Trafik kazası tazminat davası, araçtaki onarım ve değer kaybının, yaralanma nedeniyle doğan gelir ve çalışma gücü kayıplarının veya ölüm nedeniyle desteğini kaybeden kişilerin zararlarının giderilmesi için açılır. Yaralanan kişi ve ölüm hâlinde yakınları, koşulları varsa ayrıca manevi tazminat isteyebilir. Talebin yöneltileceği kişi; zararın türüne, kazadaki sorumluluğa ve sigorta kapsamına göre sürücü, işleten, sigorta şirketi veya Güvence Hesabı olabilir.
Trafik sigortası, kasko ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası farklı zararları karşılar. Karşı aracın neden olduğu hasar için o aracın trafik sigortacısına, kendi aracınızdaki kasko kapsamındaki hasar için kasko sigortacınıza başvurulur. Sigorta limitini aşan zarar ise sorumlu sürücü ve işletene yöneltilebilir. Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında kaza tarihi, poliçenin düzenlendiği tarih ve dava tarihi de önem taşır; sonradan yürürlüğe giren düzenlemelerin geçmiş olaylara uygulanma koşulları farklıdır.
Yazar: Av. Burak Temizer | Burak Temizer Hukuk Bürosu
Trafik Kazalarında Tazminat Talep Etme Süreci
Yaralanma veya ölüm varsa 112 üzerinden sağlık ve kolluk yardımı istenir. Yalnız maddi hasarlı ve tarafların anlaşabildiği kazalarda taraflarca tutanak düzenlenebilir; alkol şüphesi, ehliyetsizlik ve kolluk müdahalesini gerektiren diğer durumlarda görevli birimlere haber verilir. Tazminat başvurusunda kullanılacak belgeler ise zararın türüne göre hazırlanır.
- Kazayı gösteren deliller: Kaza tespit tutanağı, olay yeri ve hasar fotoğrafları, kamera kayıtları, tanık bilgileri, varsa alkol tespit raporu ve soruşturma dosyası. Kaydın bulunduğu işyeri veya bina yönetiminden görüntünün korunması istenir; kayıt verilmezse soruşturmada savcılıktan, davada mahkemeden getirtilmesi talep edilebilir.
- Araç zararını gösteren belgeler: Ruhsat, poliçe, hasar ve ekspertiz raporları, onarım faturası, servis giriş-çıkış kayıtları, önceki hasar kayıtları ve yapılmış sigorta ödemeleri.
- Yaralanmayı gösteren belgeler: Hastane ve ameliyat kayıtları, epikriz, istirahat belgeleri, uygun sağlık kurulu raporu, bakıcı ihtiyacını gösteren kayıtlar, gelir belgeleri ve yapılan giderlerin belgeleri.
- Ölüm hâlinde destek ilişkisini gösteren belgeler: Ölüm belgesi, nüfus kayıtları, cenaze giderleri, ölenin geliri ve hak sahiplerine sağladığı desteğe ilişkin kayıtlar.
Tutanak bulunmayan bir trafik kazasında da fotoğraf, kamera kaydı, tanık anlatımı ve uzman incelemesiyle kazanın oluşu ve zarar ispatlanabilir. Ancak olayın tarihi, tarafları ve hasarın bu kazadan kaynaklandığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Eksikliği gidermek amacıyla gerçeğe aykırı tutanak düzenlenmesi hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.
Tutanak bulunmadığında delillerin nasıl hazırlanacağını öğrenmek için Kazadan Sonra Tutanak Tutulmazsa Ne Olur? yazımızı okuyabilirsiniz.
Sigorta Şirketine Başvuru ve Ödeme Süresi
Zorunlu trafik sigortasından ödeme istenecekse, dava veya tahkim başvurusundan önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Dilekçede kaza, sorumlu araç, istenen zarar kalemleri, talep tutarı ve ödeme bilgileri açıklanır; mevcut belgeler eklenir. Teslim tarihi ve başvuru içeriği ispatlanabilecek şekilde saklanır.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 97 ve 99. maddeleri iki farklı süre düzenler: Şirket başvuruyu 15 gün içinde cevaplamazsa veya verdiği cevap talebi karşılamaz ve uyuşmazlık sürerse dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır. Buna karşılık, gerekli belgelerin sigortacıya iletilmesinden itibaren kapsam içindeki tutarın sekiz iş günü içinde ödenmesi gerekir. Ödeme süresi ile dava veya tahkime başvuru koşulu birbirinden farklıdır.
1 Temmuz 2026’dan itibaren yapılan sözleşmelere uygulanan Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca araç hasarı için yapılan başvuru, değer kaybı talebini de kapsar. Yine de hangi zararların istendiğini dilekçede ayrı ayrı belirtmek uyuşmazlığı netleştirir. Bu değişikliğin eski poliçelere aynı şekilde uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru, mahkemede dava açılmasına alternatif bir yoldur. Trafik kazası tazminat talebinin tahkimde incelenebilmesi için sigortacıya ön başvuru koşulları yerine getirilir. Tahkim başvurusundan önce dava şartı arabuluculuk zorunluluğu bulunmaz. Zorunlu trafik sigortacısına karşı davada özel ön başvurunun arabuluculuğa etkisi ile kasko ve diğer ticari davaların farklı durumu, arabuluculuk bölümünde açıklanmıştır.
Başka tazminat talepleri hakkında bilgi için Tazminat Hukuku kategorimizdeki yazıları inceleyebilirsiniz.
Trafik Kazalarından Kaynaklı Tazminat Davaları Nelerdir?
Bir trafik kazası aynı anda birden fazla zarara neden olabilir. Araç sahibinin hasar ve değer kaybı talebi ile yaralanan yolcunun bedensel zarar talebi farklı haklardır. Aynı kişinin onarım gideri, araçtan mahrumiyet, tedaviyle bağlantılı giderler ve gelir kaybı da ayrı ayrı hesaplanabilir. Aynı zararın iki kez tahsil edilmesine ise hukuken imkân bulunmaz.
Değer Kaybı Tazminatı
Değer kaybı, bir trafik kazası sonucunda hasar gören aracın kaza öncesindeki ikinci el piyasa değeri ile onarılmış durumdaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farktır. Araç teknik olarak düzgün onarılsa bile kaza geçmişi nedeniyle daha düşük bedelle satılabilir. Onarım gideri ve değer kaybı bu nedenle farklı zarar kalemleridir.
Hesaplamada aracın marka ve modeli, olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, geçmiş hasarları, zarar gören parçalar ve onarımın niteliği esas alınır. Araç sahibinin aracı satmış olması şart değildir. Onarım öncesinde hasarın fotoğraflanması ve uzman tarafından incelenmesi, daha sonra hangi parçaların zarar gördüğünün ispatını kolaylaştırır.
Değer Kaybını Kim Öder?
Zarardan sorumlu sürücü ve işleten ile bunların sorumluluğunu karşılayan trafik sigortacısına başvurulabilir. Trafik sigortası, sigortalı aracın üçüncü kişilere verdiği zararlar içindir. Kendi aracını duvara çarparak hasara uğratan kişinin araç zararını kendi trafik sigortasından istemesi bu kapsamda değildir; kasko teminatı ayrıca incelenir. Başka bir aracın fiziken çarpması ise her olayda zorunlu koşul değildir; örneğin kusurlu manevra nedeniyle kazaya sebebiyet verilmesi de sorumluluk doğurabilir.
Kusurun ve Önceki Hasarların Etkisi
Talepte bulunanın kazadaki kusuru tazminatı etkiler. Kendi zararının tamamına kendi kusuruyla sebep olan araç sahibi, sorumluluğu bulunmayan karşı taraftan değer kaybı isteyemez. Kısmi kusur varsa karşı tarafın sorumluluğu oranında talep mümkündür.
Aracın geçmişte başka bir bölgesinin hasar görmesi, yeni kazadaki değer kaybının reddi için genel bir gerekçe değildir. Önceden onarılan parça yeniden zarar görmüşse önceki hasarın etkisi ile yeni kazanın yarattığı ilave piyasa kaybı ayrılır. Ek değer azalması oluşmayan bölüm için ikinci kez ödeme istenmesi uygun değildir. KTK 92 uyarınca, hasar nedeniyle trafikten çekilmiş veya hurdaya çıkarılmış araçların değer kaybı talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir.
Pert Bedeli ve Ağır Hasar Ayrımı
Tam hasar ve ağır hasar aynı anlama gelmez. SEDDK’nin 2025/12 sayılı Genelgesi kapsamındaki tam hasar tespitinde, KDV dâhil onarım giderinin aracın kaza tarihindeki değerini aşması ve aracın onarım kabul etmez durumda olduğunun eksper tarafından belirlenmesi birlikte aranır. Onarım gideri aracın kaza tarihindeki değerinin yüzde 60’ını aşıyorsa ağır hasar işlemi uygulanır. Bu oranın altında kalsa bile genelge ekinde sayılan şasi gibi önemli parçaların hasarı nedeniyle eksper ağır hasar tespiti yapabilir.
Pert bedelinde kaza tarihindeki piyasa değeri, hasarlı aracın kalan değeri ve sorumluluk oranı önemlidir. Sigortacı her olayda poliçenin üst sınırının tamamını ödemez; gerçek zarar teminat sınırları içinde karşılanır. Hasarlı araç sahibinde kalacaksa, bu aracın satış değeri olan sovtaj bedeli tazminat hesabından düşülür. Sovtajın nasıl belirlendiği ve aracı kimin devralacağı ödeme anlaşmasında açık olmalıdır.
Aracın tam hasarı karşılandığında aynı araç için ayrıca onarım sonrası değer kaybı talep edilmez. Trafik sigortasının karşılamadığı bakiye zarar, hukuki sorumlulukları ölçüsünde sürücü ve işletene; varsa ek teminat kapsamında ihtiyari mali sorumluluk sigortacısına yöneltilebilir.
Araç Mahrumiyet Bedeli
Araç mahrumiyet bedeli, hasarlı araç kullanılamadığı için doğan zarardır. Hesabın temeli, hasarın giderilmesi için gerekli makul onarım süresi ve benzer bir aracın kullanım bedelidir. Serviste geçirilen her günün kazadan kaynaklandığı kabul edilemez; hasarla ilgisi olmayan gecikmeler ayrıca ayrılır. Araç pert olmuşsa benzer aracın temini için gereken makul süre önem taşır.
Araç kiralanmışsa sözleşme ve fatura sunulur. Kiralama belgesi bulunmadığında da kullanım kaybının varlığı ve miktarı diğer delillerle ortaya konulabilir; zarar miktarının tam ispat edilemediği durumlarda hâkim, olayın özellikleri ve alınan önlemler üzerinden bedel belirleyebilir. Kasko kapsamında ikame araç sağlanan dönem için aynı kaybın yeniden talep edilmemesi gerekir. Ticari araçta kazanç kaybı isteniyorsa net kazanç ve tasarruf edilen giderler ayrıca hesaplanır.
Bu tür dolaylı zararlar zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır. Talep, sorumlu sürücü ve işletene yöneltilir. Kaskodaki ikame araç hizmeti veya ayrıca kararlaştırılmış teminatlar ise kendi poliçe şartlarına tabidir.
Yaralanmalı Trafik Kazasında İstenebilecek Tazminatlar
Yaralanmalı trafik kazası; geçici çalışamama, kalıcı çalışma gücü kaybı, bakıcı ihtiyacı, tedaviye bağlı giderler ve kişinin gelecekteki mesleki imkânlarında azalmaya neden olabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesinde bu zararlar ayrı kalemler olarak düzenlenmiştir. Her kalem için kazayla bağlantı ve zararın kapsamı gösterilir.
Tedavi ve Bakıcı Giderleri
Trafik kazası nedeniyle sağlık kuruluşlarının sunduğu, Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi kapsamındaki sağlık hizmet bedelleri, kişinin sosyal güvencesi bulunmasa da SGK tarafından ilgili ödeme esasları çerçevesinde karşılanır. Bütün giderlerin aynı ad altında sigorta şirketinden istenmesi doğru değildir.
Hastaneye ulaşım ve tıbben gerekli bakım gibi SGK’nın karşılamadığı gerçek giderler, kazayla bağlantıları ve gereklilikleri gösterilerek sorumlu sürücü ve işletenden istenebilir. Kişinin başkasının yardımına ne kadar süre ihtiyaç duyduğu sağlık kayıtları ve uygun kurul raporuyla belirlenir. 1 Temmuz 2026’dan itibaren yapılan sözleşmelere uygulanan Trafik Sigortası Genel Şartları, geçici ve sürekli bakıcı giderlerini sağlık giderleri teminatına dâhil eder; bunlar için sigortacıya, kanuni koşulları varsa Güvence Hesabına başvurulur. Aynı gider SGK tarafından karşılanmışsa ikinci kez tahsil edilemez.
Geçici ve Sürekli İş Göremezlik
Geçici iş göremezlik, iyileşme dönemindeki çalışma kaybıyla ilgilidir. Süreyi istirahat belgeleri ve tıbbi değerlendirme; parasal kaybı ise kişinin geliri, çalışma durumu ve bu dönemde aldığı ödemeler ortaya koyar. Sürekli iş göremezlik için kişinin bütün çalışma gücünü kaybetmesi şart değildir. Kısmi ve kalıcı güç kaybı da tazminat konusu olabilir.
Sağlık raporunun kazayla bağlantıyı, kalıcı kayıp oranını, iyileşme süresini ve gerekiyorsa bakıcı ihtiyacını açıklaması gerekir. Kaza tarihinde geçerli mevzuata uygun olmayan veya mevcut yaralanmayı açıklamayan raporla doğru hesap yapılamaz. Önceden bulunan rahatsızlık ile kazanın yol açtığı yeni kayıp birbirinden ayrılır.
Ekonomik Geleceğin Sarsılması
Kazanın kişinin iş bulma, mesleğinde ilerleme veya gelir elde etme imkânını azaltması da maddi zarar doğurabilir. Örneğin görünür bir iz, kişinin yaptığı işin niteliği nedeniyle gelecekteki kazancını etkileyebilir. Bu talepte meslek, yaş, eğitim ve kazanın çalışma hayatına somut etkisi açıklanır; yalnızca bir sakatlık yüzdesi üzerinden sonuca gidilmez.
Manevi Tazminat
Yaralanan kişi, yaşadığı acı ve bedensel bütünlüğünün zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Ağır bedensel zarar varsa yakınları da kendi manevi zararları için talepte bulunabilir. Hâkim; yaralanmanın ağırlığı, kalıcı etkileri, olayın oluşu, tarafların kusuru ve diğer özellikler üzerinden uygun miktarı belirler.
Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamında değildir. Sorumlu sürücü ve işletene yöneltilebilir. Ancak ihtiyari mali sorumluluk poliçesinde manevi tazminat ek teminatı varsa sigortacıya da bu kapsam ve limit içinde başvurulabilir.
Ölümlü Trafik Kazasında İstenebilecek Tazminatlar
Ölümlü trafik kazasında cenaze giderleri ile destekten yoksun kalma zararı istenebilir. Ölüm hemen gerçekleşmemişse, ölümden önceki tedavi giderleri ve çalışma gücü kayıpları da hesaba katılır. Yakınların manevi tazminat talebi ise destek tazminatından ayrıdır.
Destekten yoksun kalma tazminatı, ölen kişinin yaşarken sağladığı veya gelecekte sağlaması beklenen desteğin kaybını karşılar. Hak sahipliği mirasçılıkla sınırlı değildir. Eş, çocuk veya anne-baba yanında, fiilî destek ilişkisini ispatlayan başka kişiler de talepte bulunabilir. Buna karşılık mirasçı olmak, her durumda destek tazminatına hak kazanıldığı anlamına gelmez.
Hesapta ölenin geliri, yaşı, destek verdiği kişiler, bu kişilerin yaşı ve destek süresi dikkate alınır. Güncel kanun bakımından desteğin kendi kusuruna denk gelen talepler zorunlu trafik sigortasının dışındadır. Özellikle tam kusurlu sürücünün kendi aracının trafik sigortasına yöneltilen taleplerde, eski tarihli kararlar güncel olaylara doğrudan uygulanmamalıdır. Ayrı hayat veya ferdi kaza poliçeleri varsa onların şartları ayrıca incelenir.
Trafik Kazası Tazminat Davası Kimlere Karşı Açılır?
- Sürücü: Kazaya neden olan kusurlu davranışı nedeniyle sorumludur. Kusur tespiti, trafik kuralı ihlali ile kazanın oluşu arasındaki bağlantıya dayanır.
- İşleten: Aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işleten kişidir. İşletilme hâlindeki araç bakımından sorumluluğu yalnız kendi kusuruna dayanmaz; kanundaki tehlike sorumluluğu esasları uygulanır.
- Araç sahibi: Sicilde malik görünen kişi kural olarak işleten sayılır. Ancak uzun süreli kira gibi bir ilişkiyle fiilî hâkimiyet ve ekonomik yararlanma başkasına geçmişse gerçek işleten farklı olabilir. Kayıtlı malik ile sürücünün her durumda aynı kişi olması gerekmez.
- Sigorta şirketi: Trafik sigortacısı üçüncü kişilere karşı sorumluluğu poliçe kapsamında ve limitler dâhilinde karşılar. Kasko, sigortalı aracın kendi zararına; ihtiyari mali sorumluluk sigortası ise kararlaştırılan kapsamda zorunlu sigorta sınırını aşan sorumluluğa ilişkin olabilir.
Birden fazla kişinin aynı zarardan müteselsilen sorumlu olması hâlinde zarar gören, alacağını sorumlulardan talep edebilir. Sorumluların kendi aralarındaki paylaşım ile zarar görene karşı yükümlülükleri farklıdır. Sigortacının teminat sınırı da bu ayrım içinde korunur. Aynı zarar için yapılan ödemeler toplam alacaktan düşülür.
Sigortasız Araçlarla Yapılan Trafik Kazaları
Karşı aracın trafik sigortasının olmaması hâlinde sürücü ve işletenin hukuki sorumluluğu devam eder. Araç hasarı ve değer kaybı için bu kişilere başvurulabilir. Yaralanma veya ölüm nedeniyle doğan bedensel zararlar bakımından ise kanuni koşulları içinde Güvence Hesabına başvuru mümkündür.
Güvence Hesabı, sigortasız veya tespit edilemeyen araçların verdiği her türlü zararı ödeyen bir kurum değildir. Bu durumlarda araç onarım bedeli ve değer kaybı genel olarak kapsam dışında kalır. Sigorta şirketinin iflası veya mali bünye zafiyeti nedeniyle bütün branşlarda ruhsatının sürekli iptali hâlinde ise şirketin ödemekle yükümlü olduğu maddi zararlar da Güvence Hesabından ilgili zorunlu sigorta limitleri içinde istenebilir. Manevi tazminat Güvence Hesabından talep edilemez.
Trafik Kazası Tazminat Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Trafik kazası tazminat hesabında bütün zararlar için kullanılabilecek tek bir sabit tutar yoktur. Araç zararında piyasa değeri ve onarım gideri; bedensel zararda yaş, gelir, çalışma gücü kaybı, iyileşme süresi ve bakım ihtiyacı; ölümde ise destek ilişkisi ve destek süreleri belirleyicidir. Kusur ve önceki ödemeler ayrıca hesaba katılır.
Örneğin, yalnız araç zararına ilişkin basit bir hesapta 100.000 TL gerçek zarar ve karşı tarafın yüzde 75 sorumluluğu kabul edilmişse 75.000 TL üzerinden değerlendirme yapılır. Daha önce aynı zarar için 40.000 TL ödenmişse bakiye 35.000 TL olur. Bu tutara koşulları varsa faiz eklenir; sigortacının ödemesi poliçe limitiyle sınırlıdır.
Bedensel zararda maaş bordrosu, vergi kayıtları, SGK kayıtları ve mesleğe ilişkin belgeler gelir tespitine yardımcı olur. Aylık kazancı aynı kalan kişinin kalıcı güç kaybı nedeniyle işini daha fazla eforla yapması da dikkate alınabilir. Çalışmayan kişi, öğrenci veya ev işi yapan kişi bakımından ise ücret bordrosunun bulunmaması bütün zarar kalemlerinin reddi sonucunu doğurmaz; kişinin yaşam ve çalışma durumuna uygun zarar hesabı gerekir.
Manevi tazminat için yaralanma oranıyla çarpılan sabit bir tarife bulunmaz. Talebin miktarı olayın kişide yarattığı sonuçlarla gerekçelendirilir. Sadece araç hasarı bulunması hâlinde duyulan üzüntü nedeniyle her kazada manevi tazminata hükmedileceği de söylenemez.
2026 Değişikliği: Faiz ve Dava Tutarının Artırılması
7589 sayılı Kanun’un 18–20. maddeleri ve geçiş hükümleri, bedensel zarar ve destek tazminatı dosyalarında tarih ayrımını önemli hâle getirmiştir. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikten sonraki olaylarda çalışma gücü ve destek kaybının, kazancın bilindiği döneme ilişkin kısmına olay tarihinden; kazancın bilinemediği döneme ilişkin kısmına karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Önceki olaylar eski hükümlere tabidir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemelerin mahsubu için de yeni oransal hesap düzenlenmiştir.
Aynı değişiklikle belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK 107 yürürlükten kaldırılmış; daha önce açılan davalar için uygulanması sürdürülmüştür. Yeni kısmi dava düzeninde talep, tahkikat sona erinceye kadar aynı davada bir kez artırılabilir; artırılan bölümün zamanaşımı da dava tarihinde kesilmiş sayılır. Örneğin yeni düzenleme kapsamında kısmi açılan trafik kazası tazminat davasında, bilirkişi hesabıyla belirlenen bakiye tutar tahkikat bitmeden bir defada talebe eklenebilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Trafik kazası tazminat davasında görevli mahkeme, talebin dayandığı hukuki ilişkiye göre belirlenir:
- Asliye hukuk mahkemesi: Ticari veya tüketici işlemi niteliğinde ayrı bir ilişki bulunmadan, sürücü ve işletene haksız fiil nedeniyle yöneltilen davalarda genel görevli mahkemedir.
- Asliye ticaret mahkemesi: Zorunlu trafik sigortacısına poliçeden kaynaklanan sorumluluk nedeniyle yöneltilen davalar kural olarak burada görülür. Sürücü ve işletene karşı aynı olaydan doğan taleplerin birlikte ileri sürülmesi mümkündür.
- Tüketici mahkemesi: Tüketici niteliğindeki yolcunun taşıma sırasında yaralanması nedeniyle taşıyıcı, trafik sigortacısı ve diğer sorumlulara birlikte açtığı bedensel zarar davasında görevlidir. Buna karşılık ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanların taşıyıcı ve trafik sigortacısına birlikte yönelttiği destek tazminatı davası asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Son ayrım, aşağıda açıklanan 8 Temmuz 2025 tarihli Yargıtay kararıyla açıkça ortaya konulmuştur. Kaskoda, ticari veya mesleki amaç dışında poliçe yaptıran tüketicinin kendi sigortacısıyla uyuşmazlığı tüketici hukukuna tabidir; başvuru tutarına göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu kullanılır. Ticari amaçlı kasko sözleşmesinden doğan davada ise asliye ticaret mahkemesi görevlidir.
Haksız fiile dayanan davada davalının yerleşim yeri, kazanın gerçekleştiği yer veya zarar görenin yerleşim yerindeki mahkemeye başvurulabilir. Sigortacıya karşı KTK’dan doğan sorumluluk davası ayrıca sigortacının merkezinin, şubesinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yerde de açılabilir. Görev, mahkemenin türünü; yetki ise hangi yerdeki mahkemede dava açılacağını belirler.
Trafik Kazası Tazminat Davasında Zamanaşımı
Motorlu araç kazasından doğan maddi tazminat taleplerinde kural, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıldır. Manevi tazminatta da zararın ve sorumlu kişinin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, fiilden itibaren on yıl esastır; fiil suç oluşturuyorsa aşağıdaki daha uzun ceza zamanaşımı kuralı uygulanabilir.
Fiil suç oluşturuyor ve o suç için ceza kanununda daha uzun dava zamanaşımı öngörülüyorsa bu uzun süre tazminat talebine uygulanabilir. Her yaralanmalı kazaya değişmez biçimde sekiz yıl, her ölümlü kazaya da olayın özelliklerinden bağımsız olarak on beş yıl yazılması isabetli değildir. Suçun niteliği, uygulanacak ceza aralığı ve süreye etkili işlemler birlikte dikkate alınır.
KTK kapsamında tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya, sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsüne etki eder. Tazminatı ödeyen sorumlunun diğer sorumluya rücu hakkı ise kendi yükümlülüğünü tamamen yerine getirdiği ve rücu edeceği kişiyi öğrendiği tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar. Sigortayla yazışma sürerken dava süresinin kendiliğinden korunduğu varsayılmamalıdır.
Trafik Kazası Tazminat Davasında Arabuluculuk
Zorunlu trafik sigortacısına karşı açılan her davada ayrıca arabuluculuk zorunlu değildir. KTK 97 uyarınca tazminat talebi sigortacıya yazılı olarak iletilmiş ve dava yoluna başvuru koşulları oluşmuşsa, Yargıtay özel ön başvuru yolunu esas alarak ayrıca dava şartı arabuluculuk aranmayacağını kabul etmektedir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 28.12.2023 tarihli, E. 2021/21911, K. 2023/14297 sayılı kararında, yaralanan bisiklet sürücüsü Güvence Hesabına başvurmuş ve kısmi ödeme almıştı. Yargıtay, özel ön başvuru yerine getirildiği hâlde arabulucuya gidilmediği gerekçesiyle kalan tazminat davasının reddini hatalı buldu. Zorunlu trafik sigortacısına başvurulan araç zararı dosyasında aynı yaklaşım, Konya BAM 3. Hukuk Dairesinin 21.05.2026 tarihli kararında da uygulandı.
Bu istisna bütün sigorta ve trafik uyuşmazlıklarına yayılmaz. Örneğin iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili kazanç kaybı davasında ticari dava şartı arabuluculuk uygulanır. Tüketicinin kendi kasko sigortacısına karşı tüketici mahkemesinde açacağı davada da kanuni istisnalar dışında önceden arabulucuya başvurulur; tüketici hakem heyetinin görevine giren talepler ve heyet kararına itirazlar bu zorunluluğun dışındadır. Sürücü ve işletene karşı sırf haksız fiile dayanan asliye hukuk davasında ise genel bir arabuluculuk zorunluluğu bulunmaz.
Arabuluculuğun gerektiği dosyada adliyedeki arabuluculuk bürosuna taraf ve talep bilgileriyle başvurulur; anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava açılır. Sigorta Tahkim Komisyonu tercih edildiğinde dava şartı arabuluculuk aşaması aranmaz; sigortacıya ön başvuru koşulu yerine getirilir.
Başvurunun yapılacağı yer ve görüşme süreci için Arabulucuya Nasıl Başvurulur? yazımızı inceleyebilirsiniz.
Trafik Kazası Tazminat Davalarıyla İlgili Yargıtay Kararları
1. Değer kaybında gerçek piyasa farkı ve ek sigorta teminatı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 16.04.2025, E. 2025/2945, K. 2025/6015: Kazada hasarlanan araç için raporda formüle göre 49.804 TL, gerçek piyasa farkına göre 40.000 TL değer kaybı belirlenmişti. Hakem heyeti yüksek olan formül sonucuna hükmetmişti. Yargıtay, aracın özellikleri ve onarımın etkisi gözetilerek kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el piyasa değerleri arasındaki farkın esas alınması gerektiğini belirtti ve kararı bozdu.
Dosyada talep ihtiyari mali sorumluluk sigortacısına da yöneltildiğinden, zorunlu trafik sigortasından yapılan ödemelerin ve limitin dolup dolmadığının tespiti gerektiği açıklandı. Karar, değer kaybı hesabı ile hangi sigortacının hangi sırada sorumlu olacağının ayrı sorunlar olduğunu gösterir.
2. Yaralanmalı kazada itiraz edilen kusur oranının belirlenmesi
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 07.04.2026, E. 2024/12923, K. 2026/3812: Geri manevra yapan aracın çarptığı yaya yaralanmış; tutanakta sürücünün kural ihlali bulunduğu, yayanın ihlali olmadığı yazılmıştı. Sigortacı sürücünün kusuruna itiraz etmesine rağmen uzman kusur raporu alınmadan tazminata hükmedilmişti. Yargıtay, varsa soruşturma dosyasının ve bütün delillerin incelenerek gerekçeli uzman raporu alınmasını gerekli gördü ve kararı bozdu.
Bu olayda bozma nedeni kusur incelemesinin eksikliğidir. Karardaki iki üyenin, çalışmayan 69 yaşındaki davacının geçici iş göremezlik talebi hakkındaki karşı oyu çoğunluk kararıyla karıştırılmamalıdır. Tutanaktaki kusur oranına itiraz edildiğinde, kazanın oluşu bütün deliller ve uzman raporuyla yeniden belirlenebilir.
3. Ehliyetin bulunmaması ve araç mahrumiyet tazminatı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 22.10.2025, E. 2025/8636, K. 2025/14492: Araç mahrumiyet bedeli isteyen sürücünün geçerli ehliyeti bulunmuyordu. Ancak kaza tutanağı ve uzman raporu, kazanın meydana gelmesinde kendisinin kural ihlali bulunmadığını gösteriyordu. Yerel mahkeme ehliyetsizlik nedeniyle talebi reddetmişti. Yargıtay, ehliyetsizliğin idari yaptırım konusu olması ile kazaya neden olan sürüş kusurunu ayırdı; zarar miktarı hesaplanmadan talebin bu gerekçeyle reddini hukuka aykırı buldu.
Karar, sonucu taraflar bakımından değiştirmeyen kanun yararına bozma niteliğindedir. Buradan ehliyetsiz sürüşün hukuka uygun olduğu sonucu çıkmaz; tazminat sorumluluğunda kazaya etkili davranışın ayrıca belirlenmesi gerektiği anlaşılır.
4. Yolcunun yaralanması ile ölümü sonrasında açılan davalarda görevli mahkeme
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 08.07.2025, E. 2025/5636, K. 2025/11567: Bölge adliye mahkemeleri, otobüs veya minibüs kazalarından doğan davaların ticaret mi tüketici mahkemesinde mi görüleceği konusunda farklı kararlar vermişti. Yargıtay bu uyuşmazlığı iki durum üzerinden giderdi: Yaralanan tüketici yolcunun taşıyıcı, zorunlu trafik sigortacısı ve diğer sorumlulara açtığı bedensel zarar davasında tüketici mahkemesi; ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanların taşıyıcı ve zorunlu trafik sigortacısına birlikte açtığı destek tazminatı davasında asliye ticaret mahkemesi görevlidir.
Farkın nedeni, yaralanan yolcunun tüketici işleminin tarafı olması; destekten yoksun kalanların ise kendi şahıslarında doğan ayrı zararı istemesidir. Bu karar, yalnız davalılar arasında sigorta şirketi bulunmasına göre mahkeme seçmenin hatalı sonuç verebileceğini açıklar.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazasında tazminat almak için mutlaka dava açmak gerekir mi?
Hayır. Sigorta şirketi veya diğer sorumlular zararı tam karşılıyorsa dava gerekmez. Eksik ödeme, ret veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde uyuşmazlığa uygun dava ya da sigorta tahkimi yoluna başvurulabilir.
Yaralanmalı trafik kazasında hangi tazminatlar istenir?
Kazanç kaybı, geçici ve kalıcı çalışma gücü kayıpları, gerekli bakım ve karşılanmamış tedavi bağlantılı giderler, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar ve manevi tazminat istenebilir. Her kalem için kazayla bağlantı ve gerçek zarar gösterilir.
Trafik kazası tazminatı için yüzde kaç rapor gerekir?
Bütün tazminat talepleri için geçerli bir asgari maluliyet yüzdesi yoktur. Kalıcı güç kaybı tazminatında uygun raporla belirlenen oran önemlidir. Kalıcı kayıp bulunmasa da iyileşme dönemindeki kazanç kaybı, gerekli giderler ve manevi zarar söz konusu olabilir.
Çalışmayan kişi veya ev hanımı trafik kazası tazminatı alabilir mi?
Çalışmamak bütün tazminat haklarını ortadan kaldıran bir durum değildir. Ev içindeki faaliyetlerin etkilenmesi, kalıcı güç kaybı, bakım ihtiyacı ve manevi zarar ayrıca ele alınır. Geçici iş göremezlikte çalışma ve gelir durumu bakımından içtihattaki görüş ayrılıkları nedeniyle herkese aynı ödeme yapılacağı söylenemez.
Kazada yolcuydum; araç sürücüsü yakınımsa tazminat isteyebilir miyim?
Yolcu, uğradığı bedensel zarar için koşulları varsa sürücüye, işletene ve sigortacıya başvurabilir. Sürücüyle akraba olmak bütün bedensel zarar taleplerini kapsam dışına çıkaran bir neden değildir. Karşılıksız hatır taşıması indirim nedeni olabilir. Yolcunun emniyet kemeri takmamasının yaralanmayı artırdığı ispatlanırsa tazminattan bu katkıya uygun indirim yapılabilir.
Trafik kazasında yüzde 25 kusurluyum; yine de tazminat alabilir miyim?
Evet, karşı tarafın sorumluluğu ve diğer koşullar varsa kısmi kusurla da talep mümkündür. Örneğin karşı tarafın yüzde 75 sorumlu olduğu araç zararında, gerçek zarar bu oran üzerinden hesaplanır. Kendi kusurunuza denk gelen bölüm karşı tarafın trafik sigortasından istenemez.
Ehliyetim yoksa kazada tazminat hakkımı kaybeder miyim?
Ehliyetsizliğin yaptırımı ayrıdır. Kazaya neden olan davranış ve kusur ayrıca belirlenir. Yargıtayın yukarıdaki kararında, kazada sürüş kusuru bulunmayan kişinin araç mahrumiyet talebinin yalnız ehliyetsizlik gerekçesiyle reddi hukuka aykırı bulunmuştur.
Sigorta yalnız tamir parasını ödedi; değer kaybını da isteyebilir miyim?
Onarım ile değer kaybı farklı zarar kalemleridir. Gerçek bir piyasa kaybı varsa daha önceki ödemenin hangi kaleme yapıldığı ve kalan teminat incelenerek bakiye değer kaybı istenebilir. Ödemenin değer kaybını da kapsayan bir anlaşmaya dayanması hâlinde, aşağıdaki ibranameye ilişkin süre ve koşullar önem taşır.
Trafik sigortası limiti tazminatımı karşılamıyorsa kalanını kim öder?
Hukuki sorumlulukları ölçüsünde sürücü ve işletene başvurulabilir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası varsa, zorunlu trafik sigortası sınırının üzerindeki bölüm poliçenin kapsam ve limitleri içinde bu sigortacıdan da istenebilir.
Karşı aracın sigortası yoksa araç hasarını Güvence Hesabı öder mi?
Sigortasız aracın verdiği sıradan araç hasarı için Güvence Hesabı genel bir ödeme kaynağı değildir; talep sürücü ve işletene yöneltilir. Güvence Hesabının bu durumdaki koruması esas olarak kanundaki koşulları taşıyan bedensel zararlara ilişkindir.
Kaza tespit tutanağı yoksa tazminat başvurusu yapılabilir mi?
Kazanın oluşu, tarafları ve zarar başka delillerle ispatlanabiliyorsa başvuru mümkündür. Olay yeri fotoğrafları, kamera görüntüleri, tanıklar, servis kayıtları ve uzman incelemesi bu bakımdan önem taşır. Belge eksikliği giderilirken gerçek dışı tutanak oluşturulmamalıdır.
Manevi tazminatı trafik sigortası karşılar mı?
Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı kapsamaz. Sorumlu sürücü ve işletene başvurulabilir; ayrıca manevi tazminat teminatı içeren ihtiyari poliçe varsa sigortacıya bu teminat kapsamında talep yöneltilebilir.
Trafik kazasında ölen kişinin mirasçısı değilim; destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir miyim?
Evet. Ölenin fiilen sağladığı veya sağlaması beklenen desteği ve bu desteğin kaybını ispatlayan kişi, mirasçı olmasa da destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir.
İbraname imzaladım; eksik trafik kazası tazminatını isteyebilir miyim?
Belgenin ödeme makbuzu mu, ibra veya anlaşma mı olduğu ve hangi zararları kapsadığı önemlidir. KTK 111 uyarınca yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli tazminat anlaşmaları, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir. Arabuluculukta üzerinde anlaşılan konular hakkında yeniden dava açılamaz. Mahkeme huzurundaki sulh ise kesin hüküm gibi sonuç doğurur; irade bozukluğu veya aşırı yararlanma varsa iptali istenebilir.
Trafik kazası tazminat davası ne kadar sürer?
Kesin bir bitiş süresi verilemez. Sağlık durumunun netleşmesi, kusur ve hesap raporları, belge temini, taraf sayısı ve kanun yolu incelemeleri süreyi etkiler. Sigortanın sekiz iş günlük ödeme süresi, mahkemede davanın bu sürede biteceği anlamına gelmez.
Trafik kazası tazminat davası sürerken geçici ödeme alabilir miyim?
Talebin haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar varsa ve ekonomik durum gerektiriyorsa mahkemeden geçici ödeme istenebilir. Hâkim kabul ederse bu ödeme sonradan hükmedilen tazminattan düşülür. Sonuçta tazminata hak kazanılmazsa alınan tutarın yasal faiziyle iadesi gündeme gelir.
