Günümüzde sosyal medya kullanımının artması ile birlikte geleneksel reklamcılık anlayışı önemli ölçüde değişmiştir. Sosyal mecralar aracılığıyla geniş kitlelere ulaşan sosyal medya etkileyicileri (influencer), reklam ve pazarlama sektöründe önemli bir yer edinmeye başlamıştır. Bu durum belirli yükümlülük ve yaptırımları da beraberinde getirmiştir. Biz de bu içeriğimizde yeni düzenlemeler kapsamında influencer paylaşımlarında hukuki yükümlülükler ve yaptırımlar hakkında pek çok detaydan bahsederek sizi bilgilendirmeye çalışacağız.
Influencer Paylaşımlarında Hukuki Yükümlülükler ve Hukuki Dayanak
Türk hukukunda sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) paylaşımları tek bir kanun ile düzenlenmemiştir. Bu faaliyetler başta iki temel mevzuata dayanmaktadır. Bunlar; 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğidir.
Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarına ilişkin temel yasal çerçeveyi 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun oluşturmakta, ayrıntılı düzenlemeler ise Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde yer almaktadır.
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş ve sosyal medya etkileyicilerinin ticari paylaşımlarına ilişkin daha açık yükümlülükler getirmiştir. Dolayısıyla influencer paylaşımlarının hukuki sınırları 6502 sayılı Kanun ile belirlenmekte, bu sınırlar Yönetmelik ile detaylandırılmaktadır.
Sosyal Medya Etkileyicisi (Influencer) Kimdir?
Mevzuatta sosyal medya etkileyicisi olarak tanımlanan influencerlar, sosyal medya aracılığıyla mal veya ürün tanıtımında bulunarak pazarlama girişiminde bulunan ve bundan menfaat elde eden kişilerdir. Sosyal medya etkileyicileri gerçek veya tüzel kişi olabilir. Sosyal medya etkileyicilerinin tanıtım faaliyetlerini yalnızca kendi adına gerçekleştirmesi zorunlu değildir, başkası adına da mal veya hizmet tanıtımı yapılabilir. Sosyal medya etkileyicileri için belirli bir takipçi sayısına ulaşma zorunluluğu yoktur.
Önemli olan paylaşımların ticari bir amaç taşınması ve bundan menfaat elde edilmesidir. Menfaat doğrudan para ödenmesi olabileceği gibi ücretsiz ürün sunulması, ücretsiz konaklama sağlanması veya etkinliğe davet edilmesi şeklinde de olabilir.
Örtülü Reklam Yasağı Nedir?
Reklamın reklam olduğunun tüketiciler tarafından açıkça anlaşılabilmesi kuralı, reklam hukukunun temel prensiplerinden biridir. Örtülü reklam ise, söz konusu bu prensibi ihlal eden hukuka aykırı bir reklam türüdür. Zira örtülü reklamda tüketici, içeriğin reklam olduğunun farkına varmaksızın reklamla karşı karşıya kalmaktadır.
Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımları bakımından örtülü reklam yasağı önem arz etmektedir. Örneğin bir sosyal medya etkileyicisi bir ürünü kendi kişisel deneyimi olarak sunduğu izlenimi oluşturmasına rağmen paylaşımın arkasındaki ticari ilişkiyi gizlemesi örtülü reklam olarak değerlendirilir. Bu nedenle sosyal medya etkileyicileri, paylaşımlarının reklam niteliğinde olduğunu tüketici tarafından kolaylıkla ayırt edilebilecek şekilde açıklamalıdır.
Hangi Paylaşımlar Kişisel Deneyim Olarak Nitelendirilir?
Sosyal medya etkileyicilerinin yaptığı her paylaşım ticari reklam niteliğinde olmayabilir. Sosyal medya etkileyicilerinin herhangi bir ticari ilişkiye dayanmayan, menfaat elde etmedikleri kendi isteği ile aldıkları ürün veya hizmetler hakkında görüş bildirmesi kişisel deneyim olarak değerlendirilebilir. Buna göre;
- Paylaşımdan herhangi bir ücret, hediye, davet, komisyon, indirim elde edilmiş olmamalıdır.
- Yönlendirme bulunmamalıdır.
- Çekiliş, kampanya veya yarışma gibi içerikler paylaşılmamalıdır.
Buna karşılık mevzuatta öngörülen hallerin mevcut olması, paylaşımın ticari reklam olarak nitelendirilmesine sebep olabilir ve çeşitli sorumluluklar doğurabilir.
Hangi Paylaşımlar Reklam Olarak Nitelendirilir?
Her türlü iletişim aracında olduğu gibi sosyal medyada da sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması yasaktır. Örneğin sosyal medya etkileyicisinin bir kozmetik markasıyla ücretli anlaşması bulunmasına rağmen ürünü “son zamanlarda keşfettiğim ve tamamen kendi paramla aldığım yeni favorim” şeklinde tanıtması, tüketicinin paylaşımın ticari niteliği konusunda yanılmasına neden olabilecek bir durumdur.
Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarının reklam nitelendirilmesi yapılırken Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte 1 Temmuz 2026 tarihinde yapılan düzenleme ile yönetmeliğin 23/A maddesi önem kazanmıştır.
Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarının ticari reklam niteliği taşıması halinde bu durum bazı yükümlülükleri de beraberinde getirir. Sosyal medya etkileyicileri mevzuattaki ticari reklam kurallarına uymakla yükümlüdür. Aksi takdirde ceza ve yaptırımlarla karşı karşıya kalınabilir. Yönetmeliğin 23/A maddesinde sosyal medya etkileyicilerinin hangi paylaşımlarında içeriğin açıkça reklam olduğunun belirtilmesi gerektiği sayılmıştır:
Yönlendirme Yapılması
Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımında reklam verene ait mal veya hizmete yönlendirme yapması yönetmelikte sayılan hallerden biridir. Bu durum sosyal medya etkileyicilerinin link vermesi veya internet sitesi bağlantısını paylaşması şeklinde gerçekleşebilir.
Maddi Kazanç Sağlanması
Sosyal medya etkileyicilerinin yaptığı paylaşım sonucunda reklam verenden maddi bir kazanç sağlaması halinde paylaşım, reklam olarak nitelendirilir. Örneğin, sosyal medya etkileyicisinin bir giyim markasının tanıtımını hesabında 50.000-TL karşılığında yapıyorsa bu paylaşımdan maddi bir kazanç elde ettiği kabul edilir.
Ücretsiz veya İndirimli Mal ya da Hizmet Sağlanması
Sosyal medya etkileyicilerinin markalardan ücretsiz veya indirimli mal ya da hizmet sağlaması da bu kapsama girer. Örneğin, bir markanın sosyal medya etkileyicisine ücretsiz ürün göndermesi ve sosyal medya etkileyicisinin bu ürünün tanıtımını yaparak hesabında paylaşması reklam kapsamında değerlendirilmelidir.
Benzer şekilde bir otel firmasının sosyal medya etkileyicisine ücretsiz konaklama sağlaması karşılığında sosyal medya etkileyicisinin paylaşım yapması aynı kapsamda değerlendirilir. Sosyal medya etkileyicileri, bu ürünlerin kendilerine ücretsiz gönderilmiş olmasını gerekçe göstererek mevzuattaki reklam kurallarının uygulanmasını engelleyemez.
Çekiliş, Yarışma veya Kampanyalara İlişkin İçerik Paylaşılması
Sosyal medya etkileyicilerinin reklam verene ait mal veya hizmeti tanıtım amacıyla çekiliş, yarışma veya kampanyalara ilişkin içerik paylaşması reklam kapsamında değerlendirilmelidir. Örneğin, bir marka sosyal medya etkileyicisi aracığıyla sosyal medya hesabının takip edilmesi karşılığında çekilişe katılmış olacaklarına ilişkin bir paylaşım, reklam kapsamında değerlendirilir.
Etkinliğe Katılım Şartı ile Menfaat Elde Edilmesi
Reklam veren markanın bir etkinlik düzenlemesi ve sosyal medya etkileyicisinin bu etkinliğe davet edilerek menfaat sağlaması m. 23/A uyarınca düzenlenen hallerden birisidir. Örneğin, bir markanın yeni bir ürünün lansmanına sosyal medya etkileyicisini davet etmesi ve sosyal medya etkileyicisinin davet sırasında tanıtıcı paylaşımlar yapması bu kapsamda değerlendirilir.
Instagram ve Sosyal Medya Dolandırıcılığı Cezası hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.
Sosyal Medya Etkileyicileri (Influencer) Reklam Paylaşımlarında Uyulması Gereken Hukuki Kurallar
Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan her paylaşım reklam olarak nitelendirilemez. Ancak paylaşımın reklam olarak nitelendirilmesi halinde mevzuattaki kurallara uyulması gerekir. Bu uygulamanın temel amacı tüketicinin söz konusu paylaşımın reklam olduğunu anlayıp reklam veren ile sosyal medya etkileyicisi arasındaki ticari ilişkiyi bilmesidir.
Bu kapsamda yönetmeliğin 23/A maddesi uyarınca reklam paylaşımları açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olmalıdır. Aynı madde, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamlarda uygulanacak kuralları detaylı bir şekilde düzenlemiştir. Bu düzenlemelere uyulmaması halinde bu ihlal, Reklam Kurulu tarafından incelenebilecek ve ihlalin niteliğine göre çeşitli yaptırımlarla karşılaşılacaktır.
Etiket Standartları
Yeni düzenleme ile birlikte reklam açıklamaları ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda reklam açıklamalarının iki katmanlı şekilde yapılması öngörülmüştür. İlk katmanda paylaşımın reklam niteliğinde olduğunu gösteren ifadeler; ikinci katmanda ise reklam verenin adı veya ticaret unvanı ya da mevzuattaki açıklamalar yer almaktadır. Bu iki katmanın beraber kullanılması zorunludur. Yani yalnızca reklam veya tanıtım ifadeleri yeterli olmayacaktır.
Kullanılması Zorunlu İfadeler
Eski düzenlemede sosyal medya etkileyicilerinin reklam niteliğindeki paylaşımlarında “#Reklam”, “#Sponsor”, “#Reklam/Tanıtım”, “#İşbirliği”, “#Ortaklık” veya benzeri ifadelerden herhangi birini kullanmaları yeterliydi. Ancak yeni düzenlemeyle birlikte kullanılması gereken ifadeler açıkça belirtilmiştir.
Bu düzenleme ile ilk katman olan “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden birini kullanma zorunluluğu getirilmiştir. Yani artık “#İşbirliği”, “#Sponsorluk”, “#Ortaklık” ifadeleri tek başına yeterli olmayacak, “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden birini kullanmak gerekecektir. Böylece ilgili içeriğin reklam olduğu tüketici tarafından daha rahat bir şekilde anlaşılacaktır.
Reklam Verenin Adı veya Ticaret Unvanının Belirtilmesi
Eski düzenlemede, reklam içeriğinin açıklama kısmında reklam verenin adı, ticaret unvanı veya markası tanıtıcı bilgilerle birlikte kullanılması öngörülürken; yeni düzenlemede “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden biriyle birlikte olarak reklam verenin adı veya ticaret unvanı kullanılmalıdır. Böylece reklam verenin kimliği de daha açık bir şekilde belirtilmiş olacaktır.
Bunun yanında reklam verenin adı yerine “@(reklam veren) tarafından sağlandı.”, “Ürünleri bana gönderdiği için @(reklam verene) teşekkürler.”, “@(reklam verene) teşekkürler.” şeklinde ifadeler de kullanılabilir. Yani artık yalnızca “Reklam” veya “Tanıtım” etiketleri yeterli olmayacak, reklam verenin adı veya mevzuattaki ifadelerden biri de açıklamada geçirilecektir.
Doğru kullanım: #Reklam- (Marka Adı)
#Reklam-@(Marka adı) tarafından sağlandı.
Yanlış Kullanım: #Reklam
#İşbirliği
#İşbirliği-(Marka Adı)
Etiket ve Açıklamaların Görünür Olması
Sosyal medya etkileyicisi tarafından yapılan paylaşımların reklam olduğuna ilişkin açıklamalar görünür olmalıdır;
- Ayırt Edilebilirlik: Kullanılan etiket ve açıklamalar paylaşım içindeki renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir nitelikte ve tüketici tarafından kolayca okunabilir büyüklükte olmalıdır.
- İlk Bakışta Görünürlük: Kullanılan etiket ve açıklamaların yalnızca sayfanın herhangi bir yerinde bulunması yeterli değildir. Bu kapsamda etiket ve açıklamaların tüketicinin paylaşımla ilk karşılaştığı yani ekranı kaydırmaya gerek kalmadan veya başka bir alana yönlendirilmeden görülebilir olması gerekmektedir. Örneğin bir sosyal medya etkileyicisi bir markanın reklam tanıtımını yaparken uzun bir açıklama yazmış, etiket ve açıklamalar ancak “Devamını oku” butonuna tıklayarak görülebilir şekilde paylaşım yapmıştır. Bu durum Yönetmelik 23/A maddesinin ihlali olarak kabul edilir.
- Öncelik: Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarında birden fazla etiket ve açıklamaların bulunması halinde reklam ibaresi bunlardan önce yer almalı ve açıkça ayırt edilebilir olmalıdır. Eski düzenlemede reklam ibaresinin yalnızca diğer etiket ve açıklamalardan ayırt edilebilir olması yeterliyken yeni düzenleme ile birlikte artık öncelik sırası da şartlardan biri haline gelmiştir.
Örneğin, “#Moda #İşbirliği #Reklam” kullanımı yanlış bir kullanımdır.
“#Reklam #Moda “#İşbirliği” kullanımı doğru bir kullanımdır.
- Arayüz Uyumu: Reklam açıklamasının yer aldığı mecranın arayüz ve teknik özellikleri ile kapatılmayacak şekilde yapılması gerekmektedir. Kullanıcı arayüzü (UI) mecranın ekranda oluşturduğu otomatik yazı, simge, buton, açıklamaları ifade eder. Dolayısıyla reklam açıklaması bu unsurların herhangi biri tarafından kapatılmamalı, bunlara uygun şekilde yapılmalıdır.
- Her Paylaşımda Reklam Açıklaması: İçeriğin birden fazla paylaşıma yayılması durumunda bunların her birinde ayrı ayrı reklam ibaresinin yer alması gerekmektedir. Örneğin, sosyal medya etkileyicisi bir markanın tanımı için 3 story paylaşımı yapmıştır. Bu story paylaşımlarının ilkinde “#Reklam- @ (Reklam veren)” açıklaması yer almamakta, ikinci ve üçüncü story paylaşımında yer almaktadır. Bu durumda tüketicinin paylaşımın reklam olduğunu ilk görüşte anlayamaması sebebiyle ilk paylaşım ihlal niteliğinde değerlendirilir. Sosyal medya etkileyicisi bu halde her bir story paylaşımına ayrı ayrı reklam ibaresi eklemek zorundadır.
- Alıntılanan İçerikler: Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan reklam içeriğinin daha sonra başka bir paylaşımda yer alması halinde sonraki paylaşım içinde de reklam açıklaması yer almalıdır. Örneğin, sosyal medya etkileyicisinin reklam içeriği olarak paylaştığı bir gönderiyi daha sonra story olarak tekrar paylaşması durumunda story paylaşımında da reklam ibaresi yer almalıdır.
Yalnızca Sesli Paylaşımlarda (Podcast) Reklam Açıklaması
Yalnızca sesli olarak gerçekleştirilen sosyal medya paylaşımlarında yayının başında ve yayınlanacak reklam öncesinde “(Reklam veren) hakkında reklam/tanıtım içerir” ifadesinin yer alması gerekmektedir. Yani söz konusu ifadenin hem yayının başında hem de yayınlanacak reklam öncesinde olmak üzere toplam iki defa yer alması gerekir. Bu düzenleme özellikle podcast ve benzeri sesli yayınlar için önem arz etmektedir.
Sosyal Medyada Reklam Yasakları
Sosyal medya etkileyicilerinin ticari reklam niteliğindeki paylaşımlarında yalnızca reklam ilişkisini açıklamaları yeterli değildir. Reklam içeriğinin de mevzuata uygun olması gerekir. Özellikle 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle birlikte bu konuda ayrıntılı düzenlemeler getirilmiştir.
Çocuklara Yönelik Özel Koruma
Yönetmelik m. 24 uyarınca çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik gelişim özelliklerini olumsuz şekilde etkileyecek, onları tehlikeli duruma sokabilecek veya buna teşvik edecek (örneğin çocukların tehlikeli araç gereçler ile oynadığını gösteren içerikler) reklamlar yapılamaz. Reklamlar, çocukların yaş grubu baz alınarak kurgu ile gerçeklik arasındaki fark ayırt edilebilir olacak şekilde yayınlanmalıdır.
Çocuklara yönelik reklamlarda ebeveyn ve öğretmen otoritesini zayıflatacak, bu kişilerin sevgi şefkat gibi duygularını istismar edecek görüntüler bulunamaz. Ayrıca çocukların sözleşme yapmasını teşvik eden, ilgili mal veya hizmetin her aile bütçesine uygun olduğunu ifade eden veya fiyatının düşük olduğu algısını uyandıran reklamlar yapılamaz. Sağlık ve güvenlik bakımından da gerekli uyarıların yer alması zorunludur. Aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen gıdaların satışını artırmak amacıyla çocuklar hedef alınamaz.
Hedefli Reklamcılık
Yeni düzenleme ile birlikte çocuklara yönelik hedefli reklamcılık hakkında birtakım yasaklar getirilmiştir. Hedefli reklamcılık, tüketicilerin çevrimiçi davranışları, geçmiş kayıtları, konum bilgileri, demografik ve benzeri veriler analiz edilerek belirli bir kişi veya gruba yönelik hazırlanan reklamlardır. Ancak hedefli reklam yapılabilmesi için reklamın hangi kriterler kullanılarak hazırlandığı ve tüketicinin bu kriterleri nasıl değiştirip, kapatabileceği kolay ve anlaşılır bir şekilde tüketiciye sunulmalıdır. Aksi halde hedefli reklamcılık yapılamaz.
Yönetmeliğin 25/A maddesi ise mutlak bir yasak getirmiştir. Buna göre tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesi gerektiği durumlarda kişisel verilere dayalı profilleme yöntemi ile hedefli reklam yapılamaz. Bu düzenleme ile çocukların bilgisizliği ve tecrübesizliği dijital alanda koruma altına alınmıştır.
Yapay Zeka ile Oluşturulan Reklamlar
Yeni düzenleme ile birlikte yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara ilişkin özel düzenleme getirilmiştir. Söz konusu düzenleme uyarınca yapay zekâ ile oluşturulan reklamlarda insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi gerekmektedir.
Yönetmeliğin 27. maddesi uyarınca gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş kopyasının kullanılması suretiyle gerçeğe aykırı mal veya hizmeti deneyimlediği ya da tavsiye ettiği reklamlar yapılamaz. Örneğin, gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş görüntü ve sesi kullanılarak bir ürün veya hizmeti deneyimlediğine ilişkin bir paylaşım yapılamaz.
Diğer Düzenlemeler
Yeni düzenleme ile birlikte belirli reklam türleri bakımından birtakım yasaklar getirilmiştir:
- Falcı, medyum, astrolog ve benzeri hizmet reklamları ile yasadışı şans oyunu ve kumar oyunlarının reklamı yapılamaz.
- Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıran reklamlar yapılmaz.
- Beşeri tıbbi ürünün, elektronik sigaranın, tütün mamullerinin ve alkollü içkilerin reklamı yapılamaz.
- Tüketiciye yönelik reklamlarda önceden belirlenmiş objektif kriterlere dayanmayan ve bir menfaat karşılığında verilen ödüllere yer verilemez.
Yükümlülüğün İhlali Halinde Reklam Kurulu Tarafından Uygulanabilecek Yaptırımlar
Sosyal medya etkileyicilerinin mevzuata aykırı reklam paylaşımlarının tespit edilmesi halinde reklam kurulu birtakım yaptırımları uygulama hakkına sahiptir. Reklam kurulu şikâyet üzerine veya kendiliğinden tüketiciyi korumaya yönelik denetim ve inceleme yapabilir. İhlalin niteliğine göre reklam kurulunun vereceği cezalar değişebilir;
- Durdurma: Reklam kurulu, aykırı olduğunu belirlediği reklamın yayınlanmasına son verilmesine karar verebilir.
- Düzeltme: Reklam Kurulunca belirlenecek yöntemle reklamın düzeltilerek tekrar yayınlanması kararı verilebilir.
- İdari Para Cezası: Reklam kurulu 2026 yılı itibariyle televizyon reklamları için 808.530 TL’ye kadar, internet reklamları için 8.635.800 TL’ye kadar, afiş, açık hava ve benzeri mecralar için 863.580 TL’ye kadar idari para cezası verebilir. Reklam kurulu tarafından verilecek idari para cezaları tebliğden itibaren 1 ay içinde ödenmelidir.
- Tedbiren Durdurma: Reklam kurulu, gerekli inceleme ve denetim sonuçlanıncaya dek 3 aya kadar tedbiren durdurma kararı verebilir.
- İçeriğin Çıkarılması/Erişimin Engellenmesi: Reklam kurulu mevzuata aykırı reklamlar hakkında erişimi engelleme hakkına sahiptir. Reklam kurulu; reklam verenlere, reklam ajanslarına ve mecra kuruluşlarına, elektronik olarak iletişim kurulabilecek araçlar ile içeriğin çıkarılması hususunda bildirimde bulunulmasının mümkün olmaması ya da bildirimde bulunulmasına rağmen 24 saat içerisinde içeriğin çıkarılmaması hallerinde erişimin engellenmesi yaptırımı uygulanır.
Erişim Engeli hakkında tüm detaylardan bahsettiğimiz içeriğimize de göz atabilirsiniz.
Cezalara Karşı Sorumluluk
Sosyal medya etkileyicilerinin reklam mevzuatına aykırı paylaşımlarından doğan sorumluluk yalnızca reklam verenlere ait değildir. Bu kapsamda reklam veren, reklam ajansı, mecra kuruluşu ve sosyal medya etkileyicileri her biri yükümlülüklere uyum konusunda ayrı ayrı sorumludur. Dolayısıyla yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi halinde Reklam Kurulu tarafından uygulanacak olan yaptırımlarda bunların her biri ayrı ayrı sorumlu tutulacaktır.
Sosyal Medya Üzerinden Tehdit ve Şantaj Suçu hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Paylaşımın Silinmesi Sorumluluğu Ortadan Kaldırır Mı?
Sosyal medya etkileyicisi tarafından mevzuata aykırı şekilde yayımlanan reklam niteliğindeki paylaşımlar, daha sonra silinse dahi sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Reklamın belirli bir süre yayımlanmış olması ve bu sürede tüketiciye ulaşması ihlalin varlığı için yeterlidir. Dolayısıyla Reklam Kurulu sonradan silinmiş olan reklam niteliğindeki paylaşımlar hakkında inceleme yapabilir ve yaptırım uygulayabilir.
Uzlaşma Yolu
Reklam kurulu tarafından verilen yaptırımlardan yalnızca idari para cezalarına karşı uzlaşma yoluna başvurulabilir. Bu yola başvurmak isteyen uzlaşma talebini, idari para cezasının kendisine tebliğinden itibaren 15 gün içinde sunmalıdır. Ancak uzlaşma yoluna başvurulmadan önce idari yargı yoluna başvurulmuşsa artık uzlaşma yoluna başvurulamaz.
Uzlaşma talebi dava açma süresini durdurur. Uzlaşmaya varılamaması halinde dava açma süresi kaldığı yerden devam eder. Uzlaşma sağlanamazsa tekrar uzlaşma talebinde bulunulamaz. Uzlaşmanın sağlanması halinde indirim oranı %50’yi geçemez. Uzlaşma gerçekleştiği takdirde uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren 15 gün içinde idari para cezaları ödenmelidir.
Reklam Kurulu Kararlarına Karşı Yargı Yolu
Reklam Kurulu yaptırımlarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca iptal davası açılabilir. İptal davası, cezanın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde açılmalıdır. Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden merci Ankara’da bulunduğundan Ankara İdare Mahkemesidir.
Davanın açılmış olması yürütmeyi durdurmaz. Yani idare dava açılmış olsa dahi ilgili yaptırımın uygulanmasına karar verebilir. Bunun önüne geçmek için yürütmenin durdurulması talebinde bulunulmalıdır.
İdareye Başvuru Dava Açma Süresini Durdurur Mu?
İYUK m. 11 uyarınca idareye başvurularak işlemin kaldırılmasını, değiştirilmesini veya geri alınmasını talep etmek mümkündür. Bu başvuru dava açma süresi içerisinde yapılırsa işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. İdarenin başvuruya olumsuz yanıt vermesi veya 30 gün içinde cevap vermemesi halinde süre kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Paylaşım Yaparken Marka Adı Yazmak Zorunlu Mu?
Evet. Reklam niteliğindeki paylaşımlarda iki zorunlu unsur bulunmaktadır. Öncelikle “#Reklam” veya “#Tanıtım” etiketlerinden herhangi biri yazılmalıdır. Ardından reklam verenin ticaret unvanı veya adı ya da yönetmelikte yer alan açıklamalardan birine yer verilmelidir.
Kaç Takipçi ile Influencer Olunur?
Influencer olmak için herhangi bir takipçi sayısına ulaşma şartı yoktur. Önemli olan paylaşımların ticari bir amaç taşınması ve bundan menfaat elde edilmesidir.
Yalnızca “#İşbirliği” veya “#Ortaklık” Yazmak Yeterli Mi?
Hayır. Tek başına “#İşbirliği” veya “#Ortaklık” etiketleri yeterli değildir. “#Reklam” veya “#Tanıtım” etiketlerinin birinin bulunması zorunludur.
Instagram Hikâyede Reklam Yazmak Zorunlu Mu?
Evet. Reklam niteliğindeki hikayelerde “#Reklam” veya “#Tanıtım” etiketlerinin birinin bulunması zorunludur.
Story Serisinde Hepsine Etiket Koymak Zorunlu Mu?
Evet. Reklam niteliğindeki her hikâyede etiket koymak zorunludur.
Etiket Paylaşımın Sonuna Koyulabilir Mi?
Hayır. Etiket ve açıklamaların tüketicinin paylaşımla ilk karşılaştığı yani ekranı kaydırmaya gerek kalmadan veya başka bir alana yönlendirilmeden görülebilir olması gerekmektedir.
Hediye Gönderilen Ürün Hakkında Paylaşım Yapılırken Etiket Zorunlu Mu?
Evet. Reklam verenden ücretsiz veya indirimli mal veya hizmet alınması halinde paylaşımda “#Reklam” veya “#Tanıtım” etiketlerinin birinin bulunması zorunludur.
Reklam Kuralları İhlal Edilirse Ne Olur?
Mevzuattaki reklam kurallarının ihlali halinde Reklam Kurulu inceleme ve denetim yapma hakkına sahiptir. İhlalin niteliğine göre reklamın durdurulması, düzeltme, idari para cezası, tedbiren durdurma veya içeriğin çıkarılması/erişimin engellenmesi cezalarını verebilir.
Paylaşım Sonradan Silinirse Sorumluluk Ortadan Kalkar Mı?
Hayır. Paylaşım sonradan silinse dahi daha önce gerçekleşmiş olan ihlaller bakımından sorumluluk ortadan kalkmaz.
Influencer Paylaşımlarında Sorumluluk Kime Aittir?
Sorumluluk; reklam veren, reklam ajansı, mecra kuruluşu ve sosyal medya etkileyicileri her biri yükümlülüklere uyum konusunda ayrı ayrı sorumludur.
Yaptırımlara Karşı Başvuru Yolları Nelerdir?
Reklam Kurulu kararlarına karşı uzlaşma, idareye başvuru veya dava yolları kullanılabilir.
Dava Açma Süresi Ne Kadar?
Reklam Kurulu kararlarına karşı kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde dava açılmalıdır.
Dava Hangi Mahkemede Açılmalıdır?
Reklam Kuruluna karşı açılan iptal davaları Ankara İdare Mahkemesinde açılmalıdır.
