Sosyal medyada alkol ve tütün paylaşımı, içeriğin reklam veya tanıtım niteliği taşıması hâlinde yüksek idari para cezalarına yol açabilir. Ancak bir fotoğrafta kadeh, içki şişesi, sigara veya puro görünmesi ile bu ürünlerin reklamının yapılması aynı şey değildir. Paylaşımın tamamı, kullanılan ifadeler, markanın sunuluşu ve varsa ticari ilişki birlikte önem taşır.
2026 yılında sosyal medyada alkol reklamı için 103.207–4.130.222 TL; tütün reklamına ilişkin 4207 sayılı Kanun’un 5/3. maddesi kapsamındaki ihlaller için 1.512.926–7.564.945 TL idari para cezası öngörülmektedir. Bunlar her şişe veya puro fotoğrafına uygulanacak sabit cezalar değildir. Cezanın hangi fiile ve kanuna dayandığı, hem tutarı hem de başvurulacak mahkemeyi değiştirir.
Yazar: Av. Burak Temizer — İstanbul Barosu
Kurum: Burak Temizer Hukuk Bürosu
Sosyal Medyada Alkol ve Tütün Paylaşımı Cezası Ne Kadar?
Tarım ve Orman Bakanlığının yayımladığı 2026 cetvellerindeki başlıca tutarlar aşağıdadır. Tekrar nedeniyle uygulanabilecek artırımlar bu tutarlara dahil değildir.
| İhlal | 2026 idari para cezası | Dayanak |
|---|---|---|
| Alkollü içki reklamı, tüketiciye yönelik tanıtım ve ilgili yasakların ihlali | 103.207–4.130.222 TL | 4250 m.6/1 ve m.7/1-a |
| Tütün ürünleri ve markalarının reklam ve tanıtım yasağına aykırılık | 1.512.926–7.564.945 TL | 4207 m.3/1 ve m.5/3 |
| 4733 kapsamındaki piyasa faaliyetlerinde, tütün reklamı ve özendirilmesine ilişkin Bakanlık düzenlemelerine aykırılık | 907.711 TL | 4733 m.8/5-m |
Tutarlar Bakanlığın 4250, 4207 ve 4733 sayılı kanunlara ilişkin resmî ceza cetvellerinden alınmıştır. Üçüncü satır, herhangi bir kişisel fotoğrafa uygulanabilecek genel bir ceza hükmü değildir; kişinin ve faaliyetinin 4733 sayılı Kanun’daki kapsamı taşıması gerekir.
Reklam Kurulu ayrıca 6502 sayılı Kanun çerçevesinde reklamın durdurulmasına ve şartları varsa para cezasına karar verebilir. Bu işlem, yukarıdaki cezalarla aynı hukuki dayanağa sahip değildir. Bir paylaşım için hangi yaptırımların birlikte uygulanabileceği de fiilin ve özel hükümlerin kapsamına bağlıdır; listedeki tutarlar doğrudan toplanamaz.
Alt ve üst sınır arasındaki ceza belirlenirken fiilin ağırlığı, kişinin kusuru ve ekonomik durumu birlikte gözetilir. Alt sınırdan uzaklaşılmasının somut gerekçesi bulunmalıdır. Ayrıca cezanın bugün tebliğ edilmesi, eski tarihli her paylaşım için bugünkü tutarın uygulanacağı anlamına gelmez; fiilin zamanı ve yürürlükteki hükümler belirleyicidir.
Sosyal Medyada Alkol ve Tütün Paylaşımı Ne Zaman Reklam Sayılır?
Sosyal medyada alkol paylaşımı konusunda asıl soru, fotoğrafın bir ürünü tüketiciye tanıtıp tanıtmadığıdır. Reklamın yalnız televizyon reklamı veya ücretli sponsorlu gönderi biçiminde olması gerekmez. Instagram gönderisi, hikâye, Reels, TikTok videosu veya YouTube içeriği de reklam niteliği taşıyabilir.
Aşağıdaki unsurlar, paylaşımın kişisel yaşam görüntüsünü aşarak ürün tanıtımına dönüştüğünü gösterebilir:
- Şişe, puro kutusu veya markanın özellikle öne çıkarılması ve övülmesi;
- Satın alma bağlantısı, fiyat, indirim kodu, sipariş veya satış yönlendirmesi bulunması;
- Marka ile ücret, hediye ürün, ücretsiz ağırlama veya başka bir menfaat ilişkisi kurulması;
- Ürünün tüketilmesini teşvik eden sözler, kampanya veya marka etkinliği paylaşılması.
Örneğin arkadaşlarla çekilmiş bir yemek fotoğrafında masanın kenarında görünen kadeh ile belirli bir içkiyi öven, markayı etiketleyen ve satın almaya yönlendiren video farklı niteliktedir. İdare, her paylaşımın neden yasak reklam veya tanıtım oluşturduğunu somut olarak açıklamak zorundadır. Buna karşılık hesabın “kişisel hesap” olarak tanımlanması, ikinci örnekteki reklam niteliğini ortadan kaldırmaz.
Para alınmamış olması da tek başına belirleyici değildir. Ücretsiz ürün karşılığı tanıtım yapılabilir; herhangi bir ödeme bulunmasa bile içeriğin kendisi reklam veya tüketiciye yönelik tanıtım oluşturabilir. Markanın bulanıklaştırılması ise açık reklam anlatımını, satış yönlendirmesini veya ayırt edici ambalajı her zaman etkisiz hâle getirmez.
Sosyal medya iş birliklerinde reklamın belirtilmesi ve içerik üreticisinin genel yükümlülükleri için Influencer Paylaşımlarında Hukuki Yükümlülükler yazımızı okuyabilirsiniz.
Puro ve Sigara Paylaşımında Hangi Kurallar Geçerlidir?
Puro da tütün ürünüdür; pahalı, koleksiyonluk veya hobi amacıyla kullanılan bir ürün olması reklam yasağı bakımından ayrıcalık sağlamaz. 4207 sayılı Kanun, tütün ürünlerinin ve üretici firmaların isim, marka veya işaretleri kullanılarak reklam ve tanıtım yapılmasını yasaklar. Tütün kullanımını özendiren veya teşvik eden kampanyalar da yasaktır.
Aynı Kanun’un 3/6. maddesi, internet ve topluma açık sosyal medya ortamlarında tütün ürünlerinin ticari gaye veya reklam amacıyla kullanılmasını ve görüntülerine yer verilmesini ayrıca düzenler. Bu nedenle sırf fotoğrafta sigara veya puro bulunduğunu söylemek, fiilin hangi yasak ve yaptırım kapsamında olduğunu açıklamaz.
1.512.926 TL alt sınırın her tütün görüntüsüne doğrudan uygulanacağı söylenemez. Bu tutarın dayanağı olan 5/3. maddede sayılan yasaklar ile somut paylaşım arasında bağ kurulmalıdır. Örneğin marka tanıtımı iddiasıyla verilen cezada, içeriğin hangi bölümünün bu tanıtımı oluşturduğu gösterilmelidir. Tütün görüntüsüne ilişkin ayrı hüküm ile reklam yaptırımının kapsamı birbirine karıştırılmamalıdır.
Sosyal Medyada Alkol Paylaşımı: 2026’da Ne Değişti?
4250 sayılı Kanun’un 6. maddesindeki alkollü içki reklamı ve tüketiciye yönelik tanıtım yasağı yeni değildir. 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7584 sayılı Kanun, üretici, ithalatçı ve pazarlayanların ticaret unvanları, markaları ve ürün ambalajlarındaki ifade ve görsellerle yayın ve paylaşımlara destek olmasına ilişkin düzenlemeyi genişletmiştir.
İş yerlerindeki bazı marka ve görseller için 20 Haziran 2027’ye kadar tanınan uyum süresi, sosyal medyada alkol reklamının 2027’ye kadar serbest olduğu anlamına gelmez. Restoran veya barın alkollü içki sunma izni bulunması da sosyal medya hesabında içki reklamı yapma yetkisi vermez.
Kokteyl fotoğraflarında içeceğin gerçekten alkollü olup olmadığı da önemlidir. Alkolsüz bir içeceğin alkollü olduğu varsayılarak ceza kurulamaz. Buna karşılık alkollü kokteyli kampanya, ürün övgüsü ve satış çağrısıyla tanıtan işletme paylaşımı, şişe markası görünmese de reklam yasağına girebilir.
Reklam Kurulunun Sosyal Medya Paylaşımlarına İlişkin Kararları
Şişe etiketlerinin öne çıkarıldığı Instagram paylaşımları: Reklam Kurulu, 16 Nisan 2024 tarihli toplantısında farklı alkollü içki şişelerinin etiketleri öne gelecek biçimde gösterildiği içerikleri incelemiştir. Görseller ve tanıtım niteliği üzerinden reklamın durdurulmasına karar verilmiştir. Bu örnek, yalnız takipçi sayısına değil, ürünün nasıl sunulduğuna da bakıldığını gösterir (344 sayılı bülten, dosya 2024/2456).
“İş birliği” açıklaması bulunan marka etkinliği: Kurulun 12 Kasım 2024 tarihli incelemesinde bir alkollü içki markasının etkinliğine ilişkin paylaşımlar, iş birliği açıklaması taşımasına rağmen durdurma yaptırımına konu olmuştur. Reklam olduğunu belirtmek, reklamı yasak olan ürünün tanıtımını serbest hâle getirmez (351 sayılı bülten, dosya 2024/4727). Bu örnekler Reklam Kurulunun idari uygulamasını gösterir; mahkeme kararı niteliğinde değildir.
Sosyal Medya Paylaşımı Cezasına Nereye ve Kaç Günde İtiraz Edilir?
Sosyal medyada alkol ve tütün paylaşımı cezasında başvuru yolu, cezanın kanuni dayanağına göre değişir. Kararın yalnızca “idari para cezası” başlığını taşıması, bütün dosyaların aynı mahkemeye götürüleceği anlamına gelmez.
| Kararın dayanağı | Başvuru yeri | İlk başvuru süresi |
|---|---|---|
| 4250 m.7/1-a veya 4207 m.5/3 kapsamında yalnız para cezası | Kural olarak sulh ceza hâkimliği | Tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün |
| 4733 m.8 kapsamında yaptırım | İdare mahkemesi | Tebliğden itibaren 15 gün |
| 6502 kapsamında Reklam Kurulunun para cezası veya reklamı durdurma kararı | İdare mahkemesi | Tebliği izleyen günden itibaren 30 gün |
4250 kapsamındaki reklam cezasında adli yargının görevli olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesinin 5 Temmuz 2021 tarihli, E.2021/365, K.2021/401 sayılı kararında da açıklanmıştır. Aynı işlem kapsamında, aynı kişi hakkında idari yargıya tabi başka bir karar da verilmişse birlikte idari yargıda inceleme kuralı gündeme gelebilir.
İlk başvurudaki 15 günlük süre, mahkemenin kararına karşı sonraki aşamada kullanılabilen iki haftalık itiraz süresiyle karıştırılmamalıdır. Cezayı veren kuruma açıklama göndermek, yargısal başvurunun yerine geçmez.
İtiraz dilekçesinde hangi hususlar açıklanır?
Dilekçeye ceza kararı ve tebliğ belgesiyle birlikte paylaşımın tamamı, açıklaması, tarihi, hesap bilgileri ve varsa ticari ilişkiye ait belgeler eklenir. Görüntü bir videodan alınmışsa yalnız kesilmiş ekran görüntüsü değil, bağlamı gösteren video da önem taşır. Başlıca itiraz konuları şunlardır:
- Paylaşımın neden reklam veya tanıtım sayıldığının kararda açıklanmaması;
- Hesap ve paylaşımın cezalandırılan kişiyle bağlantısının yanlış kurulması;
- Ürünün, fiilin veya kişinin uygulanan kanun hükmünün kapsamına girmemesi;
- Ceza miktarının, fiil tarihinin veya artırım gerekçesinin hatalı olması;
- Aynı fiil nedeniyle verilen birden fazla yaptırımın kanuni koşulları taşımaması.
Örneğin kişisel bir fotoğraf ticari tanıtım sayılmışsa, fotoğrafın çekildiği ortam ve tam açıklaması sunularak ürünün neden reklam konusu olmadığı anlatılır.
İdari yargıya tabi cezaların iptali ve yürütmenin durdurulması hakkında İdare Hukuku Avukatı sayfamızda başvuru süreçlerine ilişkin bilgi bulabilirsiniz.
İndirimli Ödeme ve Elektronik Tebligat
Kabahatler Kanunu uyarınca, özel bir ödeme süresi bulunmayan idari para cezaları tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Ödeme süresi içinde ödeme yapılırsa %25 indirim uygulanır. Cezanın ödenmesi, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Bir aylık ödeme süresi, 15 günlük itiraz süresini uzatmaz. İndirimli ödeme düşünülse bile yargısal başvuru için ayrı süre korunur. 4733 ve 6502 kapsamındaki davaların açılması, yaptırımın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; şartları varsa yürütmenin durdurulması istenir. Bütün ceza türleri için aynı tahsil sonucu söylenemez.
Sosyal medyada alkol veya tütün paylaşımı cezası UETS üzerinden tebliğ edilmişse tebligat, elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bildirimi daha sonra açmak bu tarihi ileri taşımaz. GİB altyapısıyla yapılan kanuni elektronik tebligatta da beşinci gün kuralı bulunur. Sıradan bir SMS veya e-posta uyarısı ile tebligat kaydı aynı belge değildir; süre hesabında kanuni tebliğ tarihi esas alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Instagram’da rakı sofrası veya şarap kadehi paylaşmak yasak mı?
Her kişisel sofra fotoğrafı yasak reklam değildir. Marka övgüsü, tüketim teşviki, satış yönlendirmesi ve içeriğin tanıtım niteliği önemlidir. Yalnız kadeh görünmesine dayanılarak reklam yapıldığı varsayılamaz.
Puro içerken fotoğraf paylaşmanın cezası var mı?
Marka tanıtımı veya ticari amaç taşıyan paylaşım yaptırıma yol açabilir. Puro tütün ürünüdür; ancak her puro fotoğrafı için aynı ceza tutarı uygulanmaz. Cezanın dayandığı yasak ile fotoğrafın içeriği örtüşmelidir.
Kokteyl tarifi videosu paylaşmak ceza getirir mi?
Video alkollü içki reklamı veya tüketiciye yönelik tanıtım niteliğindeyse yaptırım uygulanabilir. Alkolsüz tarif, alkollü içki tanıtımıyla aynı değildir; videonun gerçek içeriği belirleyicidir.
Şişenin markasını kapatırsam ceza riski biter mi?
Hayır. Marka görünmese de ürünün ayırt edici ambalajı, açıklama, etiket veya satış bağlantısı tanıtım niteliğini gösterebilir.
Hesabım gizliyse veya takipçim azsa ceza verilebilir mi?
Takipçi sayısının azlığı ceza muafiyeti sağlamaz. Tütün görüntülerine ilişkin özel yasakta, paylaşımın ticari veya reklam amaçlı olması ve sosyal medya ortamının topluma açık bulunması aranır. Gizlilik ayarı bu noktada önemlidir. Ancak gizli hesapta ürün veya marka reklamı yapılması da tütün ve alkollü içkilere ilişkin genel reklam yasakları kapsamında cezaya konu olabilir.
“Reklam” veya “iş birliği” yazarsam alkol tanıtımı yapabilir miyim?
Hayır. Reklamı açıklama yükümlülüğü, tütün ve alkollü içki reklamı yasağını kaldırmaz.
Sosyal medyada alkol veya tütün paylaşımını silmek cezayı kaldırır mı?
İçeriğin kaldırılması devam eden yayını sonlandırabilir; daha önce gerçekleştiği ileri sürülen ihlali kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İtirazda kullanılmak üzere paylaşımın tam içeriğinin ve tarihinin kaydı önem taşır.
Sosyal medyada alkol ve tütün reklamında her gönderi için ayrı ceza kesilir mi?
Her paylaşım bağımsız bir ihlal oluşturuyorsa ayrı ceza verilebilir. Aynı paylaşımın yayında kalması kesintisiz ihlal niteliğindeyse, yaptırım kararına kadar tek fiil sayılır. Aynı fiil, yalnız para cezası öngören birden fazla kabahat oluşturuyorsa genel kural en ağır cezanın uygulanmasıdır. Ancak 4733 sayılı Kanun, kendi yaptırımıyla birlikte diğer kanunlardaki ceza ve tedbirlerin uygulanmasına da izin verir.
Sosyal medyada alkol paylaşımı cezası sabıka kaydına işler mi?
Burada açıklanan idari para cezaları, ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararı değildir ve adli sicil kaydına işlenmez. Ödenmemeleri de adli para cezasında olduğu gibi hapse çevrilme sonucu doğurmaz; kamu alacağına ilişkin tahsil işlemleri söz konusu olur.
Sosyal medyada alkol veya tütün paylaşımı cezasını taksitle ödeyebilir miyim?
Ekonomik durumun uygun olmaması hâlinde, ilk taksit peşin olmak üzere bir yıl içinde dört eşit taksit talep edilebilir. Bu imkân için ödeme süresi içinde ceza veren idareye başvurulur; talebin kabulü gerekir. Taksit talebi itiraz süresini uzatmaz.
