Türkiye’de eğitim anayasa ile korunan ve belli bir seviyeye kadar da herkesin alması gereken bir haktır. Kural olarak eğitim devlet okullarında ücretsiz olup özel okulların tabi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Özel okullar genel itibariyle devlet okullarına göre sınıflardaki öğrenci sayısının daha az olduğu, insanların birtakım ücretler ödeyerek kendilerine daha iyi eğitim ve gelecek hayatı kurmak adına gitmeyi tercih ettikleri yerlerdir. Özel okullar her ne kadar birtakım hizmetleri için belli bir miktar ücret talep edebilirlerse de bu ücretlerin makul olması gerekmektedir. Ancak son zamanlarda özel okulların ücretlerinde birtakım olağan dışı artışlar meydana gelmiş ve veliler bu durumdan şikayetçi olmaya başlamışlardır. Bu nedenle özel okulların fahiş fiyat artışı önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
Tüketici Hukuku ile ilgili daha detaylı bilgi almak ve Tüketici Hukuku alanındaki diğer konularda bilgi edinmek isterseniz, ilgili sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Özel Okullarda Fahiş Ücret Nedir?
Özel okullarda fahiş ücretler benzerlerine oranla daha yüksek ya da abartılı olan ücretlerdir. Her ne kadar özel okullar kendi ücretlerini belirleyebilirlerse de bu ücretler makul ve orantılı olmalıdır. Özel okulların bu koşullara uymadan fahiş ücret uygulaması, 7244 sayılı Covid-19 salgınının ekonomik ve sosyal hayata etkilerinin azaltılması hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun uyarınca hukuka aykırıdır.
Özel Okulların Fahiş Fiyat Artışı İçin Başvuru Mercileri
Özel okullardaki fahiş ücret artışları için öncelikle arabulucuya başvurulmalıdır. Arabulucu ile uyuşmazlık çözülemediği takdirde ise tüketici mahkemelerine, tüketici mahkemesi olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesine başvuruda bulunulabilir. Normalde bu tür tüketici uyuşmazlıkları için ilk aşamada tüketici hakem heyetine başvurulması gerekirdi. Tüketici hakem heyeti tüketicinin korunması hakkındaki kanun uyarınca tüketiciye yönelik uygulamaları çözüme kavuşturan bir heyettir. Ancak, 2026 yılında 186.000 TL’nin altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuruda bulunulabilir ve özel okulların ücretleri 104.000 TL’nin üzerinde olduğundan bu hususta tüketici hakem heyetine başvurulamayacaktır.
Özel Okulların Fahiş Fiyat Artışının Engellenmesi Hakkında Gönderilen Yazı
Millî Eğitim Bakanlığı, eğitimle ilgili kitap, kırtasiye ve diğer öğretim materyalleri için velilerden yasadışı bir şekilde yüksek fiyat talep eden bazı özel okullar hakkında inceleme başlatmıştır ve 81 il valiliğine bir yazı göndermiştir. Bu yazıda milli eğitim bakanlığı özel öğretim kurumları yönetmeliğine da atıfta bulunulmuştur. Söz konusu yönetmeliğe göre özel okulların ücretleri artırırken uyması gereken kurallar şu şekilde özetlenebilir:
- Kurumlar, 12. ve 13. maddelerde belirtilen hükümlere uygun olarak öğrenci ve kursiyer ücretlerini, Bakanlık tarafından belirlenen özel sözleşmelerde belirtilen eğitim ve öğretim imkanları, gelişim fırsatları ve işletme giderlerine dayanarak belirleyeceklerdir.
- Okulların ara sınıflarındaki eğitim ücretleri belirlenirken, bir önceki eğitim-öğretim yılına ait ilan edilen ücret esas alınacak; devam eden öğrencilerin eğitim ücretleri ise kayıt sözleşmesinde belirtilen tutara göre belirlenecek ve bu ücretler [(bir önceki yılın ortalama Yurt İçi ÜFE + bir önceki yılın ortalama TÜFE) / 2] + %5 oranından fazla artırılamayacaktır.
- Ders yılı içinde kaydolan öğrencilerin gelecek yılki eğitim ücretleri, kayıt yaptıkları yıl için ilan edilen ücret üzerinden; indirim şartları ortadan kalkan öğrencilerin gelecek yılki eğitim ücretleri ise, kaydoldukları yılın indirimsiz ücreti üzerinden, her yıl için bu fıkrada belirtilen oranla artırılarak hesaplanacaktır.
- Kurumlar, öğrenci ve kursiyer ücretlerini belirlerken, talep edildiğinde yetkili mercilere bu durumu belgeleyebileceklerdir.
- Ücretlerin ilanı için belirlenen sürenin sona ermesinin ardından, iş yeri açma izni ve çalışma ruhsatı almış olan kurumların öğrenci ve kursiyer ücretleri, bulundukları ildeki benzer kurumların ilan ettiği en düşük ücretin altında olamaz.
- Sosyal etkinlik merkezlerinde herhangi bir isim altında ücret alınması yasaktır.
- Kurumlar, öğrenci veya kursiyerlerden yemek, kahvaltı, servis, pansiyon/yatakhane, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt gibi hizmetler için alacakları ücretleri mayıs ayının sonuna kadar ayrıca belirleyeceklerdir. Bu hizmetlerden yararlanmak isteyen veliler talepte bulunabilir.
Özel Okullardaki Fahiş Ücret Artışının İadesi İçin Gerekli Belgeler
Özel okullardaki fahiş ücret artışı için öncelikle bir dilekçe hazırlanmalıdır. Bu dilekçeye varsa bu fahiş fiyat artışı ile ilgili ek belgeler de eklenebilir. Örneğin, WhatsApp yazışmaları, e-postalar, ders programı, istenen ekstra öğrenim eşyaları ve ücretleri bu noktada devreye girebilir.
Tüketici Hakem Heyetine Yapılan Başvurunun Geçireceği Süreçler
Eğer ki bu uyuşmazlık 186.000TL’nin altında kaldıysa tüketici hakem heyetine başvuru yapılacaktır ve bu heyet yapılan başvuruyu dosya üzerinden inceleyecektir. Özellikle sunulan dilekçe ve eklenen diğer belgeler titizlikle incelenecektir. Gerekli görüldüğü takdirde taraflar da dinlenebilir. Tüketici hakem heyeti bu süreçte kurumlardan bazı bilgileri ve belgeleri isteyebilir. Kurumlar 30 gün süre içinde tüketici hakem heyetince istenen bu belgeleri ve bilgileri sunmazlarsa tüketici hakem heyeti bu bilgiler olmadan yani var olan bilgiler ışığında bir karar verecektir.
Tüketici Hakem Heyetine Yapılan Başvurunun Sonuçlandırılmasında Süre
Tüketici hakem heyeti yapacağı incelemeyi en geç 6 ay içinde tamamlar ve karara bağlar. Bu süre içinde tüketici hakem heyeti karar verememişse 3 ay daha bu süre uzatılabilir.
Tüketici Hakem Heyetinin Bu Hususta Verebileceği Kararlar
Tüketici hakem heyeti yaptığı incelemeler sonucunda fahiş ücret artışı olduğunu kabul ederse söz konusu fahiş ücret artışını gerçekleştiren okula ücretin iadesini yapması için belli bir süre verir. Eğer ki özel okul tüketici hakem heyetinin vermiş olduğu karara itiraz etmezse, bu ücret iadesini karşı tarafa yapacaktır. Lakin özel okul tüketici hakem heyetinin vermiş olduğu kararı kabul etmez ve buna itiraz ederse mahkeme üzerinden süreç ilerleyecektir.
Arabulucuya veya Tüketici Mahkemesine Yapılan Başvurunun Geçireceği Süreçler
Eğer ki bu uyuşmazlık 186.000 TL’nin üstünde kalıyorsa tüketici hakem heyetine başvurulmadan direkt olarak arabulucuyla bu uyuşmazlık çözümlenmeye çalışılır. Arabulucu her iki tarafı da uzlaştırmaya çalışan bir kişidir. Arabulucu bu uyuşmazlığı 3 hafta içinde sonuçlandırır. Taraflar buna rağmen bir ortak paydada buluşamamışlarsa o halde söz konusu uyuşmazlık tüketici mahkemesine, tüketici mahkemesi olmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesine taşınarak çözümlenecektir.
Ayıplı Mal ve Hizmetler isimli içeriğimizi de inceleyebilir, bu konu hakkında da bilgi sahibi olabilirsiniz.
Özel Okulların Fahiş Fiyat Ücreti ve İadesinde Görevli Mahkeme
Özel okulların fahiş fiyat ücretinin iadesinde öncelikle tüketici hakem heyetine başvurulması gerekirdi. Ancak 2026yılında 186.000 TL’nin altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuruda bulunulabildiğinden ve özel okulların ücretlerinin bu miktarın üzerinde kaldığından tüketici hakem heyetine gidilemeyecektir. O nedenle bu süreçte ilk olarak arabulucuya başvurulmalı ve arabulucuyla da durum çözülemezse Tüketici mahkemesine, tüketici mahkemesi olmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesine başvuru yapılması gerekir.
Özel Okulların Fahiş Fiyat Ücreti Hakkında Yargıtay Kararları
| 13. Hukuk Dairesi 2017/8224 E., 2018/9262 K. |
| Yargıtay’ın bu kararında; davacı, oğlunun burslu okuduğu okuldan kaydını sildirip başka bir okula geçmesi nedeniyle ödediği ücretin iadesini talep etmiştir. Davalı okul ise davanın reddini istemiştir. Davacı, oğlunun burs kazanıp %85 burslu olarak okulda okuduğunu, psikolojik nedenlerle başka okula geçmek istediğini belirtmiştir. Okul yönetimi ile görüşmelerde sonuç alınamayınca, 16 Eylül 2010’da okula dilekçe vererek kaydını sildirmiştir ve ödenen 4.163,00 TL’nin iadesi talep edilmiştir. Mahkeme, davanın kabulüne ve 4.163,00 TL’nin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar vermiştir. Mahkeme, davacının ücretinin %10’u kesilerek geri ödenmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna vararak, önceki kararın hatalı olduğuna hükmetmiş ve kararı davalı lehine bozmuştur ve düzeltme yolu kapalı bırakılmıştır. |
| (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi 2009/3305 E., 2009/8814 K. |
| Yargıtayın bu kararında davacılar, iki kızlarının davalıya ait özel okulda eğitim gördüğünü belirterek, okuldan ayrılmaları nedeniyle öğrenim bedeliyle ilgili borçlarının olmadığının tespitini istemiştir. Davacılar, 5.7.2005 tarihinde sözleşme yaparak, iki çocuk için toplam 6.696 YTL ve 5.914 YTL değerinde iki çek vermiştir. Okul şartlarının çocuklarda davranış bozukluklarına yol açtığı iddiasıyla, özel doktordan rapor alarak çocukları başka bir okula nakletmişlerdir. Davalı, raporun devlet hastanesinden alınması gerektiğini ve davranış bozukluğunun ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir. Davalı, bu kararı temyiz etmiştir. Mahkeme kararı, davalı lehine bozulmuştur. |
Sıkça Sorulan Sorular
Özel Okullardaki Fahiş Ücret Artışları İçin Nereye Başvurulur?
Özel okullardaki fahiş ücret artışları için uyuşmazlık 186.000 TL’nin altındaysa Tüketici Hakem Heyetine, üstünde kalıyorsa arabulucuya başvurulur. Ayrıca Haksız fiyat değerlendirme kuruluna da başvurulabilir.
Özel Okullara Kaydını Yeni Yaptıracak Olan Öğrencilerin Ücretleri Nasıl Belirlenmektedir?
Özel okullar, öğrenci ve kursiyer ücretlerini, veli veya kursiyerlerle yapacakları özel sözleşmelere dayanarak belirler. Dolayısıyla, 1, 5 ve 9. sınıflara başlayacak öğrencilerin ücretleri, yapılacak olan sözleşme hükümlerine göre belirlenecektir.
Özel Okullar Tüketici Hakem Heyetinin Vermiş Olduğu Fahiş Ücret Artışının Olduğuna Dair Karara İtiraz Edebilir Mi?
Evet özel okullar tüketici hakem heyetinin vermiş olduğu fahiş ücret artışının olduğuna dair karara, kendilerine bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde itiraz edebilirler.
Özel Okullar Tüketici Hakem Heyetinin Vermiş Olduğu Fahiş Ücret Artışının Olduğuna Dair Karara Karşı Nereye İtiraz Edebilir?
Özel okullar tüketici hakem heyetinin vermiş olduğu fahiş ücret artışının olduğuna dair karar karşı tüketici ya da tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemelerine tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir. Tüketici hakem heyetine ise herhangi bir itirazda bulunulamaz.
Özel Okullara Ödenen Paralar Geri Alınabilir Mi?
Evet, özel okullara ödenen paralar geri alınabilir. Özel eğitim kurumları yönetmeliğinin 56.maddesi uyarınca özel okullara ödenen paraların %10’u geri alınabilir.
Özel Okullara Ödenen Para Veya Fahiş Ücret Artışının İadesi İçin Yapılacak Başvurular Ne Kadar Süre İçinde Yapılmalıdır.?
Özel okullara ödenen para veya fahiş ücret artışının iadesi için yapılacak başvurular 2 yıllık bir süre içinde yapılmalıdır.
Özel Okullar Tüketici Hakem Heyetince Verilen Karara Rağmen Fahiş Fiyat Ücretini İade Etmezse Ne Yapılabilir?
Özel okullar tüketici hakem heyetince verilen karara rağmen fahiş fiyat ücretini iade etmezse icra müdürlüğüne gidilerek karşı taraf hakkında ilamlı icra takibi yapılabilir.
Özel Okulların Fahiş Fiyat Ücreti Yüzünden Sözleşmeden Cayarsam Ödediğim Ücretin Ne Kadarını Talep Edebilirim?
Özel okulların fahiş fiyat ücreti yüzünden sözleşmeden caydığınız takdirde ödediğiniz ücretin %10’u kanun gereği iade edilmek zorundadır.
Özel Okullar Ara Sınıflar İçin Mevzuattaki Oranın Üzerinde Bir Ücret Talep Edebilir Mi ?
Özel okullar mevzuatta belirlenen ücret artış oranın da zam yapabilirler. Bu nedenle ara sınıflar için mevzuattaki oranın üzerinde bir ücret özel okullar tarafından talep edilemez.
Özel Okulların Ücretlerini Kim Belirler?
Ara sınıflar için özel okulların ücretini Millî Eğitim Bakanlığı belirlerken, başlangıç sınıfları için ücretleri özel okullar belirler.
Özel Okullar Ek Ücret Talep Edebilir Mi?
Özel okullar ek ücret talep edemezler, sadece ilan etmiş oldukları ücreti talep edebilirler.
Özel Okul Fiyat Artışı Nasıl Belirlenir?
Özel okulların fiyat artışı ÜFE ve TÜFE verileri toplandıktan sonra elde edilen rakam ikiye bölünerek, üzerine 5 puanlık enflasyon payı eklenerek belirlenir.
Özel Okullarda Kırtasiye Ücreti Zorunlu Mu?
Özel okullarda kırtasiye ücreti zorunlu değildir. Zira, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB)’nın hazırladığı yeni mevzuata göre bu eğitim öğretim yılından itibaren tüm özel okulların derslerinde Bakanlık onaylı ücretsiz ders kitaplarının kullanımı zorunlu tutulmuştur.
Özel Okullar Ara Zam Yapabilir Mi?
Hayır, özel okullar ara zam yapamazlar, başlangıçta belirlenen fiyat dışında başka herhangi bir talepte bulanamazlar.
Burak Temizer Hukuk Bürosu Özel Okulların Fahiş Ücret Artışı Ve İadesine Yönelik Hizmetlerimiz
Özel okulların fahiş ücret artışı ile ilgili tüm sorunlarınız için bize ulaşın!
Burak Temizer Hukuk bürosu müvekkillerinin haklarını koruyan ve onlara her konuda destek veren bir hukuk bürosudur. Burak Temizer Hukuk bürosuna güvenerek özel okulların fahiş ücret artış hakkındaki tüm yasal haklarınızın korunduğundan emin olabilirsiniz. Siz de sayfamızdaki iletişim bölümünden bizlere ulaşarak gereken hukuki yardımları alabilirsiniz.
NİSANUR CEBECİ
