam hazırlama ve organizasyon hâllerinde suçun oluşacağını açıkça göstermektedir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2018/319 E., 2018/5552 K. Metruk Binada Uyuşturucu Temini, Kullanımı Kolaylaştırma Suçu Sayılmaz.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunun oluşabilmesi için özel yer, donanım veya malzeme sağlanmasının zorunlu olduğunu açıkça vurgulamıştır.

Somut olayda sanığın, metruk bir binada bulunan diğer kişiye uyuşturucu madde temin ettiği anlaşılmış; bu fiil nedeniyle sanık hakkında ayrıca TCK m.188/3 kapsamında uyuşturucu madde temin etme suçundan hüküm kurulmuştur. Ancak Yargıtay, sanığın uyuşturucu kullanımını kolaylaştırmak amacıyla ayrıca özel bir yer, düzenek veya malzeme sağladığına dair kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını tespit etmiştir.

Bu nedenle, yalnızca uyuşturucu madde temin edilmesi fiilinin, TCK m.190/1 anlamında “kullanımı kolaylaştırma” suçunu otomatik olarak oluşturmayacağı belirtilmiş; beraat yerine mahkûmiyet kurulması bozma nedeni sayılmıştır.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2016/2180 E., 2020/5536 K. TCK 190 Suçunda CMK 140 Kapsamında Teknik İzleme Yapılamaz.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunun, CMK m.140’ta sayılan katalog suçlar arasında yer almadığını açıkça ortaya koymuştur.

Yerel mahkeme, sanıkların eylemlerini teknik araçlarla izleme tedbiri kapsamında elde edilen görüntülere dayandırarak mahkûmiyet kararı vermiştir. Ancak Yargıtay, CMK m.140 uyarınca elde edilen delillerin yalnızca katalog suçlar bakımından hükme esas alınabileceğini, bu suçlar dışında kullanılamayacağını vurgulamıştır.

Uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunun katalog suçlardan olmaması nedeniyle, bu yöntemle elde edilen görüntülerin delil olarak kabul edilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve karar bozulmuştur. Bu karar, usule aykırı delille mahkûmiyet kurulamayacağı ilkesini TCK 190 bakımından netleştirmektedir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2013/1701 E., 2017/689 K. Özel Yer, Donanım veya Malzemenin Ne Olduğu Açıklığa Kavuşturulmalıdır.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, TCK m.190 kapsamında mahkûmiyet kurulabilmesi için sanığın ne şekilde özel yer, donanım veya malzeme sağladığının somut olarak ortaya konulması gerektiğini vurgulamıştır.

Dosyada, sanığın uyuşturucu kullanımını kolaylaştırdığı iddia edilmiş; ancak bu iddiaya konu fiilin nasıl ve hangi araçlarla gerçekleştirildiği, tanık beyanları ve delillerle yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. Yargıtay, eksik araştırma ile hüküm kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.

Karar, TCK 190/1 bakımından soyut değerlendirmelerle değil, somut fiillerle mahkûmiyet kurulabileceğini açıkça ortaya koymaktadır

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2014/5289 E., 2018/2731 K. Evde Uyuşturucu Kullanılması Tek Başına TCK 190 Suçunu Oluşturmaz.

Bu kararda Yargıtay, bir ev ortamında uyuşturucu madde kullanılmış olmasının, kendiliğinden uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunu oluşturmayacağını belirtmiştir.

Dosyada, hukuka aykırı şekilde elde edilen CD deliline dayanılarak sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilmiştir. Yargıtay, hem delilin hukuka aykırı olduğunu hem de sanığın özel yer, donanım veya malzeme sağladığının kesin olarak ispatlanamadığını vurgulamıştır.

Bu nedenle, şartları oluşmayan suçtan beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi bozma nedeni sayılmıştır. Karar, “evde kullanım” ile “kullanımı kolaylaştırma” arasındaki çizgiyi netleştirmektedir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2013/13007 E., 2014/1359 K. Evinde Uyuşturucu Temin Edip Kullandırmak TCK 190 Değil, TCK 188 Kapsamındadır.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu ile uyuşturucu ticareti suçu arasındaki ayrımı net biçimde ortaya koymuştur. Somut olayda sanık, evine gelen kişilere uyuşturucu madde vermiş ve bu kişilerin söz konusu maddeleri evinde kullanmalarına rıza göstermiştir.

Yargıtay’a göre bu fiil, TCK m.190’da düzenlenen “özel yer, donanım veya malzeme sağlama” kapsamında değerlendirilemez. Zira sanığın eylemi, doğrudan uyuşturucu madde temin etmeye yöneliktir. Bu nedenle eylemin hukuki karşılığı, TCK m.188/3 kapsamında uyuşturucu ticareti suçudur. Kullanımı kolaylaştırma suçunun unsurları oluşmadığından, bu suçtan mahkûmiyet kurulması bozma nedeni sayılmıştır.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2010/18685 E., 2014/1581 K. Evde Birlikte Uyuşturucu Kullanmak, Kullanımı Kolaylaştırma Suçunu Oluşturmaz.

Bu kararda Yargıtay, ev ortamında birlikte uyuşturucu madde kullanılması olgusunun, tek başına TCK m.190 kapsamında suç oluşturmayacağını açıkça ifade etmiştir. Sanığın, evine gelen kişilerle birlikte uyuşturucu madde kullandığı; ancak bu kişilere uyuşturucu kullanımını kolaylaştıracak şekilde özel bir yer, düzenek veya malzeme sağlamadığı tespit edilmiştir.

Yargıtay’a göre, yalnızca birlikte kullanma fiili, “kullanımı kolaylaştırma” olarak nitelendirilemez. Bu nedenle sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve karar bozulmuştur. Bu içtihat, kullanma fiili ile kolaylaştırma fiilinin birbirinden ayrılması gerektiğini açıkça göstermektedir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2017/675 E., 2019/3200 K. Uyuşturucu Temin Etme Fiili, Kullanımı Kolaylaştırma Suçu Sayılamaz.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kararında, failin eyleminin uyuşturucu temin etmeye yönelik olması hâlinde, TCK m.190 kapsamında değerlendirme yapılamayacağını vurgulamıştır. Dosya kapsamına göre sanığın, diğer sanıklara uyuşturucu madde temin ettiği; ancak uyuşturucu kullanımını kolaylaştırmaya yönelik ayrı ve özel bir davranışının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay, bu durumda eylemin TCK m.188/3 kapsamında uyuşturucu temin etme suçunu oluşturduğunu; buna rağmen uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçundan hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Karar, suç vasfının doğru belirlenmesinin önemini açıkça ortaya koymaktadır.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2019/3017 E., 2019/7572 K. Uyuşturucu Kullanan Kişi, Kullanımı Kolaylaştırma Değil Kullanma Suçundan Sorumludur.

Bu kararda Yargıtay, uyuşturucu madde kullandığı kan ve idrar analizleriyle tespit edilen sanıklar bakımından, TCK m.190’un uygulanamayacağını belirtmiştir. Dosyada, sanıkların uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırmaya yönelik özel yer, donanım veya malzeme sağladıklarına dair bir delil bulunmamaktadır.

Bu nedenle Yargıtay, sanıkların fiilinin yalnızca “kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçunu oluşturduğunu kabul etmiş; buna rağmen kullanımı kolaylaştırma suçundan mahkûmiyet verilmesini bozma nedeni saymıştır. Karar, kendi kullanımının başkasının kullanımını kolaylaştırma olarak yorumlanamayacağını net biçimde ortaya koymaktadır.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2015/5658 E., 2019/6409 K. Uyuşturucu Ticareti Niteliğindeki Fiiller, TCK 190 Kapsamında Değerlendirilemez.

Yargıtay bu kararında, uyuşturucu madde ticareti oluşturan fiiller nedeniyle ayrıca uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçundan ceza verilemeyeceğini vurgulamıştır. Dosya kapsamında sanığın, mağdurlara uyuşturucu madde vererek içmelerini sağladığı; bu fiilin ticaret kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yargıtay’a göre, sanığın eylemi uyuşturucu ticareti suçunu oluşturduğundan, aynı fiil üzerinden TCK m.190 uygulanamaz. Suç vasfının yanlış belirlenmesi suretiyle kullanımı kolaylaştırma suçundan hüküm kurulması bozma nedeni sayılmıştır. Bu karar, TCK 188 ile TCK 190’un birbirinin alternatifi olmadığını, her olayda fiilin niteliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

---

“Yukarıdaki tüm kararlar https://karararama.yargitay.gov.tr/ sitesinden  alınmış olup kararlar halka açık olarak yayınlanmıştır, tarafımızca da hukuki bilgilendirme kastıyla makalede aynen yer verilmiştir”

---

Sonuç: Uyuşturucunun Zararları

Uyuşturucu maddeler, kısa süreli hazlar uğruna hem bedeni hem ruhu hem de ekonomik hayatı çökerten en büyük tehditlerden biridir. Toplumda “merak” ya da “arkadaş baskısı” ile başlayan kullanım, çok kısa sürede bağımlılığa dönüşür ve kişiyi tüm yaşamından koparır.

Uyuşturucunun Fiziksel Zararları

• Beyin: Sinir hücrelerine zarar vererek hafıza ve dikkat sorunlarına yol açar.

• Kalp ve Damar Sistemi: Kalp krizi riskini artırır.

• Organlar: Karaciğer ve böbreklerde kalıcı hasar bırakabilir.

• Bağışıklık: Zayıflar ve enfeksiyonlara açık hale gelir.

Uyuşturucunun Psikolojik Zararları

• Bağımlılık: Tekrar kullanma isteği doğar.

• Depresyon ve Anksiyete: Ruh sağlığı bozulur.

• Dikkat Dağınıklığı: Kişi uyuşturucu kullanmayınca hayata odaklanamaz, sürekli dikkati dağınıktır.

• Yalnızlık: Kişi uyuşturucu kullanmadığı zaman hayattan zevk alamaz, evden çıkmaz, sosyalleşmez, diğer her şeyi gereksiz görür.

• Psikotik Bozukluklar: Halüsinasyon ve şizofreni benzeri tablolar gelişebilir.

• İntihar Riski: Çaresizlik duygusu intihara sürükleyebilir.

Uyuşturucunun Sosyal ve Hukuki Zararları

• Aile İlişkileri: Güvensizlik, boşanma, şiddet olayları.

• İş ve Eğitim Hayatı: Dersler, kariyer ve sosyal ilişkiler kaybolur.

• Suçlara Sürüklenme: Uyuşturucu ticareti, Hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlara yöneltebilir.

• Adli Sonuçlar: TCK m.191 kapsamında yargılama, sabıka kaydı, hapis cezası.

---

Uyuşturucu Bağımlılığı Nedeniyle Boşanma ile ilgili içeriğimize de göz atabilirsiniz.

---

Uyuşturucunun Maddi Zararları

• Sürekli Masraf: Bağımlı kişi her gün madde temini için para harcar. Bu, zamanla kişisel ve aile bütçesini tüketir.

• Borç ve Mali Çöküş: Uyuşturucu masraflarını karşılamak için kişi borçlanır, malvarlığını satar.

• Suça Bağlı Ekonomik Kaybı: Hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlara karıştığında hem mal kaybı hem de dava masrafları eklenir.

• Toplumsal Ekonomi: Devletin sağlık giderleri, tedavi ve güvenlik harcamaları da artar; bu, toplumun tüm fertlerine yansır.

Uyuşturucu bedeni, ruhu, ekonomiyi ve aileyi tüketir. Bir kez başlamak, yalnızca sağlığı değil, kişinin cebini ve geleceğini de kaybetmesine yol açar. Sağlıklı, güvenli ve huzurlu bir hayat için uyuşturucudan uzak durmak tek yoldur.

---

Bağımlılığınız için destek alarak uyuşturucudan Kurtulmak için önemli bir adım atabilirsiniz.
https://www.yesilay.org.tr/

---

Sıkça Sorulan Sorular

Uyuşturucu Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu Nedir?

Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin bizzat kullanılmasından değil, kullanımının kolaylaştırılmasından doğan bir suçtur. TCK 190/1 kapsamında; özel yer, donanım veya malzeme sağlamak, kullananların yakalanmasını zorlaştıracak önlemler almak ya da kullanım yöntemleri hakkında başkalarına bilgi vermek bu suçu oluşturur.

Uyuşturucu Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçunun Cezası Nedir?

TCK 190/1’e göre uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçunun cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır. Suçun nitelikli hâlinin bulunması durumunda ceza artırılır.

Uyuşturucu Madde Kullanmak ile Kullanılmasını Kolaylaştırmak Arasındaki Fark Nedir?

Uyuşturucu madde kullanmak veya bulundurmak TCK 191 kapsamında değerlendirilirken, başkalarının uyuşturucu kullanmasını kolaylaştıran fiiller TCK 190/1 kapsamında ayrı bir suç oluşturur. Kişinin kendi kullanımı ile başkalarına yönelik kolaylaştırıcı davranışlar hukuken farklıdır.

Evde Başkalarıyla Birlikte Uyuşturucu Kullanmak Suç Oluşturur Mu?

Yargıtay uygulamasına göre, yalnızca evde başkalarıyla birlikte uyuşturucu kullanmak, tek başına uyuşturucu madde kullanılmasını kolaylaştırma suçu oluşturmaz. Özel yer sağlama veya kullanımın bilerek kolaylaştırıldığına dair ek unsurların bulunması gerekir.

Uyuşturucu Madde Temin Etmek Mi, Kullanımı Kolaylaştırmak Mı Daha Ağırdır?

Uyuşturucu madde temin etmek, satmak veya başkasına vermek çoğu durumda TCK 188 kapsamında uyuşturucu ticareti suçunu oluşturur ve cezaları çok daha ağırdır. Kullanımı kolaylaştırma suçu, bu fiillerden ayrı ve daha dar kapsamlıdır.

Uyuşturucu Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu Özel Kast Gerektirir Mi?

Evet. Bu suç özel kastla işlenebilen bir suçtur. Failin amacı, başkalarının uyuşturucu madde kullanımını bilerek ve isteyerek kolaylaştırmak olmalıdır. Bu kast yoksa suçun manevi unsuru oluşmaz.

Uyuşturucu Kullanımı Sırasında Olay Yerinde Bulunmamak Sorumluluğu Ortadan Kaldırır Mı?

Olay yerinde bulunmamak tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz; ancak Yargıtay, failin kullanım anında orada bulunmamasını, kastın varlığı bakımından önemli bir değerlendirme kriteri olarak kabul etmektedir. Somut delillerle desteklenmeyen durumlarda beraat kararı verilmektedir.

Uyuşturucu Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçu Nitelikli Hâle Ne Zaman Dönüşür?

Suçun sağlık mesleği mensupları (hekim, eczacı, diş hekimi, hemşire vb.) tarafından işlenmesi hâlinde TCK 190/3 uyarınca nitelikli hâl oluşur ve verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Uyuşturucu Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma Suçunda Ceza Avukatı Neden Önemlidir?

Bu suçta sınır, kullanım ile kolaylaştırma arasındaki çizgidir. Yargıtay uygulaması son derece teknik ve detaylıdır. Kastın varlığı, fiilin niteliği ve delillerin değerlendirilmesi doğrudan sonucu belirler. Bu nedenle deneyimli bir ceza avukatının savunması, haksız mahkûmiyetlerin önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Sadettin Saran Ne ile Suçlanıyor?

Uyuşturucu Madde Kullanmak, Uyuşturucu Madde Temin Etmek ve Uyuşturucu Madde Kullanımını Kolaylaştırmak suçlamaları ile ifadesi alınmış ve adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştır.