Uyuşturucu madde ticareti suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 188. maddesinde düzenlenir. Maddenin ülke içinde satılması, başkasına verilmesi, nakledilmesi veya ticari amaçla bulundurulması yanında imal, ithal ve ihraç fiilleri de bu madde kapsamındadır. Uyuşturucu madde bulunduran herkes hakkında ticaret suçundan hüküm kurulamaz. Satın alma veya bulundurma fiilinde, maddenin kişisel kullanım için mi yoksa bu amaç dışında mı elde tutulduğu; miktar, paketleme, satış davranışları, telefon kayıtları, tıbbi bulgular ve diğer deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Bu yazıda TCK m. 188’deki suç türleri ve cezalar, kullanmak için bulundurma suçundan farkı, nitelikli hâller, etkin pişmanlık, tutuklama şartları ve Yargıtay’ın somut olaylarda verdiği kararlar açıklanmaktadır.
Kısa cevap: Ülke içinde satma, başkasına verme, nakletme, depolama, satın alma, kabul etme veya bulundurma fiillerinde TCK m. 188/3 uyarınca 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 1.000–20.000 gün adli para cezası öngörülür. İmal, ithal veya ihraçta hapis cezası 20–30 yıl, adli para cezası 2.000–20.000 gündür. Madde türü, çocuğa satış veya verme, suçun işlendiği yer ve birlikte işlenme gibi kanuni hâller ceza hesabını değiştirebilir.
Uyuşturucu madde ticareti suçu nedir?
TCK m. 188, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ruhsatsız ya da ruhsata aykırı şekilde imal edilmesini, ithal veya ihraç edilmesini; ülke içinde satılmasını, satışa arz edilmesini, başkasına verilmesini, sevk veya nakledilmesini, depolanmasını, satın alınmasını, kabul edilmesini ve bulundurulmasını suç sayar. Hangi fıkranın uygulanacağı, isnat edilen hareketin ne olduğuna ve olayın özelliklerine göre belirlenir.
Uyuşturucu madde ticareti suçunun oluşması için kazanç elde edilmiş olması her durumda aranmaz. Örneğin uyuşturucu maddenin bedelsiz olarak başkasına verilmesi de TCK m. 188/3’teki hareketlerden biridir. Buna karşılık, başka bir kişinin eylemine yalnızca yardım eden kişi bakımından doğrudan fail sorumluluğu kendiliğinden doğmaz; iştirak hükümleri ve kişinin katkısı ayrıca incelenir.
Uyuşturucu madde ticareti suçunun cezası ve alt sınırlar
| Fiil | Temel yaptırım | Dayanak |
|---|---|---|
| Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi imal, ithal ya da ihraç etme | 20 yıldan 30 yıla kadar hapis ve 2.000 günden 20.000 güne kadar adli para cezası | TCK m. 188/1 |
| Ülke içinde satma, satışa arz etme, başkasına verme, sevk veya nakletme, depolama, satın alma, kabul etme ya da bulundurma | 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 1.000 günden 20.000 güne kadar adli para cezası | TCK m. 188/3 |
| Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin çocuğa satılması ya da verilmesi | Hapis cezası 15 yıldan az olamaz; TCK m. 188/3’teki adli para cezası da uygulanır | TCK m. 188/3 |
| Uyuşturucu etkisi doğurmayan; uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithali ya da imali resmî makam iznine bağlı maddeyi ülkeye ithal etme, imal etme, satma, satın alma, sevk etme, nakletme, depolama veya ihraç etme | 8 yıldan az olmamak üzere hapis ve 1.000 günden 20.000 güne kadar adli para cezası | TCK m. 188/7 |
Uyuşturucu etkisi doğuran, üretimi resmî makamların iznine veya satışı reçeteye bağlı olan maddelerde TCK m. 188/6 uyarınca mahkeme cezada yarısına kadar indirim yapabilir. TCK m. 188/7 ise uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmayan; bu maddelerin üretiminde kullanılan ve ithali ya da imali resmî makam iznine bağlı maddelerle ilgili olarak kanunda sayılan fiilleri cezalandırır.
Pregabalin içeren ilaçlar yönünden suç ve ceza ayrımını Lyrica kullanmak suç mu? yazımızda açıklıyoruz.
TCK m. 188’in fıkralarına göre suç türleri
İmal, ithal ve ihraç: TCK m. 188/1
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı biçimde uyuşturucu veya uyarıcı madde üretmek, yurt dışından Türkiye’ye sokmak ya da Türkiye’den yurt dışına çıkarmak m. 188/1 kapsamındadır. Maddenin niteliğini kimyasal işlemle değiştirme veya uyuşturucu madde elde etme, imal suçunun değerlendirilmesinde önem taşır. Bitkisel maddenin kurutulması, ufalanması veya fiziksel biçiminin değiştirilmesi her olayda imal sayılmaz. Maddenin niteliği ve yapılan işlem uzman raporlarıyla ortaya konulmalıdır.
Yurt dışından gelen maddenin Türkiye’deki varış noktası, güzergâhı ve sanığın taşıma içindeki rolü ithal ile ülke içi nakletme ayrımında önemlidir. Türkiye’nin yalnızca iki ülke arasındaki geçiş güzergâhı olarak kullanıldığı dosyalarda, ithal suçunun unsurları somut olay üzerinden incelenmelidir. İhracat fiili başka ülkede ithal suçu sayılmış ve orada verilen cezanın bir bölümü infaz edilmişse, TCK m. 188/2 uyarınca bu bölüm Türkiye’de ihracat suçundan verilecek cezadan mahsup edilir.
Satma, satışa arz, başkasına verme ve bulundurma: TCK m. 188/3
Ülke içinde uyuşturucu satmak, satışa sunmak, başkasına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, satın almak, kabul etmek veya bulundurmak bu fıkrada sayılmıştır. Satma, satışa arz etme, sevk, nakletme ve bulundurma gibi hareketlerin aynı madde ve aynı olay içindeki ilişkisi suç sayısının belirlenmesinde önem taşır. Birden fazla hareketin ayrı suç oluşturup oluşturmadığı; suç kararının, zaman aralığının, hukuki kesintinin ve ele geçen maddelerin bağlantısının incelenmesiyle belirlenir.
Satış için mutlaka para alınması şart değildir. Maddenin başkasına verilmesi de suç oluşturabilir. Bununla birlikte, birlikte kullanmak üzere alınan ya da bulundurulan maddenin arkadaş ortamında paylaşılması gibi olaylarda, failin amacı ve fiilin niteliği dosyanın tüm şartlarına göre belirlenir; her ikram olayına tek kalıp uygulanamaz.
Uyuşturucu kullanma suçu ile ticaret suçu nasıl ayrılır?
TCK m. 191, uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi kendi kullanımı için satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da kullanan kişiye ilişkindir. Satın alma ve bulundurmada, kişisel kullanım amacı varsa TCK m. 191; bu amaç dışında hareket edildiği somut delillerle kanıtlanırsa TCK m. 188/3 gündeme gelir. Kanunda her madde için geçerli sabit bir gram sınırı yoktur. Aynı miktar, bir dosyada kişisel kullanım; başka bir dosyada ticaret amacıyla bulundurma sonucuna götürebilir.
Yargıtay’ın değerlendirmesinde öne çıkan başlıca olgular şunlardır:
- Kişinin satış, müşteri arama, pazarlık, teslim veya başkasına verme davranışı gösterip göstermediği,
- Maddenin çok sayıda ve benzer ağırlıkta paketlere ayrılmış olup olmadığı,
- Hassas terazi, ambalaj malzemesi, satış listesi veya ticarete ilişkin yazışmalar bulunup bulunmadığı,
- Maddenin türü, miktarı, saflığı ve kişinin tüketim alışkanlığı,
- Kişinin madde kullandığını gösteren kan veya idrar incelemesi ile tedavi kayıtları,
- Yakalanma biçimi, olay öncesindeki takip ve ihbar bilgileri, para hareketleri ve diğer sanıklarla bağlantılar,
- Ele geçen maddenin sanıkla fiilî bağının ve sanığın madde üzerindeki hâkimiyetinin kanıtlanıp kanıtlanmadığı.
Uyuşturucu madde ticareti suçu ile kullanmak için bulundurma ayrımında miktar, paketleme veya hassas terazi diğer delillerle birlikte anlam kazanır. Özellikle ortak kullanılan ev, araç veya iş yerinde bulunan her madde, sırf kişinin orada bulunması nedeniyle o kişiye yüklenemez. Ticaret kastı somut delillerle kanıtlanmalıdır. Deliller, kişisel kullanım dışında bir amaç bulunduğunu her türlü makul şüpheden uzak biçimde ortaya koymuyorsa şüphe sanık lehine değerlendirilir.
Kişisel kullanım nedeniyle yürütülen soruşturmanın sonuçları için Uyuşturucu Kullanma Suçu ve Cezası yazımızı okuyabilirsiniz.
Uyuşturucu madde ticareti suçunda cezayı artıran hâller
Uyuşturucu maddenin türü: TCK m. 188/4-a
Fiilin konusu eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid veya türevleri, sentetik katinon veya türevleri, sentetik opioid veya türevleri ya da amfetamin veya türevleri ise m. 188/1 veya m. 188/3 uyarınca belirlenecek ceza yarı oranında artırılır. Bu listede bulunmayan bir madde, benzer etki gösterdiği gerekçesiyle listeye eklenemez.
Metamfetamin, amfetamin türevi olarak değerlendirilir. Ancak sentetik kannabinoid değildir. Amfetamin ve türevlerinin listeye eklenmesi 5 Nisan 2023’te yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun’la yapılmıştır. Bu değişiklikten önce işlenen fiillere sonraki ağırlaştırıcı hüküm geçmişe yürütülemez. Maddenin kimliği kriminal laboratuvar raporuyla belirlenmelidir.
Madde türüne bağlı ceza artırımı için Kokainin Cezası Neden Daha Yüksek? ve Eroinin Cezası Neden Daha Yüksek? yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Belirli yerlere iki yüz metreden yakın mesafede işleme: TCK m. 188/4-b
TCK m. 188/3’teki fiiller; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi toplu bulunulan bina ve tesislerin sınırlarına iki yüz metreden yakın bir umumi veya umuma açık yerde işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Mesafe, binanın ya da tesisin varsa duvar, tel örgü veya benzeri işaretlerle belirlenen sınırından ölçülür. Mesafe ve suçun işlendiği yerin niteliği, keşif ve denetime elverişli ölçümle gösterilmelidir. Sadece yaklaşık harita görüntüsü ya da varsayıma dayalı tutanak yeterli olmayabilir.
Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işleme ve örgüt faaliyeti: TCK m. 188/5
Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında; suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır. Üç kişinin aynı yerde bulunması veya aynı dosyada sanık olması tek başına birlikte faillik kurmaz. Ortak suç kararı, ortak amaç ve her kişinin suçun icrasındaki katkısı belirlenmelidir. Örgüt faaliyeti artırımında ise örgütün varlığına ilişkin koşullar ayrıca incelenir.
Sağlık mesleği ve kimya/eczacılık faaliyeti: TCK m. 188/8
Suçun kanunda sayılan tabip, eczacı, hemşire, laborant ve diğer sağlık mesleği mensupları ya da kimyacılık veya ecza ticaretiyle uğraşan kişilerce işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Meslek unvanının bulunması yeterli değildir; suçun ilgili kişi tarafından işlendiği kanıtlanmalıdır.
Etkin pişmanlık ve gönüllü vazgeçme
TCK m. 192, uyuşturucu suçlarına özgü etkin pişmanlık hükümlerini düzenler. İmal veya ticaret suçuna katılan kişi, resmî makamlar olayı öğrenmeden önce suç ortaklarını ya da maddenin saklandığı veya imal edildiği yeri bildirir ve bu bilgi yakalama veya maddenin ele geçirilmesini sağlarsa ceza verilmez.
Olay öğrenildikten sonra gönüllü biçimde suçun ortaya çıkarılmasına veya faillerin yakalanmasına yardım eden kişinin cezası, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar indirilir.
Kullanmak için madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi de makamlar olayı öğrenmeden önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildirip yakalamayı ya da maddeye ulaşmayı kolaylaştırırsa ceza almaz. Uyuşturucu kullanan kişinin, kullanma suçuna ilişkin soruşturma başlamadan önce tedavi talebiyle başvurması da m. 192/4 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Her açıklama etkin pişmanlık sayılmaz; bilginin zamanı, doğruluğu ve sonuca etkisi aranır.
Gönüllü vazgeçme ise TCK m. 36’da düzenlenir. Fail, icra hareketlerini kendi isteğiyle bırakır veya kendi çabasıyla suçun tamamlanmasını ya da neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten cezalandırılmayabilir; ancak tamamlanmış başka bir suç varsa bundan sorumluluk devam eder. Gümrükte yakalanma, vazgeçme değil, kural olarak dış engel nedeniyle teşebbüs tartışması doğurabilir. Bu nedenle m. 36 ile m. 192 aynı kurum gibi anlatılamaz.
Ceza verilmemesi ve indirim koşullarını karşılaştırmak için Etkin Pişmanlık yazımızı okuyabilirsiniz.
Uyuşturucu madde ticareti suçunda tutuklama ve görevli mahkeme
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu, CMK m. 100/3’te tutuklama nedeni varsayılabilen katalog suçlar arasında sayılmıştır. Katalogda bulunması, tutuklamanın zorunlu olduğu anlamına gelmez. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller bulunmalı; tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yeterli olup olmadığı somut olayda değerlendirilmelidir. TCK m. 188’deki yüksek ceza alt sınırları ve katalog suç niteliği nedeniyle soruşturmanın başında tutuklama riski ciddidir; fakat her şüpheli mutlaka tutuklu yargılanır denemez.
Suçun listede bulunmasının hangi sonuçları doğurduğunu Katalog Suçlar yazımızda açıklıyoruz.
TCK m. 188 kapsamındaki suçlarda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Soruşturma ve kovuşturma şikâyete bağlı değildir; savcılık suçu öğrendiğinde resen işlem yapabilir.
Uyuşturucu madde ticareti suçu Yargıtay kararları
Aşağıdaki kararlar, uyuşturucu miktarının veya tek bir belirtinin sonucu belirlemediğini; her dosyada olayın tamamının ve delillerin sanıkla bağlantısının incelendiğini gösteriyor. Karar özeti, yalnızca belirtilen olay ve hukuki meseleyle sınırlıdır.
Eşit ağırlıkta 16 paket esrar: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2020/475, K. 2022/608
Sanıkta net 16 gram esrar, benzer miktarlarda hazırlanmış 16 paket hâlinde ele geçirildi. Ceza Genel Kurulu, küçük paketlerin eşit ağırlıkta hazırlanmasını ve bulunduruluş biçimini, kişinin “arkadaşlarla birlikte kullanacaktık” savunmasıyla birlikte değerlendirdi ve bulundurmanın kişisel kullanım için olmadığı sonucuna vardı. Kararın önemi, her gramaj için sabit bir sınır koyması değil; paketleme biçiminin diğer delillerle birlikte anlam kazandığını göstermesidir. Karar metni.
553 gram esrar ve kullanıcı olduğuna ilişkin tıbbi bulgu: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2024/232, K. 2025/261
İki sanığın aracında toplam net 553 gram esrar bulundu. Maddenin bir kısmı araçtan atılmıştı; sanıkların kan örneklerinde esrar etken maddesi saptanmış, dosyada önceden ticarete ilişkin ihbar veya kolluk araştırması bulunmamıştı. Kurul, bu olgular ve sanık sayısı birlikte değerlendirildiğinde ticaret suçunun kanıtlanmadığı yönündeki beraat kararını onadı. Maddenin miktarı önemli olmakla birlikte tek başına mahkûmiyet için yeterli görülmedi. Karar metni.
21 kök kenevir ve 78 gram esrar: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/180, K. 2025/445
Tanığın konutunda yetiştirilen 21 kök kenevirden elde edilen esrarın net miktarı 78 gram olarak hesaplandı. Maddenin tek parça olması, sanığın kullanıcı olduğuna ilişkin bulgular ve terazinin ya da paketleme malzemesinin bulunmaması değerlendirmeye alındı. Kurul, dosyanın koşullarında ticaret kastının kanıtlanmadığı ve eylemin kullanmak için bulundurma kapsamında kaldığı sonucuna vardı. Karar, miktar hesabının tek başına ticaret hükmü kurmaya yetmeyeceğini gösterir. Karar metni.
Metruk binadaki maddelerle bağlantı kurulamaması: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/533, K. 2026/51
Sanığın üzerinde on paket içinde toplam net 0,5 gram esrar bulundu. Yakındaki metruk binada ise 217 paket esrar ve 95 tablet ele geçirildi; ancak sanığın binadaki maddelerle bağlantısı kesin delille kanıtlanamadı. Kurul, sanığın sorumluluğunun yalnızca üzerinde bulunan madde üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini kabul etti. Kişinin yakalanma yerine yakın olması, başka yerde bulunan maddenin ona ait olduğunu göstermeye yetmez. Karar metni.
Düşük miktar, farklı maddeler ve başkasına verme beyanı: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/91, K. 2026/117
Sanığın üzerinde net 3,495 gram metamfetamin ve 0,91 gram esrar bulundu. Sanık, maddenin kaynağı hakkında farklı açıklamalar yaptı; müdafi eşliğindeki ifadesinde arkadaşlarına madde verdiğini söyledi. Kurul çoğunluğu, bu beyanı, farklı türdeki maddeleri ve dosyadaki diğer bulguları birlikte değerlendirerek ticaret suçunun oluştuğu sonucuna vardı. Karara karşı oy kullanan üyeler ise miktarların kullanım sınırlarında kalması, idrar tahlilinde uyuşturucu saptanması ve sanığın kullanım savunmasını destekleyen diğer olgular nedeniyle TCK m. 191 kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti. Karar 25 Şubat 2026’da oy çokluğuyla verildi. Karar metni.
Sentetik kannabinoid ve metamfetaminin birlikte bulunması: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2023/509, K. 2026/8
Sanık, üst yoklaması sırasında cebindeki net 3,5 gram sentetik kannabinoidi ve 0,4 gram metamfetamini görevlilere teslim etti. Araçta arama kararı veya emri olmadan bulunan net 405 gram sentetik kannabinoid bakımından Kurul, maddenin hukuka aykırı delil olduğuna ve hükme esas alınamayacağına oy çokluğuyla karar verdi. Görevlilere teslim edilen maddeler ve diğer deliller yönünden ise sanığın eyleminin TCK m. 188 kapsamında uyuşturucu madde ticareti suçunu oluşturduğunu oy birliğiyle kabul etti. Karar, arama usulü ile hukuka aykırı delilin etkisinin ayrı incelenmesi gerektiğini gösterir. Beş üye, araçtaki aramanın hukuka uygun olduğu yönünde karşı oy kullandı. Karar metni.
Peçete üzerindeki madde ve telefondaki mesajlar: Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2026/5162, K. 2026/7691
Sanığın üzerinde uyuşturucu emdirilmiş peçetelerin yaklaşık 38 kullanıma karşılık geldiği ve telefonunda ticarete işaret eden çok sayıda mesaj bulunduğu dosyada mahkûmiyet onandı. Aynı evin yatak odasında ele geçen diğer maddeler içinse sanığın o evde sürekli kaldığı ve maddelerle bağlantısı bulunduğu kanıtlanamadığından sorumluluk kurulmadı. Karar, peçete biçimindeki maddenin değerlendirilmesinde mesajların ve yakalanma şeklinin önemini; ortak yerde bulunan maddeler bakımından ise kişisel bağlantı kanıtının gerekliliğini gösterir. Karar metni.
Peçeteye emdirilmiş maddelerle ilgili kullanım ve ticaret ayrımı için Peçete Uyuşturucu Cezası yazımızı okuyabilirsiniz.
Okula 206 metre mesafe: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2025/9065, K. 2026/2268
Uyuşturucu satışı için yapılan güven alımının yeri ile meslek lisesi arasındaki mesafe keşif ve bilirkişi raporunda 206 metre ölçüldü. Daire, 200 metre koşulu oluşmadığından m. 188/4-b artırımının uygulanamayacağını belirterek sanıklardan biri yönünden fazla ceza verilmesini bozdu; diğer iki sanık hakkındaki hükümleri onadı. Karar, ölçümün somut ve denetlenebilir olmasının ve artırımın her sanık yönünden ayrı incelenmesinin önemini gösterir.
İki yüz metre mesafesinin ölçülmesi: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2022/197, K. 2022/731
Kurul, m. 188/4-b’deki mesafenin tesisin kapısından değil, varsa çevre duvarı veya sınır işaretleriyle belirlenen en yakın sınırdan ölçülmesi gerektiğini açıkladı. Arada engel bulunması ve ulaşımın belirli yollar üzerinden sağlanması hâlinde mutat yaya yoluyla gidilebilecek en kısa mesafe esas alınır. Bu karar, 200 metre artırımının haritadaki düz çizgiye bakılarak kurulamayacağını açıklar. Karar metni.
Mesafe için keşif ve güvenilir ölçüm: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2023/3076, K. 2023/4994
Daire, m. 188/4-b artırımında olayı görmeyen görevlilerin tuttuğu basit kroki veya uydu görüntüsüyle yetinilmesini yeterli bulmadı. Mesafenin, fiziki takibi yapan görevlilerin yer göstermesiyle mahallinde keşif yapılarak belirlenmesi gerektiğini kabul etti. Kararın uygulamadaki karşılığı, ölçümün nereden ve hangi yöntemle yapıldığının hükümde denetlenebilir biçimde gösterilmesidir. Karar metni.
Metamfetamin ve kanunun zaman bakımından uygulanması: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2025/4300, K. 2025/10981
Dosyada ele geçen madde metamfetamindi; suç tarihi ise 5 Nisan 2023’te yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun değişikliğinden önceydi. Yerel mahkeme m. 188/4-a artırımını uygulamıştı. Daire, ağırlaştırıcı düzenlemenin daha önceki fiile uygulanamayacağını belirterek hükmü bozdu. Maddenin türünün yanı sıra suç tarihi de uygulanacak kanunu ve ceza hesabını etkiler. Karar metni.
Aynı yönde hareket ve ortak irade: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2025/567, K. 2025/2122
Uyuşturucu satışına ilişkin dosyada sanıklardan birinin diğerleriyle aynı yönde hareket ettiği kanıtlanamadığı için üç kişiyle birlikte işleme artırımı uygulanmamıştı. Başsavcılığın itirazı üzerine Daire, ortak irade ve birlikte hareketin somut delillerle ortaya konulması gerektiğini değerlendirdi. Aynı dosyada yargılanmak, m. 188/5 artırımını tek başına haklı kılmaz.
Farklı roller, ortak amaç ve katkı: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2025/476, K. 2025/2507
Daire, üç kişiyle birlikte suç işleme artırımında herkesin aynı seçimlik hareketi yapmasının aranmadığını; ancak ortak amaç içinde hareket edilmesi ve suçun icrasına katkı bulunması gerektiğini belirtti. Böylece satıcı, taşıyıcı ya da başka roldeki kişilerin sorumluluğu kendi katkısı ve ortak planla bağlantısı üzerinden değerlendirilir; yalnızca olay yerinde bulunmak yeterli olmaz.
Sıkça sorulan sorular
Uyuşturucu madde ticareti suçunun cezası kaç yıldır?
TCK m. 188/1’de imal, ithal ve ihraç için 20 yıldan 30 yıla kadar hapis ve 2.000–20.000 gün adli para cezası; m. 188/3’te ülke içindeki fiiller için 10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 1.000–20.000 gün adli para cezası öngörülür. Nitelikli hâller ve suçun kişisel özellikleri ceza hesabını etkileyebilir.
Uyuşturucu madde ticareti suçunda belirli bir gram sınırı var mı?
Hayır. Kanunda her madde için geçerli sabit bir gram sınırı yoktur. Miktar; maddenin türü, kişinin tüketim alışkanlığı, paketleme biçimi ve diğer delillerle birlikte incelenir.
Uyuşturucu madde bulundurmanın TCK 188 mi, TCK 191 mi olduğu nasıl belirlenir?
Kişisel kullanım için bulundurma TCK 191; başkasına verme veya ticaret amacıyla bulundurma TCK 188 kapsamında değerlendirilir. Sabit bir gram sınırı yoktur; miktar, kullanım durumu ve diğer deliller birlikte ilgili Yargıtay kararları doğrultusunda incelenir.
Hassas terazi bulunması ticaret suçunu kanıtlar mı?
Tek başına kanıtlamaz. Terazi; paketler, satışa ilişkin mesajlar, müşteriyle temas, para hareketleri ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.
Uyuşturucuyu bedelsiz vermek de suç mudur?
Uyuşturucu maddeyi başkasına vermek, bedel alınmasa da TCK m. 188/3’teki fiiller arasında sayılır. Olayın birlikte kullanım, kişisel bulundurma veya başkasına verme niteliği somut deliller üzerinden belirlenir.
Metamfetamin için ceza artırımı uygulanır mı?
Metamfetamin, amfetamin türevi olarak TCK m. 188/4-a kapsamında değerlendirilebilir. Ancak bu grupların kanuna eklenmesine ilişkin 7445 sayılı Kanun 5 Nisan 2023’te yürürlüğe girdiğinden, suç tarihi ve lehe kanun değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.
Uyuşturucu madde ticareti suçu katalog suç mudur, tutuklama zorunlu mudur?
TCK m. 188, CMK m. 100/3’te katalog suçlar arasında sayılır. Bu durum tutuklama nedeninin varlığı yönünde kanuni karine doğurabilir; tutuklama yine de zorunlu değildir. Kuvvetli şüpheyi gösteren somut deliller, tutuklama nedeni ve ölçülülük ayrıca aranır.
Uyuşturucu madde ticareti suçunda görevli mahkeme hangisidir?
TCK m. 188 kapsamındaki suçlara ağır ceza mahkemesi bakar.
Uyuşturucu madde ticareti suçu şikâyete bağlı mıdır?
Hayır. Soruşturma ve kovuşturma şikâyet aranmadan yürütülür.
Sonuç
Uyuşturucu madde ticareti suçunda ceza alt sınırları yüksektir ve TCK m. 188, tutuklama bakımından CMK m. 100/3’teki katalog suçlar arasında yer alır. Bu nedenle soruşturma aşamasında tutuklama kararıyla karşılaşma riski ciddidir. Bununla birlikte katalog suç niteliği tek başına tutuklama için yeterli değildir; kuvvetli şüpheyi gösteren somut deliller, tutuklama nedeni ve ölçülülük değerlendirilmelidir.
Uyuşturucu bulundurma dosyalarında en ağır sonuç doğuran konulardan biri, fiilin TCK m. 188 kapsamında ticaret olarak mı yoksa TCK m. 191 kapsamında kişisel kullanım olarak mı nitelendirileceğidir. Bu ayrım yalnızca ele geçen miktara bakılarak yapılamaz. Maddenin türü, bulunduruluş biçimi, kişinin kullanım durumu, arama ve el koyma işlemleri, telefon kayıtları ve tüm deliller birlikte incelenmelidir. Bu nedenle uyuşturucu suçları alanında deneyimli bir ceza avukatından hukuki destek alınması, savunmanın ve delil değerlendirmesinin soruşturmanın ilk aşamasından itibaren doğru yürütülmesi açısından önem taşır.
Uyuşturucu madde ticareti suçuna ilişkin hukuki destek için Ceza Avukatı sayfamızdan büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Yazar: Av. Burak Temizer
Burak Temizer Hukuk Bürosu
