Özel belgede sahtecilik suçu, özel belgelerin gerçeğe uygun olmayarak düzenlenmesi ve başkalarını aldatmak için tasarlanmasını içeren ve Türk Ceza Kanunu’nun 207. maddesinde düzenlenen suçtur. Ayrıca sahtecilik yapılarak düzenlenen özel belgeyi kullanan kişi de özel belgede sahtecilik suçunu işlemiş sayılmaktadır. Biz de içeriğimizde özel belgede sahtecilik hakkında pek çok detaydan söz edecek ve sizi bilgilendireceğiz.
Belge Nedir?
Belgede sahtecilik suçlarının konusunu suçun adından da anlaşılacağı üzere “belge” oluşturmaktadır. Söz konusu bu belge gerek resmî belge gerekse de özel belge olabilir. Ancak hangi belge türü olursa olsun bir belgede bulunması gereken unsurlar vardır. Bunlar; belgenin yazılı olması, belgenin hukuki değer taşıyan bir içeriğe sahip olması ve belgeyi düzenleyenin bilinmesi olarak bilinmektedir.
Hukuki önem arz eden, delil niteliği taşıyan ve evrak kelimesinin karşılığı olarak da bilinen yazılı kâğıt “belge” anlamına gelmektedir. Türk Ceza Kanunu’nda belgede sahtecilik suçları; resmî belge, resmî belge hükmünde belge ve özel belge şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmuştur. Bu kapsamda TCK’nın 210. Maddesinde “resmî belge hükmünde belgeler” başlığı altında hüküm bulunmakta olup şu şekildedir:
Özel Belge Nedir?
Resmî belge ve de resmî belge hükmünde sayılmayan, bir kamu görevlisi tarafından düzenlenmeyen bütün yazılı kağıtlar özel belge niteliğindedir. Herkes tarafından düzenlenmesi mümkün olan özel belge, ikili ilişkilerde kullanılabilen belge olarak ifade edilmektedir. Mevcut bir hakkın ortaya konması için düzenlenen bu belgeler resmi belge değildir ve kamu görevlileri tarafından düzenlenemez. TCK özel belge nedir? sorusuna bu şekilde yanı verebiliriz. Öte yandan her belgenin özel belge statüsünde sayılması mümkün değildir. Bu sınıftaki belgelerden aşağıdaki başlığımızda söz edeceğiz.
Özel Belge Niteliğinde Sayılan Bazı Belgeler
Özel belgede sahtecilik suçu kapsamında değerlendirilebilecek olan ve resmi belge olarak ifade edilemeyen bazı belgeler aşağıdaki gibidir:
- Borca ilişkin ibraname
- Fatura
- Teminat mektubu
- İşe giriş bildirgeleri
- Adi senet
- Ücret bordroları
- Mal beyanı
- Vergi beyanı
- Gümrük beyanı
- Kira sözleşmeleri
- Kredi sözleşmeleri
- Satış sözleşmeleri
- Şirket karar defteri
- Yaşam sigortası
Yukarıdaki belgeler üzerinde işlenen sahtecilik suçları, özel belgede sahtecilik suçu kapsamında değerlendirilmekte ve bu kapsamda cezai yaptırımlar uygulanmaktadır.
Ceza Hukuku alanındaki diğer hukuki konular hakkında da bilgi sahibi olmak isterseniz, ilgili içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Resmi Belge Hükmünde Belgeler Nedir?
Türk Ceza Kanunu, özel belge niteliğine sahip bazı belgelerdeki sahteciliği resmî belge hükmünde sayarak cezalandırmıştır. Bu resmî belge hükmündeki belgeler TCK m. 210’da açıklanmış olup şu şekildedir:
“(1) Özel belgede sahtecilik suçunun konusunun, emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname olması halinde, resmî belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
(2) Gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurucu nitelik taşıması halinde, resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya hükmolunur.”
Maddede belirtilen belgeler resmî belge hükmündeki belgeler olarak nitelendirilebilmek adına, şekli anlamda kanuni unsurların tamamını taşıyor olmalıdır. Söz konusu unsurların eksik olması halinde geçerli belgelerden bahsedilemez. Bu gibi durumlarda şayet yazılı bir kâğıdın belge niteliğine haiz olabilmesi için gerekli diğer şartlar gerçekleşmişse özel belgede sahteciliğin konusunu oluşturan bir belgenin varlığı söz konusudur.
TCK’nın 210. Maddesinin 2. Fıkrası gereğince kamu sıfatına haiz olmasalar da tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu kişilerin, görevleri gereğince gerçeğe aykırı belge düzenlemesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmaktadır. Bu fıkrada aslında özel belgede sahteciliğin özel bir görünümüne yer verilmiş olup suç için de ayrı bir yaptırım belirlenmiştir.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Nedir?
Özel belgede sahtecilik suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Topluma Karşı Suçlar” bölümünde “Kamu Güvenine Karşı Suçlar” kapsamında 207. maddeyle yaptırım altına alınmak suretiyle düzenlenmiş olan bir suçtur. Özel belgede sahtecilik suçu nedir? sorusuna bu şekilde yanıt verebiliriz. Bu suç kapsamında korunan hukuki değer resmî belgede sahtecilik suçunda olduğu gibi kamu güvenidir. Bu suçun konusunu özel belge oluşturmaktadır.
Kamu düzeninin ve güveninin sağlanması açısından belgede sahtecilik suçları ile mücadele büyük önem arz etmektedir. Huzurdaki yazımızda, özel belgede sahtecilik suçunun cezası, nitelikli halleri, unsurları, suça ilişkin diğer maddeler hakkındaki hususlara hukuken değinecek ve inceleyeceğiz. Keyifli okumalar dileriz.
Özel belgeler, nitelikleri bakımından ispat aracı olması ve hukuki bir sonuç doğurmaya elverişli olmasından ötürü resmî belgelerden farksızdır. Özel belgede sahtecilik suçu, bir özel belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir özel belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya bir sahte özel belgenin bu özelliğinin bilerek kullanılması suretiyle üç seçimlik hareketle işlenebilen bir suçtur. Türk Ceza Kanunu’nun 207. Maddesi kapsamında hüküm altına alınmış olup şu şekildedir:
“(1) Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.”
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Cezası 2026
Özel belgede sahtecilik suçu Türk Ceza Kanunun 207. maddesi kapsamında yaptırım altına alınmış olup özel belgede sahtecilik suçu cezası, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca bir kişi sahte özel belgeyi düzenlememiş olsa dahi bu belgenin sahte olduğunu bilerek kullanıyorsa özel belgede sahtecilik suçunun cezasına tabi olacaktır.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunda Daha Az Cezayı Gerektiren Nitelikli Haller Nelerdir?
Özel belgede sahtecilik suçunda daha az cezayı gerektiren nitelikli haller, suçun işlenmesi halinde fail hakkında hükmolunan cezanın yarı oranında indirilmesine sebebiyet verecek durumdur. Bu durum Türk Ceza Kanunu’nun 211. Maddesinde düzenlenmiş olup şu şekildedir:
“(1) Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde, verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.”
Özel Belgede Sahtecilik Suçunun Unsurları
Türk Ceza Kanunu’nun 207. maddesi kapsamında değerlendirilen özel belgede sahtecilik suçunun unsurları ve detaylı açıklamaları şu şekildedir:
Maddi Unsurlar
Özel belgede sahtecilik suçunun maddi unsurları şu şekilde belirlenmiştir.
- Özel Belgede Sahtecilik Suçunun Faili: Özel belgede sahtecilik suçu, özgü suçlardan olmamakla birlikte fail bakımından bir özellik arz etmemektedir. Herkes tarafından işlenebilen bir suç tipidir.
- Özel Belgede Sahtecilik Suçunun Mağduru: Suçun mağduru, suçla ihlal edilen ve cezai müeyyide ile hukuken korunan menfaatin sahibi olan kişi veya kişilerdir. Herkes bu suçun mağduru olabilir.
- Özel Belgede Sahtecilik Suçunda Fiil: Özel belgede sahtecilik suçu, üç farklı şekilde işlenebilen seçimlik hareketli bir suç tipidir.
Özel belgede sahtecilik suçu TCK’nın 207. Maddesinin birinci fıkrası gereğince bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyip kullanmak, geçek bir özel belgeyi değiştirip kullanmak ve de ikinci fıkrası gereğince sahte olduğu bilinen bir belgenin sadece kullanılması suretiyle işlenebilir. Ayrıca özel belgede sahtecilik suçundan söz edebilmek için, bahse konu sahte özel belgenin hukuki bir ilişkide kullanılması gerekmektedir.
- Bir Özel Belgenin Sahte Olarak Düzenlenip Kullanılması
Bu seçimlik harekette bahsedilen husus, esasında özel bir belge mevcut olmadığı halde mevcutmuş gibi düzenleyerek oluşturulması ve bu belgenin kullanılması halidir.
- Gerçek Bir Özel Belgede Başkalarını Aldatacak Surette Değişiklik Yapılıp Kullanılması
Bu seçimlik harekette ise bir önceki durumun aksine mevcut olan özel belge üzerinde silmek veya ekleme, çıkarma yapmak suretiyle değişiklik yapılması söz konusudur. Mevcut olan gerçek bir özel belgede başkalarını aldatacak surette değişiklik yapılması, belgenin ispat bakımından yönünü değiştirmeye yönelik hareketler teşkil etmektedir.
Şayet bahse konu değişiklikler ispat yönünü değiştirmekle kalmayıp ispat vasıtası olabilme özelliğini ortadan kaldırıyorsa burada “özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek” suçundan yani Tük Ceza Kanunu’nun 208. Maddesinden söz edilir.
- Sahte Olduğu Bilinen Bir Belgenin Kullanılması
Türk Ceza Kanunu’nun 207. Maddesinin ikinci fıkrasındaki seçimlik harekette ise özel bir belgenin sahte olduğunun bilindiği halde kullanılması durumundan bahsedilmektedir. Bahse konu bu seçimlik hareketlerin işlenmesi halinde suçun failine 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacaktır.
Manevi Unsurlar
Özel belgede sahtecilik suçu, doğrudan kastla ve olası kastla işlenebilen bir suç tipi olup taksirle işlenemez. Bahse konu 207. Maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen suç failin özel belgenin sahte olduğunu bilerek kullanmasından ötürü doğrudan kastla işlenebilen suçtur.
- Teşebbüs: Özel belgede sahtecilik suçu oluşum bakımından söz konusu belgenin kullanılması şarttır. Teşebbüsün gerçekleşmesi her ne kadar zor olsa da bu suç seçimlik hareketlerden oluşan bir suç olmasından ötürü teşebbüs mümkündür.
- İştirak: Bu suç iştirak bakımından herhangi bir özellik arz etmemektedir. Özel belgede sahtecilik suçuna iştirakin her hali mümkündür.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Şikayete Tabii Midir?
Özel belgede sahtecilik suçu şikayete tabi olmamakla birlikte Cumhuriyet Savcısı tarafından re’sen soruşturulur. Bu suç şikâyete tabi olmadığından ötürü kanunda öngörülmüş bir şikâyet süresi de bulunmamaktadır. Şikâyete bağlı suçlarda mağdur 6 aylık süre içinde şikayette bulunmazsa bu suç kapsamındaki şikâyet hakkını kaybedecektir.
Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu’nun 73. Maddesinin 1. Fıkrasında “Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunda Etkin Pişmanlık Hükümleri Uygulanır Mı?
Etkin pişmanlık, bir suçun işlenmesi neticesinde, failin suç sonrasında pişmanlık duyması ve bu suç sonucu mağdurun uğradığı zararı telafi etme yönünde davranışlarda bulunması halinde cezanın azaltılması veyahut ortadan kaldırılması durumudur. Özel belgede sahtecilik suçu bakımından etkin pişmanlık hükümleri bulunmamakta olup uygulanmayacaktır.
Etkin Pişmanlık konusu hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunda Zamanaşımı
Türk Ceza Kanunu’nun 66. Maddesindeki hüküm gereğince zamanaşımı açıklanmıştır. Bu madde kapsamında beş yıldan fazla olmamak üzere hapis ve adli para cezasını gerektiren suçlarda 8 yıllık bir dava zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Özel belgede sahtecilik suçunun cezası da 1 yıldan 3 yıla kadar olduğundan ötürü bu suç için dava zamanaşımı süresi 8 yıl olacaktır.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunda Mahkemenin Verebileceği Kararlar
Yargılama süreci son bulduğunda, hâkim somut olayı hukuka ve hakkaniyete uygun olarak objektif bir şekilde değerlendirecektir ve karar verecektir. Hâkimin verebileceği kararlar aşağıdaki şekillerde olabilir;
- Beraat Kararı
- Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı
- Mahkûmiyet Kararı
- Adli Para Cezası
- Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması (HAGB)
- Cezanın Ertelenmesi Kararı
- Davanın Düşmesi Kararı
Özel Belgede Sahtecilik Suçuna İlişkin Suçlar
Özel belgede sahtecilik suçuna ilişkin olarak değerlendirilen ve Türk Ceza Kanunu kapsamında yer alan suçlar aşağıdaki gibidir:
Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek Suçu (TCK M. 208)
- Bu suçun konusunu kendisine hukuki hüküm ve sonuç bağlanan gerçek bir özel belge oluşturmaktadır.
- Suç, adından da anlaşıldığı üzere gerçek bir özel belgenin bozulması, yok edilmesi veya gizlenmesi suretiyle işlenebilen seçimlik hareketli bir suçtur.
- Kasten işlenebilen bir suç olmakla birlikte olası kastla da işlenebilmektedir.
- İştirak, içtima ve de teşebbüs bakımından özellik arz etmemektedir.
TCK’nın 208. Maddesinde düzenlenmiş olup şu şekildedir:
“(1) Gerçek bir özel belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
Özel belgede sahtecilik kapsamında bahse konu belgede başkalarını aldatacak surette yapılan değişiklikler ispat yönünü değiştirmekle kalmayıp ispat vasıtası olabilme özelliğini ortadan kaldırıyorsa burada özel belgede sahtecilik suçundan değil “özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek” suçundan söz edilir.
Açığa Atılan İmzanın Kötüye Kullanılması Suçu (TCK M. 209)
Türk Ceza Kanunu’nun 209. maddesi kapsamında düzenlenen açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçu, ilgili maddede şu şekilde açıklanmıştır.
“(1) Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) İmzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır.”
Belge sayılabilmesi bakımından gerekli unsurları taşımayan imzalı boş bir kâğıt, veriliş amacı dışında doldurulmak suretiyle senet haline getirilip bir belge haline getirilirse burada özel belgede sahtecilik suçundan değil, “açığa atılan imzanın kötüye kullanılması” suçundan söz edilir.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu ve Resmi Belgede Sahtecilik Suçu Arasındaki Farklar
Özel belgede sahtecilik suçu Türk Ceza Kanunu’nun 207. maddesinde düzenlenmiş olup resmi belgede sahtecilik suçu ise Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesinde düzenlenmiştir. İki suçun arasındaki farklar ise aşağıdaki gibidir:
- Resmî belgede sahtecilik suçu, kamu görevlisi tarafından görevinden ötürü işlenilen bir suç iken özel belgede sahtecilik suçu herkes tarafından düzenlenebilen bir suç tipidir.
- İkisinin de adından anlaşıldığı üzere resmî belgede sahtecilik suçunun konusunu resmî belge oluştururken özel belgede sahtecilik suçunun konusunu özel belge oluşturmaktır.
- Resmî belgede sahtecilik suçunun cezai yaptırımı, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası iken özel belgede sahtecilik suçun cezai yaptırımı, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası şeklinde düzenlenmiştir.
- Resmî belgede sahtecilik suçu Türk Ceza Kanunu’nun Maddesinde düzenlenmiş olup, özel belgede sahtecilik suçu Türk Ceza Kanunu’nun 207. Maddesinde düzenlenmiştir.
- Resmî belgede sahtecilik suçunun gerçekleşmesi bakımından suçun konusu olan belgenin kullanılması şartı aranmazken, özel belgede sahtecilik suçunun gerçekleşmesi için belgenin kullanılması şartı aranmaktadır.
- Özel belgede sahtecilik suçunda bireyler arasındaki ilişiklerin düzenlenmesi ve etkilerinin sınırlı olması, resmî belgedeki gibi kamu gücü kullanılarak düzenlenmemesi nedeniyle suçun haksızlık içeriği resmî belgedekine göre daha azdır.
- Resmî belgede sahtecilik suçu ve özel belgede sahtecilik suçu görevli mahkeme bakımından bir farklılık teşkil etmez. İki suç için de görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
Özel belgelerin ispat vasıtası olması ve de hukuki bir sonuç doğurmaya yönelik olmasından ötürü resmî belgelerle farkı yoktur.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunda HAGB Nasıl Gerçekleşir?
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), sanık kişi için 5 sene boyunca gözlemlenmesi ve sanık ile ilgili verilen hükmün bu 5 senelik sürede bir daha meydana gelmemesi istenilmekle birlikte yeni bir suç işlememesi halinde de hakkında olan davanın düşmesi olarak açıklanabilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı, söz konusu suçtan dolayı verilen cezanın 2 yıldan az olması halinde geçerlidir.
Özel belgede sahtecilik suçunda, yukarıda söz edilen unsurların sağlanması halinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı verilmesi mümkündür.
HAGB Nedir? sorusunun detaylı cevabını verdiğimiz içeriğimize göz atabilir ve detaylı bilgi alabilirsiniz.
Özel Belgede Sahtecilik ve Resmi Belgede Sahtecilik Suçuna İlişkin Yargıtay Kararları
Bu konuda Yargıtayın çeşitli kararları bulunmakta olup bunlardan Yargıtay 17. Ceza Dairesinin, 2017/2564 esas, 2018/773 Karar, 12.02.2018 tarihli kararı aşağıda gösterilmiştir. “Nitelikli dolandırıcılık ve resmî belgede sahtecilik suçlarından sanığın mahkumiyetine ilişkin hükümler sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Sanığın, müşteki …’e ait ancak üzerinde kendi fotoğrafı olan nüfus cüzdanı ve 10/11/2010 tarihli Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesi ile katılan Tarsus şubesine başvurarak adına bankadan 15.000 TL kredi çektiği böylece nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediğinin iddia edildiği olayda,
- Resmi Belgede Sahtecilik Suçu Yönünden Yapılan İncelemede
Sanığın kullandığı müştekiye ait nüfus cüzdanı fotokopisinin ve yerleşim yeri belgesinin fotokopisinin bulunması, asıllarının ele geçirilememiş olması, dosya arasında bulunan fotokopisinden de 5237 sayılı TCK’nın 204/1. maddesi uyarınca aldatma kabiliyeti olup olmadığının belirlenemeyeceği, bu nedenle sanık hakkında kullanmış olduğu resmi belgeler yönünden sahtecilik suçu isnat edilemeyeceği, ancak kredi sözleşmesini adına yapmış olması karşısında sözleşmenin sahte olarak oluşturulan özel belge niteliğinde olduğu ve özel belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı gözetilerek, sanık hakkında özel belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulması gerekirken, zincirleme şekilde resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulması,
Kabule göre;
Resmi belgede sahtecilik suçu ile ilgili olarak; resmi belgede sahtecilik suçuna konu teşkil eden 10/11/2010 tarihli Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesi’nin dosyaya getirtilerek, yapılan sahtecilikte aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığının takdir ve tayininin hakime ait olduğu da dikkate alınarak, söz konusu belgenin mahkeme heyeti tarafından incelenip özelliklerinin zapta geçirilmesi, bu şekilde, sahtecilikte aldatma kabiliyeti bulunup bulunmadığının tespitinden sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdirinin gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca, hükmün BOZULMASINA, 12/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”
- Yargıtay 15. Ceza Dairesinin, 2017/31550 esas, 2020/8666 Karar, 22.09.2020 tarihli kararı aşağıda gösterilmiştir.
“Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar …, …, …, ve …’in, resmi belgede sahtecilik suçundan sanıklar …, …, …, … ve …’in, özel belgede sahtecilik suçundan sanıklar…, …, … ve …’in, görevi kötüye kullanma suçundan sanık …’ın beraati ile özel belgede sahtecilik suçundan sanık …’in mahkumiyetine ilişkin hükümler katılan … vekili, katılan … vekili, sanık … müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Sanık …’in, katılanlarla birlikte şirket ortağı olduğu, sanıklar …, … ve …’e şirket hissesi satarak devrettiği, gerçeğe aykırı ve sahte imzalı çağrı mektubu düzenleyip genel kurul toplantısı yapılmasını sağladığı, katılanların katılmadığı toplantıda kararlar alındığı, kurul kararlarının noterde tasdik edilerek ticaret sicil gazetesinde yayınlanmasını sağladıkları, sanıklar …, … ve …’in şirket ortak sıfatını kazandığı, sanık …’ın defter tasdiklerine aracılık ettiği, sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde resmi ve özel belgede sahtecilikte bulundukları ve hileli hareketlerle haksız menfaat temin ettikleri, sanık …’ın usulüne aykırı olarak toplanan genel kurulda görevinin gereğini yerine getirmeyerek ihmalde bulunduğu iddia edilen somut olayda; sanık savunmaları, katılan beyanları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, sanıklar …, …, …, … ve …’in üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığı, ..
sanıklar …, …, … ve …’in üzerine atılı resmi belgede sahtecilik suçunu ve sanık …’ın üzerine atılı görevi kötüye kullanma suçunu işlediklerinin sabit olmadığı gerekçelerine dayanan mahkemenin beraat hükümleri ile sanık …’in atılı özel belgede sahtecilik suçunu işlediğini sabit gören mahkeme kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanık … müdafii, katılan … vekili ve katılan … vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 22/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”
- Yargıtay 21. Ceza Dairesinin, 2015/8885 esas, 2016/6912Karar, 16.11.2016 tarihli kararı aşağıda gösterilmiştir.
“Özel belgede sahtecilik suçunun oluşması için sahte özel belgenin düzenlenmesi ya da gerçek bir özel belgenin değiştirilmesinin yanında, sahte belgenin hukuki sonuç doğuracak şekilde kullanılması da gerekmektedir.
Sanığın katılanın adına sahte olarak düzenlediği iddia edilen 25.01.2012 tarihli gayrimenkul alım-satım mukavelesi başlıklı belgenin, iddia olunan alacağın tahsil edilmesinden sonra diğer evraklar ile birlikte üzerine iptal yazısı yazılmak suretiyle katılana iade edildiği, katılanın kendisine teslim edilen belgeler üzerinde yaptığı inceleme sonucunda suça konu belgede adına atfen atılı bulunan imzanın kendisine ait olmadığını fark etmesi ile ortaya çıkan eylemde, suça konu belgenin işlevine uygun ve varlık nedeni doğrultusunda herhangi bir hukuki ilişkide veya herhangi bir hukuki işlem tesisinde kanıt değerinden yararlanma amacıyla kullanılmadığı, katılanın dahi düzenlendiğinden haberinin olmadığı, nitekim tarafların beyanlarından da anlaşılacağı üzere, şifai görüşmeler sonucunda katılanın sanığa ödeme yaptığının anlaşılması karşısında, unsurları oluşmayan özel belgede sahtecilik suçundan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,
Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.”
Sıkça Sorulan Sorular
Özel Belge Nedir?
Resmî belge ve de resmî belge hükmünde sayılmayan bütün yazılı kağıtlar özel belge niteliğindedir.
Özel Belgede Sahtecilik Suçuna Hangi Mahkeme Bakar?
Özel belgede sahtecilik suçuna Asliye Ceza Mahkemesi bakmaktadır.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?
Özel belgede sahtecilik suçu şikâyete tabi olmamakla birlikte Cumhuriyet Savcısı tarafından re’sen soruşturulur.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunda Dava Zamanaşımı Süresi Nedir?
Özel belgede sahtecilik suçunda dava zamanaşımı süresi 8 yıl olarak belirlenmiştir. Bu 8 yıllık süre içerisinde dava açılmazsa dava düşecektir.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?
Özel belgede sahtecilik suçu kural olarak uzlaşmaya tabi bir suç değildir.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Ve Resmî Belgede Sahtecilik Suçu Arasındaki Fark Nedir?
Özel belgede sahtecilik suçunu resmî belgede sahtecilik suçundan ayıran unsur, iki suçun da konusunu oluşturan unsur olan belgenin hukuki bir ilişkide mutlaka kullanılması gerekmektedir. Resmî belgede sahtecilik suçunda bu durum şart değildir. Söz konusu belgenin düzenlenmiş olması suçun oluşumu bakımından yeterlidir.
Resmî belgeler kamu görevlisi tarafından görevinin gereği olarak düzenlenen belgeler iken özel belgeler ise resmî belge sayılmayan bütün yazılı kağıtlardır.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Nasıl İşlenebilir?
Özel belgede sahtecilik suçu, bir özel belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir özel belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya bir sahte özel belgenin bu özelliğinin bilerek kullanılması suretiyle işlenebilen bir suç tipidir.
Özel Belgede Sahtecilik Suçu Memuriyete Engel Teşkil Eder Mi?
Bu suç kapsamında suçun faili için hükmolunacak ceza 1 yılın altında olsa bile özel belgede sahtecilik suçu, memuriyete engel teşkil eden suçlar arasında yer almaktadır.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunun Adli Para Cezasına Çevrilmesi Mümkün Müdür?
Adli para cezası bir yıldan az hüküm verilen suçlar için uygulanabilmektedir. Özel belgede sahtecilik suçu kapsamında kişiye verilen ceza bir yıldan az olduğu hallerde hükmolunan cezanın adli para cezasına çevrilmesi mümkündür.
Özel Belgede Sahtecilik Suçunun Cezası Nedir?
Özel belgede sahteciliğin Türk Ceza Kanunu’nun 207. Maddesi kapsamında yaptırım altına alınmış olup bu ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.
Sonuç
Belgede sahtecilik suçları başkasını aldatmak suretiyle her türlü hile ve yönteme başvurularak işlenilmektedir. Kamu düzeninin ve güveninin sağlanması açısından belgede sahtecilik suçları ile mücadele büyük önem arz etmekte olup önüne geçilememesi halinde diğer suç faaliyetlerinin işlenmesini de kolaylaştıracaktır. Bu bakımdan belgede sahtecilik suçlarıyla etkin bir biçimde mücadele edilmesi gerekmektedir.
Ofisimiz uzun yıllardan beri ceza hukuku alanında yetkin bir bürodur. Yazımızda bahsettiğimiz özel belgede sahtecilik suçu veyahut diğer belgede sahtecilik suçları ile karşı karşıya kaldıysanız ofisimiz bir telefon uzağınızdadır.
YAREN KARINDAŞ
BURAK TEMİZER HUKUK BÜROSU
