Mahkeme duruşmada “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” kararı verdiğinde, sanık hakkında bir ceza belirlemiş fakat bu cezaya ilişkin mahkûmiyet hükmünü açıklamamış olur. Buna hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) denir. HAGB kararı kesinleştiğinde yetişkin sanık için beş yıllık denetim süresi başlar. Bu süre içinde yeni bir kasıtlı suç işlenmez ve mahkemenin koyduğu yükümlülüklere uyulursa mahkeme hükmü kaldırır, davayı düşürür. Böylece belirlenen ceza o dosyada infaz edilmez (CMK m.231/5, 8 ve 10).
HAGB Kararı Verilirse Sanık Açısından Ne Olur?
Örneğin mahkeme, kasten yaralama suçundan bir yıl hapis cezası belirlemiş ve HAGB kararı vermiş olsun. Kişi bu ceza nedeniyle cezaevine gönderilmez. Kararın kesinleşmesinden itibaren beş yıl boyunca kasıtlı yeni bir suç işlemez ve varsa denetim yükümlülüklerini yerine getirirse mahkeme bir yıllık hapis hükmünü kaldırıp davayı düşürür. HAGB, beraat kararı değildir; mahkeme sanığın suç işlediği sonucuna ulaşmış, ancak kurduğu mahkûmiyet hükmünün açıklanmasını geri bırakmıştır.
HAGB Şartları Nelerdir? CMK m.231’e Göre Kimler Yararlanabilir?
HAGB için ilk şart, mahkemenin belirlediği cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmasıdır (CMK m.231/5). Tam iki yıl hapis cezasında da HAGB kararı verilebilir; iki yıl bir gün hapis cezasında bu sınır aşılır. Önemli olan suçun kanundaki ceza aralığı değil, yargılama sonunda indirimler de uygulanarak sanık için belirlenen cezadır. Adli para cezasında ise iki yıllık hapis sınırı söz konusu değildir.
İkinci olarak CMK m.231/6 üç şart arar: Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması; mahkemenin sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine ulaşması; suçun mağdura veya kamuya verdiği doğrudan maddi zararın giderilmesi. Örneğin önceki mahkûmiyeti yalnız taksirle yaralamaya ilişkin olan kişi, sırf bu mahkûmiyet nedeniyle ilk şartı kaybetmez. Buna karşılık kesinleşmiş kasıtlı suç mahkûmiyeti HAGB için engeldir. Üçüncü olarak, o suç bakımından kanunda özel HAGB yasağı bulunmamalıdır.
Sanığın “HAGB’yi kabul ediyorum” demesi artık şart değildir. Bu koşul 1 Haziran 2024’ten itibaren verilen kararlar için kaldırılmıştır. Mahkeme, HAGB şartlarını kararda göstermeli; şartlar mevcut olsa dahi kanunun mahkemeye tanıdığı takdir yetkisini somut gerekçeyle kullanmalıdır. HAGB kararını hukuka aykırı bulan sanık, aşağıda açıklanan kanun yoluna başvurabilir.
HAGB İçin Mağdurun Zararını Ödemek Gerekir mi?
Zararın giderilmesi şartı, suçun doğrudan neden olduğu maddi kaybı ilgilendirir (CMK m.231/6-c). Örneğin hırsızlıkta alınan eşyanın iadesi, dolandırıcılıkta mağdurdan alınan paranın geri ödenmesi, mala zarar vermede kırılan camın yenilenmesi bu şartı karşılayabilir. Suçtan doğan maddi zarar yoksa HAGB için ayrıca para yatırılmaz. Mağdurun üzüntüsü nedeniyle isteyebileceği manevi tazminat ise bu koşulun parçası değildir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.02.2009 tarihli E.2008/11-250, K.2009/13 sayılı kararında bu ayrımı açıkça kabul etmiştir.
Maddi zarar hemen karşılanamıyorsa kanun taksitli ödeme imkânı tanır. CMK m.231/9 uyarınca mahkeme, zararın denetim süresi boyunca aylık taksitlerle tamamen ödenmesi şartıyla HAGB verebilir. Örneğin 60.000 TL zararın 12 ayda 5.000’er TL ödenmesine ilişkin yükümlülük kararda yer alabilir. Sanığın bu yükümlülüğe uymaması, hükmün açıklanması sonucunu doğurabilir.
HAGB Verilemeyen Suçlar Hangileridir? 2026 Güncel Yasaklar
HAGB verilemeyen suçları iki grupta düşünmek gerekir. Birinci grupta kanunun açıkça HAGB’yi yasakladığı suçlar bulunur; ceza bir yıl olsa bile yasak uygulanır. İkinci grupta ise özel yasak yoktur fakat mahkemenin belirlediği hapis cezası iki yılı aştığı için HAGB mümkün değildir. Aşağıdaki ayrım, hangi suçta neden HAGB verilmediğini gösterir.
CMK m.231/14’e göre işkence (TCK m.94) ve eziyet (TCK m.96) suçlarında HAGB verilmez. Aynı yasak, kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçları da kapsar. Örneğin kamu görevlisinin görevi sırasında kişiye yönelik kötü muamele niteliğindeki fiili bu hükmün kapsamındaysa, belirlenen ceza iki yıldan az olsa da HAGB uygulanmaz. Bu yasak 7589 sayılı Kanun’un 2026 değişikliğiyle açıkça düzenlenmiştir.
6222 sayılı Kanun m.11/9, şike ve teşvik primi suçları yönünden HAGB uygulanmasını engeller. Bu nedenle mahkeme şike suçundan bir yıl hapis cezası belirlese dahi HAGB kararı veremez. Yasak, 6222 sayılı Kanun’da düzenlenen bütün fiiller için değil, m.11/9’un işaret ettiği suçlar içindir.
1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu Ek m.17 de askerî suçlar için üç ayrı engel öngörür: Sırf askerî bir suçtan altı ay veya daha fazla hapis cezası verilmesi; fiilin disiplini ağır biçimde ihlal etmesi, birliğin güvenliğini veya muharebe hazırlığını tehlikeye düşürmesi yahut büyük zarar oluşturması; fiilin savaş veya seferberlikte işlenmesi. Örneğin sırf askerî bir suçtan altı ay hapis cezası alan kişi için genel iki yıllık sınır yeterli değildir; Ek m.17 gereğince HAGB verilemez.
İmar kirliliğine neden olma suçunda (TCK m.184), diğer suçlardan farklı bir özel hüküm bulunur. TCK m.184/5, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıyı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getiren kişi bakımından kamu davasının düşmesine kadar uzanan sonuçlar düzenler. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.02.2014 tarihli E.2013/4-691, K.2014/91 sayılı kararında bu özel hüküm sebebiyle HAGB’nin uygulanamayacağı sonucuna varmıştır. Örneğin kişi hakkında on ay hapis cezası belirlenmesi, bu kararın ele aldığı imar kirliliği dosyasında tek başına HAGB hakkı doğurmaz.
Özel yasak bulunmayan suçlarda ise ceza miktarı belirleyicidir. Örneğin uyuşturucu madde ticaretinden hükmedilen hapis cezası iki yıldan fazlaysa HAGB verilemez. Buradaki engel, CMK m.231/5’teki iki yıllık sınırdır. Suçun isminden hareketle kanunda olmayan yeni bir yasak oluşturulmaz.
Hakaret, Tehdit, Kasten Yaralama ve Dolandırıcılık Suçlarında HAGB Verilir mi?
Hakaret suçunda da HAGB kararı verilebilir. Mahkeme sanık hakkında adli para cezası veya iki yılı aşmayan hapis cezası belirlemişse, HAGB için öngörülen ceza sınırı karşılanır. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gibi diğer kanuni şartların da bulunması hâlinde HAGB uygulanabilir.
Tehdit ve kasten yaralama suçlarında da aynı genel kurallar uygulanır. Örneğin basit yaralamadan bir yıl hapis cezası belirlenmiş, sanığın önceki kasıtlı mahkûmiyeti bulunmuyor ve mağdurun tedavi gideri karşılanmışsa HAGB şartları oluşabilir. Buna karşılık nitelikli bir suçtan verilen ceza iki yılı aşıyorsa HAGB uygulanmaz. Kasten yaralama fiilinin kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle işlenen, Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele niteliğinde olması hâlinde ise CMK m.231/14’teki özel yasak ayrıca geçerlidir.
Dolandırıcılıkta mağdurun kaybettiği paranın geri ödenmesi, HAGB’nin maddi zarar şartı bakımından önemlidir. Örneğin mağdurdan alınan 20.000 TL iade edilmiş ve sanığa sonuç olarak bir yıl on ay hapis cezası verilmişse, diğer şartlar da sağlandığında HAGB mümkündür. Para iade edilmemişse zarar şartı gerçekleşmez; CMK m.231/9’daki aylık taksitli ödeme yolu kullanılabilir. Nitelikli dolandırıcılıkta ise ağır ceza aralığı nedeniyle sonuç hapis cezası çoğu kez iki yıllık sınırı aşar.
Hakaret Suçu, Tehdit Suçu, Kasten Yaralama Suçu ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçu hakkında detaylı bilgi almak isterseniz, ilgili içeriklerimize göz atabilirsiniz.
HAGB ile Hapis Cezasının Ertelenmesi Arasındaki Fark Nedir?
HAGB ile hapis cezasının ertelenmesi aynı karar değildir. HAGB’de kurulan mahkûmiyet hükmü açıklanmaz; denetim süresi koşullara uygun tamamlanınca hüküm kaldırılır ve dava düşer. TCK m.51’deki hapis cezasının ertelenmesinde mahkûmiyet hükmü açıklanır ve varlığını korur; denetim sorunsuz tamamlandığında hapis cezası infaz edilmiş sayılır. Bu fark, özellikle kişinin kesinleşmiş mahkûmiyet kaydı bakımından önem taşır.
| Karşılaştırma | HAGB (CMK m.231) | Hapis cezasının ertelenmesi (TCK m.51) |
| Hüküm | Bir ceza belirlenir, ancak mahkûmiyet hükmü açıklanmaz. Denetim sorunsuz biterse dava düşer. | Mahkûmiyet hükmü açıklanır; hapis cezasının infazı ertelenir. |
| Ceza sınırı | En çok iki yıl hapis veya adli para cezası. | Kural olarak en çok iki yıl hapis; suçu işlediği sırada 18 yaş altı ya da 65 yaş üstü olanlar için en çok üç yıl. |
| Önceki mahkûmiyet | Önceden kasıtlı suç mahkûmiyeti bulunmaması aranır. | Önceden kasıtlı suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmamak aranır. |
| Denetim | Yetişkinde beş yıl; çocukta üç yıl. | Bir ila üç yıl; hükmolunan hapis cezasından kısa olamaz. |
| Süre tamamlanırsa | Hüküm kaldırılır, dava düşer. | Hapis cezası infaz edilmiş sayılır; mahkûmiyet sürer. |
| Adli sicil (sabıka kaydı) | Normal sabıka kaydında mahkûmiyet olarak görünmez. Karar, ceza soruşturması veya kovuşturması için yetkili adli makamların isteyebildiği ayrı sistemde tutulur. | Kesinleşmiş mahkûmiyet adli sicile işlenir. Denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılınca kayıt arşive alınır; mahkûmiyet ortadan kalkmaz. |
Örneğin iki sanık hakkında ayrı ayrı bir yıl altı ay hapis cezası verildiğini düşünelim. İlk sanık hakkında HAGB verilmiş ve beş yıllık denetim sorunsuz tamamlanmışsa mahkeme hükmü kaldırıp davayı düşürür. İkinci sanığın hapis cezası TCK m.51 uyarınca ertelenmişse denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır; mahkûmiyet kararı varlığını korur. Üstelik CMK m.231/7 gereğince HAGB verilen hükümdeki hapis cezası aynı anda ertelenemez veya adli para cezasına çevrilemez.
Adli Sicil Kaydı Sildirme konusu ile ilgili olarak hazırladığımız içeriğimize de göz gezdirebilirsiniz.
HAGB Denetim Süresi Kaç Yıl, Ne Zaman Başlar?
Yetişkin sanıklar için HAGB denetim süresi beş yıl, çocuklar için üç yıldır. Süre, hâkimin kararı duruşmada söylediği gün değil, HAGB kararının kesinleştiği gün başlar. Örneğin mahkeme 10 Mart 2026’da HAGB kararı vermiş ve karar 2 Nisan 2026’da kesinleşmiş olsun. Beş yıllık denetim 2 Nisan 2026’da başlar. Kişinin 20 Mart 2026’da işlediği bir suç, bu denetim döneminde işlenmiş sayılmaz.
Beş yıllık denetim, beş yıl boyunca karakola gidip imza atılması demek değildir. Mahkeme CMK m.231/8 uyarınca ayrıca bir yükümlülük belirleyebilir: meslek edindirme eğitimine katılmak, belirli bir yerde çalışmak veya belirli yerlere gitmemek gibi. Bu ek yükümlülük en fazla bir yıl için konulabilir. Kararda böyle bir yükümlülük yoksa sırf HAGB nedeniyle düzenli imza verilmez. Denetim süresi boyunca dava zamanaşımı da durur.
HAGB Denetim Süresinde Yeni Suç İşlenirse Ne Olur?
Denetimde yeni suç nedeniyle eski hükmün açıklanabilmesi için yeni suçun kasıtlı olması ve ilk HAGB’nin kesinleşmesiyle başlayan denetim süresinde işlenmesi gerekir (CMK m.231/11). Örneğin birine bilerek yumruk atıp onu yaralamak kasıtlı bir suçtur. Dikkatsizlikle araç kullanırken bir kişinin yaralanmasına neden olmak ise taksirli suç örneğidir; böyle bir suç önceki HAGB hükmünün açıklanmasına tek başına yol açmaz. Ayrıca yeni kasıtlı suçun işlendiği kesinleşmiş bir mahkûmiyetle ortaya konmalıdır; şikâyet veya devam eden soruşturma yeterli değildir. Örneğin ilk HAGB 1 Mayıs 2025’te kesinleşmiş, kişi 2027’de kasıtlı bir suç işlemiş olsun. Bu ikinci suçtan verilen mahkûmiyet 2031’de kesinleşse bile fiil 2025–2030 arasındaki denetim döneminde işlendiği için eski hükmün açıklanmasına yol açar.
Buna karşılık denetim 1 Mayıs 2030’da tamamlandıktan sonra 2031’de işlenen suç, 2025 tarihli HAGB kararını bozmaz. Ancak kişi hakkında ayrıca konulmuş denetimli serbestlik yükümlülüğü varsa o yükümlülüğe de uyulmalıdır.
Denetimli Serbestlik hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.
HAGB Bozulursa Hapis Yatılır mı? Mahkeme Nasıl Karar Verir?
HAGB şartları ihlal edilirse önceki mahkûmiyet hükmü açıklanır. Örneğin mahkeme ilk davada bir yıl hapis cezası belirlemiş ve HAGB vermiş olsun. Denetimde işlenen yeni kasıtlı suçtan verilen mahkûmiyet kesinleştiğinde, ilk davanın mahkemesi açıklamadığı bir yıllık hapis hükmünü açıklar (CMK m.231/11). Böylece cezanın infazına ilişkin süreç açılır; ancak hükmün açıklanması ile aynı gün cezaevine girilmesi aynı şey değildir. Kanun yoluna ilişkin kurallar ve infaz mevzuatı uygulanır.
Kanun, yeni kasıtlı suç işlenmesi ile mahkemenin koyduğu denetimli serbestlik yükümlülüğünün ihlalini birbirinden ayırır. Yeni kasıtlı suçta mahkeme kural olarak önceki hükmü açıklar. Örneğin mahkemenin belirlediği eğitim programına mazeretsiz katılmayan sanık bakımından ise CMK m.231/11 mahkemeye farklı bir hüküm kurma yetkisi verir: cezanın yarısına kadar bir bölümünün infaz edilmemesi, şartları varsa hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırıma çevrilmesi. Bu ikinci imkân denetimde yeni kasıtlı suç işleyen kişinin her durumda kullanabileceği bir hak değildir.
Hapis Cezası Alan Ne Kadar Yatar? sorusuna yanıt verdiğimiz içeriğimize de göz atabilirsiniz.
HAGB Beş Yıl Dolunca Ne Olur? Düşme Kararı ve Adli Sicil Kaydı
Beş yıl boyunca yeni kasıtlı suç işlenmez ve mahkemenin koyduğu yükümlülüklere uyulursa mahkeme daha önce açıklamadığı hükmü kaldırır ve davanın düşmesine karar verir (CMK m.231/10). Örneğin HAGB’ye konu bir yıllık hapis cezası artık bu dosyada infaz edilmez. Günlük dilde buna “HAGB silindi” denir. Hukuken verilen karar beraat değil, düşme kararıdır. Beş yılın dolması dosyaya kendiliğinden düşme kararı eklemez; mahkeme ayrıca bu kararı verir.
HAGB kararı, e-Devlet üzerinden alınan olağan adli sicil belgesinde kesinleşmiş mahkûmiyet olarak yer almaz. Örneğin iş başvurusunda istenen standart sabıka kaydında HAGB kararı mahkûmiyet kaydı gibi görünmez. Buna karşılık HAGB kayıtları CMK m.231/13 gereğince ayrı bir sistemde tutulur; Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme, soruşturma ve kovuşturmayla bağlantılı olarak kanunda belirtilen amaç için bu kaydı isteyebilir.
İkinci Kez HAGB Kararı Verilebilir mi?
HAGB kararı hayat boyunca yalnızca bir kez verilebilen bir karar değildir. Ancak devam eden HAGB denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç için ikinci HAGB kararı verilemez (CMK m.231/8). Örneğin ilk HAGB 1 Ocak 2025’te kesinleşmişse, 2027’de işlenen kasıtlı suç için yeniden HAGB verilemez. Yeni suçtan kesinleşmiş mahkûmiyet verilmesi, ilk dosyadaki hükmün de açıklanmasına sebep olur.
İlk HAGB denetimi 1 Ocak 2030’da sorunsuz sona ermiş ve dava düşmüşse 2031 yılında işlenen bir suç için önceki HAGB tek başına engel değildir. Yeni dosyada yine iki yıllık ceza sınırı, önceki kasıtlı suç mahkûmiyeti, maddi zarar ve diğer kanuni şartlar aranır. Bu nedenle “Bir kez HAGB alan bir daha asla alamaz” sözü doğru değildir.
HAGB 2026 Yılında Kaldırıldı mı? Anayasa Mahkemesi Kararları Ne Anlama Geliyor?
HAGB 2026 yılında kaldırılmadı. Anayasa Mahkemesi 1 Haziran 2023’te (E.2022/120, K.2023/107) eski düzenlemeyi iptal etti. Bunun ardından 7499 sayılı Kanun ile 1 Haziran 2024’te yeni kurallar yürürlüğe girdi: Sanığın HAGB’yi kabul etmesi şartı kaldırıldı ve HAGB kararları için istinaf yolu kabul edildi.
Anayasa Mahkemesi 10 Temmuz 2025’te (E.2024/98, K.2025/149) yeni düzenlemeyi de iptal etti. 7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026’da yayımlanarak CMK m.231’in beşinci ila on dördüncü fıkralarını yeniden düzenledi. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB yasağı getirildi. 18 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanun da çocuklarla ilgili kuralları değiştirdi.
Sonuç olarak 18 Ekim 2026 tarihinde HAGB uygulanmaktadır. Ancak eski dosyalar için önemli bir tarih vardır: 1 Haziran 2024’ten önce verilen HAGB kararlarına karşı eski itiraz usulü devam eder; bu tarihten itibaren verilen ve kanunen kesin olmayan HAGB kararları için istinaf yolu geçerlidir (CMK geçici m.6/2).
HAGB Kararına İstinaf mı İtiraz mı Edilir? Süre Kaç Gündür?
Güncel kurala göre, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilmiş, kanunen kesin olmayan HAGB kararlarına karşı istinafa başvurulur (CMK m.231/12). Başvuru süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Örneğin sanık “Bu suçu işlemedim, beraat etmeliydim” diyorsa HAGB kararına karşı istinafa giderek mahkûmiyetin dayandığı delillerin ve hukuki gerekçenin de denetlenmesini isteyebilir. Başvuru, kararı veren mahkemeye sunulan dilekçeyle yapılır. Üst mahkeme hem HAGB koşullarını hem de hükmün usul ve esas yönünden hukuka uygunluğunu inceler. Kanunun ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilen kararlar için öngördüğü temyiz hükümleri saklıdır.
İlk HAGB kararına karşı başvuru ile denetim ihlalinden sonra hükmün açıklanmasına karşı başvuru aynı değildir. CMK m.231/11, açıklanan veya yeniden kurulan hükme karşı itiraz yolunu öngörür. Bu itirazda üst merci, özellikle denetim süresinde kasıtlı yeni suç işlenip işlenmediğini veya yükümlülüğün ihlal edilip edilmediğini ve 231/11’deki şartları inceler; hükmü baştan sona yeniden istinaf gibi ele almaz. İtirazın genel süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır (CMK m.268). İlk HAGB kararı 1 Haziran 2024’ten önce verilmişse geçiş hükmündeki eski kanun yolu kuralları uygulanır (CMK geçici m.6/2).
Ceza Davalarında İstinaf ve Temyiz Süreci isimli içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.
Çocuklar Hakkında HAGB: 2026 Yılındaki Son Değişiklik
Çocuklar hakkında HAGB kararı verildiğinde denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.23). 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanun ile eklenen m.23/2 uyarınca, HAGB kararı verilen çocuk hakkında Çocuk Koruma Kanunu m.5/A’daki uygun yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı da uygulanır. Bu tedbirler arasında kütüphane ve okuma çalışmaları, sosyal hizmet faaliyetleri, çevre temizliğine katılım veya bağımlılıkla mücadele programları yer alır. Mahkeme çocuğun durumuna uygun tedbiri seçer; seçilen yükümlülük ilgili kurum tarafından yerine getirilir.
Çocuklar için bir başka özel kural da maddi zarara ilişkindir. Çocuk Koruma Kanunu m.23/3’e göre suçun mağdura veya kamuya verdiği zarar az ise mahkeme, bu zarar ödenmeden de HAGB kararı verebilir. Örneğin çok düşük tutarlı bir maddi kayıp nedeniyle çocuğun HAGB imkânından tamamen mahrum kalması kanunen şart değildir. Bu istisna çocuklara özgüdür; yetişkinler için CMK m.231/6-c’deki maddi zararın giderilmesi şartı devam eder.
HAGB Kararı Verilince Suçla İlgili Eşya Geri Verilir mi?
HAGB kararı verilince suçla bağlantılı her eşya sahibine geri verilmez. Örneğin mahkeme, suçta kullanılan bir eşyanın kanuni şartlarla devlet mülkiyetine geçirilmesine karar vermişse buna “müsadere” denir. CMK m.231/5, müsadere kararlarını HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışında tutar. Dolayısıyla HAGB verilmesi, müsadere edilen eşyanın iadesini sağlamaz.
HAGB Kararı Verilirse Mahkeme Masraflarını Kim Öder?
HAGB kararı verilse de yargılama giderleri kural olarak sanığa yükletilir (CMK m.325/2). Örneğin tebligat ve bilirkişi giderleri, HAGB kararı nedeniyle ortadan kalkmaz. Ancak yargılamadaki belirli işlemler sonunda ortaya çıkan sonuç sanık lehine olmuş ve o giderleri sanığa yüklemek hakkaniyete aykırıysa mahkeme bunların bir bölümünü veya tamamını Hazine üzerinde bırakır (CMK m.325/3).
HAGB Kararı Verilirse Mağdur Tazminat Davası Açabilir mi?
Evet. HAGB kararı mağdurun tazminat davası açmasına engel değildir. Örneğin kasten yaralanan kişi, tedavi masrafını, çalışamadığı günlerdeki gelir kaybını ve uğradığı manevi zarar için tazminat isteyebilir. Bu hak için HAGB’nin bozulmasını beklemesi gerekmez. HAGB kararı tek başına tazminata hükmedilmesini de sağlamaz: Hukuk mahkemesi, zarar ile fiil arasındaki bağı ve talep edilen tutarı deliller üzerinden karara bağlar (TBK m.74).
Yargıtay Kararları HAGB Uygulamasında Ne Söylüyor?
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.02.2009, E.2008/11-250, K.2009/13 — Maddi Zarar Şartı
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, HAGB için sanıktan giderilmesi istenen zararın maddi zarar olduğunu, manevi zararın bu şartın içinde bulunmadığını açıklamıştır. Örneğin hakaret nedeniyle kişinin üzüntü duyması HAGB için manevi tazminat ödenmesini zorunlu kılmaz. Buna karşılık sanığın fiili mağdurun eşyasına zarar vermişse doğrudan maddi kayıp karşılanır. Karar, mağdurun ayrıca manevi tazminat davası açmasını engellemez.
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.02.2014, E.2013/4-691, K.2014/91 — İmar Kirliliği
Kararda ruhsatsız yapı yapan sanığa on ay hapis cezası verilmişti. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, TCK m.184/5’te ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıyı mevzuata uygun duruma getirmeye bağlanan özel bir sonuç bulunduğu için HAGB’nin ayrıca uygulanmayacağı sonucuna varmıştır. Bu kararın verdiği somut bilgi şudur: İmar kirliliği suçunda on ay hapis cezası belirlenmiş olması, tek başına HAGB verilmesini gerektirmez.
- Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 27.05.2025, E.2024/23139, K.2025/15851 — Eski Kararlarda Kabul Şartı
Sanık, yargılama sırasında 2022’de HAGB istemediğini açıkça bildirmişti; mahkeme buna rağmen 2023’te HAGB kararı verdi. Yargıtay, karar 1 Haziran 2024’ten önce verildiği için o tarihte geçerli olan sanığın kabulü şartının uygulanması gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu. Bugün verilen kararlarda aynı kabul şartı bulunmuyor. Karar, eski ve yeni dosyaların farklı mevzuata tabi olmasını gösteriyor.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 09.03.2026, E.2026/986, K.2026/2734 — Denetimin Başlangıcı
İlk HAGB kararı 13 Haziran 2022’de kesinleşmiş, yeni suç ise bundan önce, 1 Haziran 2022’de işlenmişti. İlk mahkeme bu yeni suçu denetim ihlali sayıp hükmü açıklamıştı. Yargıtay, suç işlendiği tarihte denetim henüz başlamadığı için bu kararı kanun yararına bozdu. Kararın pratik sonucu açıktır: Yeni suçun işlendiği gün ile ilk HAGB’nin kesinleştiği gün karşılaştırılır; sonradan verilen mahkûmiyet tarihi esas alınmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB Kararı Ceza Aldığım Anlamına Mı Gelir?
HAGB beraat kararı değildir. Mahkeme bir ceza belirlemiştir; ancak mahkûmiyet hükmünü açıklamamıştır. Yetişkin sanık beş yıllık denetimi şartlarına uygun tamamlarsa mahkeme hükmü kaldırıp davayı düşürür.
HAGB Kararı E-Devlet Adli Sicil Kaydında Çıkar Mı?
Hayır. HAGB, e-Devlet’teki olağan adli sicil belgesinde mahkûmiyet kaydı olarak görünmez. Karar, yetkili adli makamların ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili amaçlarla erişebildiği ayrı sistemde tutulur (CMK m.231/13).
HAGB İçin Her Hafta Karakola İmza Atmak Gerekir Mi?
Hayır. Haftalık karakol imzası HAGB’nin kanuni sonucu değildir. Mahkeme kararında ayrıca bir denetim yükümlülüğü belirlemişse bu yükümlülüğe uyulur; böyle bir karar yoksa sırf HAGB nedeniyle imzaya gidilmez.
HAGB Denetiminde Taksirli Suç İşlenirse Önceki Karar Bozulur Mu?
Hayır. Denetim süresinde taksirle yaralama gibi kasıtlı olmayan bir suç işlenmesi, yeni kasıtlı suç nedeniyle hükmün açıklanması şartını karşılamaz (CMK m.231/11). Ancak varsa mahkemenin koyduğu diğer denetim yükümlülükleri geçerliliğini korur.
HAGB’nin Beş Yılı Doldu Ama Dosyada Düşme Kararı Yoksa Ne Yapılır?
Beş yıl boyunca kasıtlı yeni suç işlenmemiş ve denetim yükümlülükleri yerine getirilmişse HAGB kararını veren mahkemeden CMK m.231/10 gereğince hükmün kaldırılması ve davanın düşmesi istenebilir. Beş yıllık sürenin dolması, mahkemenin düşme kararını dosyaya kendiliğinden yazdığı anlamına gelmez.
HAGB Kararı Verilirse Mağdur Tazminat Alabilir Mi?
Evet. Mağdur maddi veya manevi tazminat davası açabilir. Örneğin yaralamadan doğan tedavi gideri ile manevi zarar ceza dosyasında HAGB verilmiş olsa da hukuk mahkemesinde talep edilebilir (TBK m.74).
HAGB Kaldırıldı Mı, 2026 Yılında Hâlâ Var Mı?
Hayır, HAGB kaldırılmadı. 7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026’da yayımlanarak CMK m.231’i yeniden düzenledi. HAGB 18 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüktedir.
HAGB Kararına Karşı Kaç Gün İçinde İstinafa Gidilir?
1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen, istinafa açık HAGB kararları için süre gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. 1 Haziran 2024’ten önce verilen kararlar için eski itiraz usulü geçerlidir (CMK geçici m.6/2).
Adli Para Cezasına Da HAGB Verilir Mi?
Evet. Mahkeme adli para cezasına hükmetmişse de HAGB kararı verebilir. İki yıllık sınır hapis cezasıyla ilgilidir; diğer HAGB koşulları ile özel yasaklar adli para cezası bakımından da geçerlidir (CMK m.231/5).
Adli Para Cezası hakkında detaylı bilgiye içeriğimizden ulaşabilirsiniz.
Denetim Süresinde Yeni Suç İşlendi Ama Yeni Dava Henüz Bitmedi; HAGB Bozulur Mu?
Sırf soruşturma açılması veya yeni davanın devam etmesi, önceki HAGB’deki hükmü açıklamak için yeterli değildir. Yeni kasıtlı suçun denetim süresinde işlendiği kesinleşmiş mahkûmiyetle saptanmalıdır. Mahkûmiyet beş yıl geçtikten sonra kesinleşse bile yeni suç denetim süresinde işlenmişse eski hüküm açıklanır.
İkinci Kez HAGB Almak Mümkün Mü?
Evet, ikinci HAGB mümkündür; kanun “hayatta bir kez” sınırlaması koymaz. Ancak ilk HAGB’nin denetim süresinde işlenen kasıtlı bir suç için yeniden HAGB verilemez (CMK m.231/8). Denetim süresi bittikten sonra işlenen suçlarda diğer HAGB şartları aranır.
Mevzuat ve Yargıtay Kararlarının Kaynakları
Mevzuat kontrol tarihi: 18 Ekim 2026. Temel hükümler: 5271 sayılı CMK m.231, m.268, m.273, m.325 ve geçici m.6; 5237 sayılı TCK m.51 ve m.184/5; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.5/A ve m.23; 6222 sayılı Kanun m.11/9; 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu Ek m.17; 7589 ve 7593 sayılı kanunlar. Anayasa Mahkemesi E.2022/120, K.2023/107 ve E.2024/98, K.2025/149 kararları; ilgili Yargıtay kararlarının tarih ve numaraları metinde ayrıca belirtilmiştir.
- Resmi Mevzuat ve İçtihat Bağlantıları:
https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/102946
https://www.anayasa.gov.tr/tr/haberler/norm-denetimi-basin-duyurulari/hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb-kurumunu-duzenleyen-kurala-iliskin-iptal-davasi-ve-itiraz-basvurusu-hakkinda-karar
https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/76581600
https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/83995500
https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1154543200
https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1212183100
