Kazadan sonra tutanak tutulmazsa ne olur? Tutanak bulunmaması, kazanın oluş şeklini ve kusuru ispatlamayı güçleştirebilir; sigorta şirketinin hasar incelemesini uzatabilir. Ancak tazminat hakkı yalnız bu nedenle sona ermez. Fotoğraflar, kamera kayıtları, tanık anlatımları ve diğer delillerle kaza ve zarar ortaya konulabilir. Kazadan sonra tutanak tutulmaması ile kazayı bildirmeden olay yerinden ayrılmanın sonuçları birbirinden farklıdır.
Yazar: Av. Burak Temizer · Burak Temizer Hukuk Bürosu
Kaza Anında Ne Yapılmalıdır?
Kaza sonrasında öncelik can güvenliği ve yaralılara yardım ulaştırılmasıdır. Ardından kazanın oluş şeklini gösteren deliller korunmalıdır:
- Kaza gerçekleştikten sonra hemen aracınızın kontağını kapatmalı ve yaralanmanız yoksa el frenini çekerek, olası olumsuz durumları engellemelisiniz.
- Kaza sonrasında hem kendi aracınızdaki hem de karşı araçtaki kişi ya da kişilerin yaralanma veya daha ağır durumlarını kontrol etmelisiniz. Sakin kalmalısınız.
- Kendinizde ya da diğer kişilerde bir olumsuz durum söz konusu ise hemen 112 Çağrı Merkezi’ni aramalısınız. 112 Çağrı Merkezi tek hattır ve bu hat üzerinden hem ambulans hem de polis çağırabilirsiniz.
- Araçta bir yakıt sızıntısı varsa, 112 Çağrı Merkezi ile yaptığınız görüşmede bunu da bildirmelisiniz.
- Yalnız maddi hasarlı kazada taraflar anlaşabiliyorsa, mümkün ve güvenli olduğu ölçüde araçların konumunu, plakaları, hasarları ve yol işaretlerini fotoğrafladıktan sonra araçları taşıt yolu dışındaki güvenli bir yere çekip tutanağı burada düzenleyebilirsiniz.
- Kaza ile ilgili fotoğrafları çekmeli ve olay yerine gelen kolluk kuvvetlerine tüm süreci doğru ve sakin şekilde anlatmalısınız.
Ölüm veya yaralanma varsa tarafların kendi aralarında anlaşmasıyla yetinilmemeli; 112 aranarak sağlık ve kolluk ekiplerine haber verilmelidir. Can güvenliği veya yardım zorunluluğu bulunmadıkça, kolluğun izni alınmadan olay yerinden ayrılmamak gerekir.
Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz diğer konular hakkında da bilgi sahibi olmak için ilgili kategorimizi ziyaret edebilirsiniz.
Kazadan Sonra Tutanak Tutulmazsa Ne Olur?
Maddi hasarlı trafik kazasında tutanak tutulmazsa ne olur? Kazanın oluşu ve hasarın kaynağı konusunda anlaşmazlık çıkabilir; sigorta şirketi ek belge isteyebilir. Kaza yerinden ayrılma şartlarına uyulmamışsa ayrıca idari veya cezai sorumluluk doğabilir.
Tutanak Olmadan Sigortadan Ödeme Alınabilir Mi?
Tutanak bulunmaması, her durumda sigorta ödemesinin reddedileceği anlamına gelmez. Bununla birlikte kazanın gerçekleştiği, zararın bu kazadan doğduğu ve talebin poliçe teminatına girdiği ortaya konulmalıdır. Sigorta başvurusunda kaza tespit tutanağı istenen belgeler arasındadır. Tutanak yoksa bunun nedeni açıklanmalı; mevcut fotoğraflar, görüntüler, tanık bilgileri, varsa kolluk kayıtları ve ekspertiz belgeleri sunulmalıdır. Eksik belge veya ispat sorunu, ödeme sürecini uzatabilir ya da uyuşmazlığa yol açabilir.
Zorunlu trafik sigortası, sigortalı aracın üçüncü kişilere verdiği zararı sorumluluk ve teminat sınırları içinde karşılar. Kendi aracınızdaki hasar için kusurlu karşı tarafın trafik sigortasına; kasko teminatınız varsa kendi kasko sigortacınıza başvurabilirsiniz. Kendi trafik sigortanız, kendi aracınızın hasarını karşılayan bir kasko poliçesi değildir.
Trafik Sigortası Genel Şartları, sigortalının sözleşmeden doğan yükümlülükleri ile zarar görenin tazminat hakkını ayrı düzenler. Sigortalının bildirim yükümlülüğüne aykırılığı, zarar görenin hakkının doğrudan ortadan kalkması şeklinde açıklanamaz. Sigortacının ödediği bedeli koşulları varsa sigortalıdan geri istemesi ise ayrı bir konudur.
Örneğin: Başka bir araç size çarptığında, karşı tarafın sorumluluğunu gösteren belgelerle o aracın trafik sigortasına başvurabilirsiniz. Kendi aracınızla duvara çarptığınızda ise araçtaki hasar kendi trafik sigortanızın kapsamında değildir; kasko poliçenizin bu olayı kapsaması gerekir.
Tutanak Yoksa Kaza Nasıl İspatlanır?
Kaza tespit tutanağı bulunmadığında, kazanın nasıl gerçekleştiğini ve araçtaki hasarın bu olaydan doğduğunu gösteren deliller sunulabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu fotoğraf, görüntü ve elektronik verileri de belge olarak kabul eder. Delilleri şu şekilde hazırlayabilirsiniz:
- Fotoğraf ve video: Güvenliği sağladıktan sonra araçların konumunu, plakaları, darbe noktalarını, trafik işaretlerini ve yolun genel görünümünü kaydedin. Dosyaların asıllarını tarih bilgileriyle birlikte saklayın. Yalnız hasarlı parçanın yakın çekimi, kazanın nasıl meydana geldiğini göstermeyebilir.
- Kamera kaydı: Çevredeki işyeri, otopark veya bina yönetimine kazanın tarihini, saatini ve yerini bildirerek ilgili görüntünün silinmeden korunmasını yazılı olarak isteyin. Kayıt size verilmezse hangi kamerada bulunduğunu belirtin; yürüyen bir soruşturmada savcılıktan, davada ise mahkemeden kaydın getirtilmesini talep edebilirsiniz.
- Tanık ve yazışmalar: Kazayı gören kişilerin adını ve iletişim bilgilerini alın. Karşı sürücünün olayla ilgili mesajlarını, gönderen bilgisi ve tarih görünecek biçimde, konuşmanın bütünüyle birlikte saklayın. Tarafı olduğunuz yazışmalar ve hukuka uygun elde edilen kayıtlar başvuruya eklenebilir.
- Hasar belgeleri: Aracı onartmadan önce hasarı fotoğraflayın; servis kabul belgesi, hasar tespiti, onarım teklifi ve varsa faturaları saklayın. Sigortacıya aracı nerede inceleyebileceğini bildirin. Kasko Genel Şartları uyarınca sigortacının hasar incelemesine imkân sağlanması gerekir.
Örneğin: Karşı sürücü çarpışmayı sonradan inkâr ederse, otopark kamerası iki aracın temasını gösterebilir. Olay yerindeki fotoğraflar ile servis veya eksper raporu da aynı darbenin hangi hasara yol açtığını ve onarım bedelini ortaya koymaya yardımcı olur. Deliller birlikte incelenerek kusur ve zarar belirlenir.
Aracın onarılmasıyla hasar izleri kaybolacaksa veya bir delilin sonradan sunulması önemli ölçüde zorlaşacaksa, dava açılmadan önce mahkemeden delil tespiti istenebilir. Araç üzerinde bilirkişi incelemesi için, aracın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine veya asıl tazminat davasına bakacak mahkemeye dilekçeyle başvurulur. Dilekçede hangi hasarın tespit edileceği ve neden gecikilmemesi gerektiği açıklanır. Dava açılmışsa talep, davaya bakan mahkemeye sunulur.
Kazadan Sonra Tutanak Olmadan Sigorta Başvurusu Nasıl Yapılır?
Kaza tutanağı olmadan sigortaya başvururken kazanın tarihini ve yerini, araç plakalarını, olayın nasıl gerçekleştiğini ve tutanağın neden düzenlenmediğini yazılı olarak açıklayın. Hangi zararın karşılanmasını istediğinizi belirtin. Ruhsat ve iletişim bilgilerinizle birlikte elinizdeki delilleri, hasar belgelerini ve varsa kolluk veya soruşturma dosyası bilgilerini ekleyin.
Karşı aracın neden olduğu hasar için o aracın trafik sigortacısına; kendi aracınızdaki teminat kapsamındaki hasar için kasko sigortacınıza başvurun. Şirketin ilan ettiği hasar başvuru kanalını kullanın; dilekçe ve eklerinizin bir örneğini, teslim tarihini gösteren belgeyi ve hasar dosya numarasını saklayın. Kasko poliçenizdeki muafiyet, sigortalının üzerinde kalan hasar tutarını veya oranını ifade eder; ödeme hesabında bu koşul da uygulanır.
Sigorta şirketi talebinizi reddederse gerekçeli yazılı cevabı alın. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru için önce sigortacıya yazılı müracaat gerekir. Trafik sigortasında 15 gün, kaskoda 15 iş günü içinde cevap verilmemesi halinde Komisyona başvurulabilir. Nihai ret cevabı alınmışsa bu sürenin dolması beklenmez.
Kasko uyuşmazlığında şirketin tahkim sistemine üye olması ve kazanın üyelikten sonra gerçekleşmesi gerekir; zorunlu trafik sigortasında şirketin üyeliği aranmaz. Aynı uyuşmazlık mahkemeye veya tüketici hakem heyetine taşınmışsa Komisyon başvuruyu incelemez. Bu süreler, kazayı sigortacıya bildirme süresi veya sigortacının ödeme süresi değildir.
Kaza nedeniyle hangi zararların kimden talep edilebileceğini öğrenmek için Trafik Kazalarından Kaynaklı Tazminat Davaları yazımızı okuyabilirsiniz.
Kazadan Sonra Tutanak Tutmamak ve Olay Yerinden Ayrılmak
Tutanak tutulmaması nedeniyle doğrudan kasten veya taksirle yaralama ya da öldürme suçu oluştuğu söylenemez. Bu suçlarda kişinin davranışı, kusuru, meydana gelen sonuç ve aralarındaki bağ esas alınır. Kazayı bildirme, yardım sağlama ve olay yerinde kalma yükümlülükleri ise ayrıca önem taşır.
Yalnız maddi hasarlı kazalarda tarafların, kolluk çağırmaya gerek görmediklerini yazılı olarak saptayarak ayrılmaları mümkündür. Sözlü olarak “anlaştık” deyip ayrılmak ile usulüne uygun anlaşmalı tutanak düzenlemek aynı şey değildir. 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren değişiklik uyarınca, anlaşma hali dışında kolluğun izni olmadan ve zorunlu bir neden bulunmaksızın kaza yerinden ayrılan sürücüler için 46.000 TL idari para cezası öngörülmüştür. Kanunun korunmasını istediği kaza yeri iz ve delillerini değiştirmek de aynı fıkra kapsamında yaptırıma tabidir.
Ölümlü veya yaralanmalı kazada, kolluğun izni olmaksızın ve zorunlu bir neden bulunmadan olay yerinden ayrılan sürücü hakkında ayrıca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve sürücü belgesinin 2 yıl geri alınması söz konusudur. Tedavi, yardım veya can güvenliği zorunluluğu varsa bu durumun somut delilleri önemlidir. Bu yaptırımlar, boş tutanak formu bulunmamasının değil, kanunda belirtilen yükümlülüklerin ihlalinin sonucudur.
Kazadan Sonra Tutanak Nasıl Hazırlanır?
En az iki aracın karıştığı, yalnız maddi hasar bulunan ve sürücülerin kazanın oluş şekli konusunda anlaşabildiği olaylarda anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenlenebilir. 2017/18 sayılı Genelge uyarınca ölüm veya yaralanma; alkol ya da uyuşturucu şüphesi; ehliyetsizlik veya uygun sınıfta ehliyet bulunmaması; geçerli trafik sigortasının olmaması gibi hallerde tutanağı kolluk düzenler.
Tek aracın karıştığı kazalarda, kamu malına veya üçüncü kişilerin eşyalarına zarar verilmesinde ve kamu aracının kazaya karışmasında da anlaşmalı tutanak yolu kullanılamaz. Kamu araçlarına ilişkin kuralın Sağlık Bakanlığına ait ambulans ve acil sağlık araçları bakımından istisnası vardır. Taraflar anlaşamıyorsa veya biri imzalamayı reddediyorsa 112 üzerinden kolluğa haber verilmelidir.
Tutanak tutma kuralları şöyledir:
- Tutanak, kazaya karışan iki taraf için tutulur. Bu tutanağın birer nüshası taraflarda kalır.
- Kaza tutanağının hazırlanması için ruhsat sahibi olunması şart değildir.
- Kâğıt tutanak kazaya karışan sürücülerce imzalanmalıdır; imzasız form anlaşmalı tutanak olarak işleme alınmaz. İmzalı tutanağın fotokopiyle çoğaltılması mümkündür. SBM’nin sağladığı uygulama üzerinden elektronik ortamda doldurulup imzalanan tutanaklar da kullanılabilir.
- Kazadan sonra tutanak düzenlerken formdaki bütün alanlar doldurulmalı, kazanın oluş şekli ve hasarlar açıkça belirtilmelidir.
- Tutanağın içerisinde Poliçe Numarası ve sigorta şirketlerinin adları yer almalıdır.
- İkiden fazla aracın karıştığı kazalarda veya ihtiyaç halinde birden fazla form kullanılabilir. Düzenlenen tutanakların kazaya karışan tüm sürücüler tarafından imzalanması gerekir.
- Kaza Tespit Tutanağı’na her yerden ulaşabilirsiniz. Sigorta şirketleri her zaman araç sahiplerine boş formlar verir ve araçta bulundurulmasını tavsiye eder. Aracınızda bulunmuyorsa, kırtasiyeden çıkarabilirsiniz.
Tutanakta kazanın gerçek tarihi, yeri, araç ve sürücü bilgileri, hasar noktaları, kroki ve sürücülerin olay anlatımları bulunmalıdır. Gerçeğe aykırı tarih, sürücü veya olay bilgisi yazılmamalıdır.
Kazadan 1 Gün Sonra Tutanak Tutulur Mu?
Kazadan 1 gün sonra tutanak tutulması mümkündür; ancak kaza tarihi ile belgenin düzenlendiği tarih doğru gösterilmeli, gecikmenin nedeni açıklanmalı ve olay mevcut delillerle desteklenmelidir. Tarafların sonradan imzaladığı belge, olay anındaki bildirim ve olay yerinde kalma yükümlülüklerinden ayrı ele alınır. Belgenin ertesi gün hazırlanmış olması, tazminat hakkının sırf bu nedenle sona erdiği anlamına gelmez.
En güvenli yol, deliller henüz mevcutken tutanağı olay yerinde düzenlemektir. Sonradan anlaşmazlık çıkarsa kimse diğer sürücü adına imza atamaz; kendi beyanı, fotoğrafları ve diğer belgeleriyle sigortacıya ve gerektiğinde kolluğa başvurmalıdır.
Sigortacıya ihbar süresi ile tutanak düzenleme zamanı farklıdır. Trafik Sigortası Genel Şartları B.1 uyarınca sigortalı, sorumluluğunu gerektirecek olayı öğrendiği andan itibaren 10 gün içinde sigortacısına bildirmeli; kendisine yöneltilen talebi ise derhâl iletmelidir. Kasko Genel Şartları B.1.1 kapsamındaki hasar bildirimi için süre, olayın öğrenilmesinden itibaren 5 iş günüdür. Bu süreler, tutanak tutmak için beklenebilecek süreler veya zarar görenin tazminat talebini sona erdiren genel başvuru süreleri değildir.
Geç bildirimde de sonuç her olayda ödeme hakkının bütünüyle kaybı değildir. Trafik sigortasında bildirimin gecikmesi yüzünden tazminat artmışsa artan kısmın sigortalıdan geri istenmesi; kaskoda ise yükümlülük ihlali nedeniyle zarar artmışsa kusurun ağırlığına göre indirim gündeme gelebilir.
Tutanak Tutulduktan Sonra Ne Olur?
İmzalı tutanak ve fotoğraflar ilgili sigorta şirketine iletilir. Şirket, tutanağı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) sistemine aktarır; kusur değerlendirmesi ile hasar incelemesi yapılır. Tutanak, sürücülerin kazayı nasıl anlattığını kaydeder; ödenecek tazminat tutarını kendiliğinden belirleyen bir belge değildir.
Kaza Tutanağı Nereden Alınır?
Genellikle sigorta şirketleri tarafından kaza tespit tutanağının birkaç örneği size teslim edilir ve bu örneklerin her araçta bulunması tavsiye edilir. Ancak kazaya karışan araçların hiçbirinde tutanak yoksa, tüm kırtasiyelerden kaza tespit tutanağı çıkarılabilir.
Kazalar ile ilgili Hukuki Sorunlarda Avukat Desteği
Yaşanan trafik kazaları sonucunda pek çok farklı hukuki sonuç ortaya çıkabilmektedir. Bu durumda hak kaybının yaşanmaması ve diğer hukuki süreçlerin profesyonelce yönetilmesi için mutlaka uzman bir avukattan destek alınmalıdır.
Trafik kazaları ile ilgili yaşadığınız hukuki problemlerde profesyonel desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, bu durumda Burak Temizer Hukuk Büromuzun deneyimli İstanbul ceza avukatı kadrosundan destek alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kazadan Sonra Tutanak Süresi Var Mı?
Tutanak deliller kaybolmadan olay yerinde düzenlenmelidir. Trafik sigortasındaki 10 günlük ve kaskodaki 5 iş günlük ihbar süreleri, tutanak düzenlemek için tanınmış bekleme süreleri değildir.
Kazadan Sonra Tutanak Tutulmazsa Ne Olur?
Kazanın oluş şeklini ve kusuru ispatlamak güçleşebilir, hasar ödemesi gecikebilir. Ancak fotoğraf, kamera kaydı, tanık ve diğer delillerle hak aramak mümkündür. Tazminat hakkının bulunup bulunmadığı, kazanın ve zararın ispatı ile sorumluluk ve teminat koşullarına göre belirlenir.
Kazadan Sonra Tutanak Nereye Verilir?
Tutanak ve fotoğraflar, talebinize göre kusurlu karşı aracın trafik sigortacısına veya kendi kasko sigortacınıza sunulur. SBM’nin mobil uygulamasında düzenlenen tutanaklar sistem üzerinden iletilir; hasar başvurunuzun alındığını ve istenen belgeleri ayrıca takip etmeniz gerekir.
Kazadan Kaç Gün Sonra Tutanak Tutulur?
Kaza sonrası tutanak süresi, herkes için “5 gün içinde tutanak tutulabilir” şeklinde açıklanamaz. Tutanak olay yerinde düzenlenmelidir; ertesi gün belgelendirme yapılacaksa gerçek kaza tarihi ve düzenleme tarihi belirtilerek mevcut deliller eklenmelidir. Kolluğun tutanak düzenlemesini gerektiren hallerde tarafların kendi aralarında imzaladığı belgeyle yetinilmemelidir.
Karşı Taraf Sonradan Tutanak İmzalamazsa Ne Yapmalıyım?
Olay yerindeyseniz ve taraflar anlaşamıyorsa 112 üzerinden kolluğa haber verin. Ayrıldıktan sonra anlaşmazlık çıkmışsa diğer sürücünün yerine imza atmayın; olay anlatımınızı, fotoğrafları, yazışmaları ve tanık bilgilerini sigorta başvurunuza ekleyin. Hasar izlerinin kaybolma riski varsa mahkemeden delil tespiti isteyebilirsiniz.
