Veraset ilamı, diğer adıyla mirasçılık belgesi, mirasbırakanın mirasçılarını ve her birinin miras payını gösteren resmî belgedir. Mirasçılar, mirası mirasbırakanın ölümüyle kanun gereğince kazanır; belge ise bu sıfatın tapu, banka, vergi dairesi ve diğer kurumlar önünde gösterilmesini sağlar. Ortaklığın giderilmesi ve tenkis gibi mirasa ilişkin davalarda da mirasçıların ve paylarının belirlenmesi bakımından önem taşır.
Veraset İlamı Nedir?
Veraset ilamı, mirasbırakanın ölümünden sonra kimlerin mirasçı olduğunu ve mirastaki paylarını gösterir. Terekeye giren taşınırların, taşınmazların, alacakların ve borçların listesini içermez; bunların belirlenmesi için ilgili kayıtlar ayrıca incelenir.
Mirasçılık belgesini sulh hukuk mahkemesi veya kanuni şartların bulunduğu hâllerde noter düzenler. 6217 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen Türk Medeni Kanunu m.598, 2011 yılından itibaren noterlerin de bu belgeyi vermesine imkân tanımıştır. Aynı Kanun’un 599. maddesi uyarınca mirasın kazanılması ölümle gerçekleşir; belge mirasçılık sıfatını gösterir.
Mirasçılık belgesi, mirasın paylaşılması ve kurumlar nezdindeki işlemlerde mirasçıları ve paylarını belgelemek için kullanılır. Belge istemek için kanunda genel bir başvuru süresi öngörülmemiştir. Vergi beyannamesi ve mirasa ilişkin diğer işlemlerin süreleri ise ayrıca gözetilmelidir.
Mirasın geçişi ve paylaşılması hakkında bilgi için Miras Hukuku yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Veraset İlamı Ne İşe Yarar?
Veraset ilamı, mirasçıların mirasbırakanın malvarlığına ilişkin işlemlerde mirasçılık sıfatlarını ve paylarını göstermelerini sağlar. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Tapuda miras yoluyla intikal başvurusunda bulunmak,
- Banka ve diğer kurumlarda mirasçılık sıfatını belgelemek,
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesine dayanak oluşturmak,
- Miras paylaşımı ve mirasa ilişkin dava veya taleplerde mirasçıları ve paylarını göstermek.
Terekenin hangi mal, alacak ve borçlardan oluştuğu tapu, banka ve diğer ilgili kayıtlar üzerinden belirlenir. Mirasçılık belgesi alınması, malların mirasçılar arasında paylaşılması işlemini tamamlamaz.
Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Mirasbırakanın ölümünden sonra sulh hukuk mahkemesine veya notere başvurularak mirasçılık belgesi istenebilir. Mirasçılardan birinin başvurması yeterlidir; bütün mirasçıların birlikte başvurması gerekmez. Noterin belge veremediği hâllerde sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Sulh Hukuk Mahkemesi’nden Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Veraset ilamı için sulh hukuk mahkemesine dilekçeyle başvurulur. Önceden notere başvurmak zorunlu değildir. Başvuru kişi tarafından veya avukatı aracılığıyla yapılabilir.
Dilekçede mirasbırakanın ve başvuranın kimlik bilgileri, ölüm tarihi ve mirasçılık belgesi talebi belirtilir. Mevcut nüfus ve ölüm belgeleri başvuruya eklenebilir; mahkeme gerekli kayıtları ilgili kurumlardan getirterek mirasçılığı değerlendirir. Mirasçılık belgesi verilmesi çekişmesiz yargı işidir. Talepte bulunanın veya ilgililerden birinin oturduğu yer sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir. Sonuçlanma süresi, kayıtların yeterliliğine ve gerekli incelemelere göre değişir.
Noterden Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Notere mirasçılık belgesi için sözlü veya yazılı başvurulabilir; mahkemeye sunulan biçimde bir dava dilekçesi hazırlanması gerekmez. Noter başvuruyu tutanağa geçirir ve nüfus kayıtları üzerinden mirasçılığı değerlendirir. Başvuruda şu bilgi ve belgeler kullanılır:
- Başvuranın kimlik belgesi,
- Avukat aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname; kanuni temsil varsa temsil yetkisini gösteren belge,
- Mirasbırakanın kimlik ve ölüm bilgileri; kayıtlardan belirlenemeyen veya ayrıca istenen hâllerde ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği,
- Noterlikte hazırlanan başvuru tutanağı veya formu.
Nüfus kayıtlarının mirasçılığı belirlemeye elverişli olması gerekir. Kayıtların eksikliği veya yargılama gerektiren bir durum bulunması hâlinde noter belge veremez.
Noterden Veraset İlamı Neden Çıkmaz?
Noterlik Kanunu m.71/B uyarınca, şu hâllerde mirasçılık belgesi noterden alınamaz:
- Nüfus kayıtları mirasçılığı ve miras paylarını belirlemeye elverişli değilse,
- Talebin sonuçlandırılması yargılama yapılmasını gerektiriyorsa,
- Mirasçılık belgesini isteyen kişi yabancıysa.
Örneğin soybağı veya ölüm sırası hakkında uyuşmazlık bulunması, kayıtların tanık ya da başka delillerle tamamlanmasının gerekmesi mahkeme incelemesini gerektirebilir. Vasiyetnameye dayanan atanmış mirasçılık veya vasiyet alacaklılığı belgesi de TMK m.598’deki şartlarla sulh hukuk mahkemesinden alınır. Noterden belge alınamaması, kişinin mirasçı olmadığı anlamına gelmez; talep mahkemece değerlendirilir.
Noterden Veraset İlamı Ücreti Ne Kadar 2026?
Noterden mirasçılık belgesi alınırken ödenecek tutar harç, noter ücreti ve yazı ücretinden oluşur. 2026 harç tarifesi ile 2026 Noterlik Ücret Tarifesi uyarınca temel kalemler şöyledir:
- Noter harcı: Mirasçılık belgesi işlemi için 1.526,20 TL maktu harç alınır.
- Noter ücreti: Harcın yüzde 30’u olan 457,86 TL’dir.
- Yazı ücreti: Noterlikte kalan nüsha ile başvurana verilen asıl ve örneklerin her sayfası için 80,68 TL alınır.
Sayfa ve örnek sayısı ile uygulanacak vergiler toplamı etkiler. Bu nedenle belirtilen kalemler, her başvuru için kesin toplam ödeme tutarı değildir. İşleme ait ayrıntılı tutar başvuru sırasında noterlikten öğrenilebilir.
Veraset İlamı için Gerekli Belgeler Nelerdir?
Gerekli belgeler, başvurunun mahkemeye veya notere yapılmasına ve nüfus kayıtlarının durumuna göre değişir. Noter başvurusunda kimlik ve varsa temsil belgesi sunulur; noterlikçe hazırlanan tutanak veya form imzalanır. Mirasçılığın belirlenmesinde nüfus kayıtları esas alınır. Ölüm ve aile bağları kayıtlardan anlaşılıyorsa her başvuruda ayrıca kâğıt ölüm belgesi sunulması zorunlu değildir.
Mahkemeden veraset ilamı istenirken şu belgeler hazırlanır:
- Mirasçılık belgesi talebini içeren dilekçe,
- Başvuranın ve mirasbırakanın kimlik bilgileri,
- Mevcut nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve talebi açıklayan diğer belgeler,
- Başvuru temsilci aracılığıyla yapılıyorsa temsil yetkisini gösteren belge.
Mahkeme gerekli nüfus ve ölüm kayıtlarını ilgili kurumlardan getirtebilir. Kayıtlarda eksiklik veya uyuşmazlık varsa, somut duruma göre ek belge ve delil istenebilir.
Sulh Hukuk Mahkemesi Veraset İlamı Ücreti Ne Kadar 2026?
Mahkeme harçları: 2026 yılı yargı harçları tarifesinde sulh hukuk mahkemesi başvurma harcı 335,20 TL, maktu karar ve ilam harcı 732 TL’dir. Dosyada yapılacak tebligat, posta ve diğer işlemler için gider avansı da istenebilir. Avukatla takip edilmesi hâlinde avukatlık ücreti ayrıca kararlaştırılır.
Gider avansının kullanılmayan kısmı, ilgili usule göre iade edilir. İade miktarı yapılan harcamalara bağlıdır; bütün dosyalar için aynı başvuru maliyeti veya geri ödeme tutarı verilemez. Başvuru öncesinde dosyaya ilişkin harç ve avans dökümü mahkeme veznesinden veya UYAP üzerinden kontrol edilmelidir.
Mahkemenin görevleri ve başvuru süreci hakkında Sulh Hukuk Mahkemesi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Veraset İlamı Nereden Alınır?
Veraset ilamı, sulh hukuk mahkemesinden veya kanuni şartların bulunduğu hâllerde noterden alınabilir. Nüfus kayıtları mirasçılığı ve payları belirlemeye elverişliyse noter işlemi kısa sürede tamamlanabilir. Mahkemede ise kayıtların toplanması, uyuşmazlık veya ek delil ihtiyacı ve iş yoğunluğu süreyi etkiler. Her başvuru için geçerli kesin bir sonuçlanma süresi yoktur.
Ölümden Sonra Veraset İlamı Süresi Ne Kadar?
Mirasçılık belgesi istemek için kanunda genel bir başvuru süresi bulunmaz. Ancak belgenin alınması, vergi beyannamesinin verilmesi ve verginin ödenmesi ayrı işlemlerdir. Belge talebinde süre bulunmaması, vergi beyannamesinin süresini uzatmaz.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.9 uyarınca, ölüm yoluyla intikallerde beyanname verme süreleri şöyledir:
| Ölümün gerçekleştiği yer | Mükellefin bulunduğu yer | Beyanname verme süresi |
|---|---|---|
| Türkiye | Türkiye | Ölüm tarihini izleyen 4 ay |
| Türkiye | Yabancı ülke | Ölüm tarihini izleyen 6 ay |
| Yabancı ülke | Türkiye | Ölüm tarihini izleyen 6 ay |
| Yabancı ülke | Ölümün gerçekleştiği ülke | Ölüm tarihini izleyen 4 ay |
| Yabancı ülke | Başka bir yabancı ülke | Ölüm tarihini izleyen 8 ay |
Gaiplikte beyan süresi, gaiplik kararının ölüm siciline işlendiği tarihi izleyen bir aydır. Miras yoluyla geçen malların değeri vergi istisnası altında kalsa da beyanname verilmesi gerekir.
Beyanname, mirasbırakan Türkiye’de yaşıyorsa ikametgâhının bulunduğu yerdeki; yurt dışında yaşıyorsa Türkiye’deki son ikametgâhının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir. Mirasbırakan Türkiye’de hiç ikamet etmemişse veya son ikametgâhı belirlenemiyorsa beyanname Hazine ve Maliye Bakanlığına verilir; verginin tarhını Bakanlığın belirleyeceği vergi dairesi yapar. Yurt dışında bulunan mükellefler beyannamelerini Türkiye konsolosluklarına da verebilir.
Tahakkuk eden veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere toplam altı eşit taksitte ödenir. Bu ayrım, GİB’in 2026 veraset ve intikal vergisi açıklamasında da gösterilmektedir. Olağan miras intikalinde verginin ölümden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiği yönünde genel bir kural yoktur.
Miras kalan taşınmazdan yararlanma konusunda Miras Kalan Evin Kullanım Hakkı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Veraset İlamı Yetkili Mahkeme Neresi?
Mirasçılık belgesi verilmesinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. HMK m.382–384 uyarınca bu talep çekişmesiz yargı işidir; talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer sulh hukuk mahkemesi yetkilidir.
Veraset İlamı için Hukuki Destek
Mirasçılık belgesi başvurusu kişi tarafından veya avukatı aracılığıyla yapılabilir. Nüfus kayıtlarında eksiklik, soybağı veya mirasçılık uyuşmazlığı, vasiyetname ya da yabancılık unsuru bulunması hâlinde başvuru yolunun ve gerekli belgelerin somut duruma göre belirlenmesi önem taşır.
Mirasçılık belgesi ve miras işlemleri için İstanbul miras avukatı hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Veraset İlamı Nasıl Çıkar?
Mirasbırakanın ölümünden sonra sulh hukuk mahkemesine dilekçeyle veya notere sözlü ya da yazılı başvuruyla mirasçılık belgesi istenebilir. Mirasçılardan birinin başvurması yeterlidir. Noterin belge veremediği hâllerde talep sulh hukuk mahkemesine sunulur.
Veraset İlamı Sorgulama Nasıl Yapılır?
Daha önce düzenlenmiş mirasçılık belgesi, e-Devlet’te belgeyi düzenleyen kuruma ait hizmet üzerinden sorgulanabilir. Mahkeme belgeleri için Adalet Bakanlığının Veraset İlamı Sorgulama, noter belgeleri için Türkiye Noterler Birliğinin Veraset İlamı Sorgulama hizmeti kullanılır. Sorgulama mirasçıları ve paylarını gösteren belgeye erişim içindir; mirasbırakanın bütün mal ve borçlarını gösteren bir tereke sorgusu değildir.
E-Devlet’ten Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Mirasçılık belgesini sulh hukuk mahkemesi veya noter düzenler. e-Devlet’teki veraset ilamı sorgulama hizmetleri, daha önce düzenlenen ve ilgili sistemde bulunan belgelerin görüntülenmesini sağlar. Yeni bir mirasçılık belgesi için noter veya sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Veraset İlamı 1 Ay İçinde Alınmazsa Ne Olur?
Mirasçılık belgesini ölümden itibaren bir ay içinde alma zorunluluğu yoktur. Vergi beyannamesinin süresi ise ayrı değerlendirilir: Ölüm ve mükellef Türkiye’deyse dört ay; ölüm Türkiye’de, mükellef yurt dışındaysa altı ay içinde beyanname verilir. Ölüm yurt dışında gerçekleşmişse mükellefin Türkiye’de bulunması hâlinde altı ay, ölümün gerçekleştiği ülkede bulunması hâlinde dört ay, başka bir yabancı ülkede bulunması hâlinde sekiz ay süre vardır. Gaiplikte, kararın ölüm siciline işlendiği tarihi izleyen bir aylık beyan süresi uygulanır. Tahakkuk eden vergi üç yılda, mayıs ve kasım aylarında toplam altı eşit taksitte ödenir. Belgenin alınması beklenirken beyan süresi geçirilmemelidir.
E-Devlet Veraset İlamı Kayıt Bulunamadı Ne Demek?
“Kayıt bulunamadı” uyarısı, sorgulanan hizmette görüntülenebilen bir belge kaydı olmadığını gösterir. Bu uyarı, kişinin mirasçı olmadığını veya daha önce alınmış belgenin geçersiz olduğunu göstermez. Önce belgenin mahkemeden mi noterden mi alındığına uygun sorgulama hizmeti kullanılmalıdır. Belge daha önce düzenlenmişse ilgili mahkeme kalemi veya noterlikten kayıt ve örnek temini konusunda bilgi alınır. Henüz belge düzenlenmemişse noter veya sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Veraset İlamı Nereye Verilir?
Veraset ilamı, yapılacak işleme göre tapu müdürlüğüne, bankaya, vergi dairesine veya ilgili diğer kuruma sunulur. Taşınmazın mirasçılar adına intikali için tapu başvurusu yapılır; veraset ve intikal vergisi beyannamesi ise yetkili vergi dairesine verilir. Bankadan para alınması veya taşınmazın daha sonra devredilmesi gibi işlemlerde ayrıca vergiye ilişkin belge ve koşullar gündeme gelebilir.
Miras kalan taşınmazın mirasçılar adına tescili, 7338 sayılı Kanun m.19 uyarınca verginin tahakkuku beklenmeden yapılabilir. Taşınmazın daha sonra satılması veya üzerinde ipotek, intifa gibi ayni haklar kurulması için o taşınmaza düşen veraset ve intikal vergisinin tamamen ödenmesi gerekir. Devir ve ferağ bakımından kanunda bir istisna vardır: Tahakkuk eden vergiyi karşılayan, 6183 sayılı Kanun m.10 kapsamındaki bir teminatın, bu maddenin 5. bendindeki menkul mallar hariç olmak üzere, gösterilmesi hâlinde taşınmazın devrine izin verilebilir.
Hukuki gözden geçirme: Av. Burak Temizer — Burak Temizer Hukuk Bürosu.
