Havayolu Yolcu Hakları

Havayolu Yolcu Hakları

Yolcular, uçuşların iptali, gecikmesi, uçağa kabul edilememe veya bagajlarıyla ilgili yaşadığı sorunlardan zarara uğrayabilmektedirler. Yolcu haklarına dair birçok uluslararası sözleşme bulunduğu gibi, Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde de bu konuyla ilgili düzenlemeler mevcuttur. Yolcuların mağduriyetinin en aza indirilmesi için düzenlenen bu belgelerle tazminat talepleri gündeme gelebilecektir.

Anahtar Kelimeler: yolcu, yolcu hakları, havayolu yolcu hakları, uçuş iptali uçağa kabul edilmeme, uçuşun tehir edilmesi, uçuşun rötar yapması, geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı, tazminat talebi uçuşun iptalinde tazminat talebi, sivil havacılık kanunu, bagaj kaybı, bagajın geç gelmesi, bagajın hasarı

Yolcu Haklarında Uygulanacak Mevzuat

Bugün dış hat havayolu taşımacılığında Varşova Konvansiyonu ve Montreal Konvansiyonu birlikte uygulanmaktadır. İç hat için ise TSHK hükümleri uygulama alanı bulur. Söz konusu kanunda hüküm bulunamadığında Türkiye’nin taraf olduğu uluslarası antlaşmalar ve burada da hüküm yok ise Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır. Bunlara ek olarak getirilen yönetmeliklerle de yolcu hakları düzenleme alanı bulmuştur. Buna göre, Hava Yolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) ve Engelli ve Hareket Kabiliyeti Kısıtlı Havayolu Yolcuları Talimatı yolcu haklarını düzenler.

Hava Yolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliğin kapsamına tazminat hakkı, geri ödeme ve güzergah değişikliği hakkı, belirli hizmetlerden faydalanama hakkı, üst veya alt hizmet sınıfına yerleştirme halleri dahildir.

Bu yönetmelikten yararlanabilecek kişiler 2.maddeye göre:

  • Türk menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye’deki havaalanlarına/havaalanlarından, yabancı menşeli hava taşıma işletmelerinin ise Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirdikleri tüm uçuşlarda, ilgili uçuş için onaylanmış rezervasyona sahip olan ve belirlenen saatte ve öngörülen şekilde veya belirtilen süreden önce ya da süre belirtilmediyse ilan edilen saatten en geç kırk beş dakika önce uçuş öncesi kontrole ( check-in ) başvuranlar,
  • Bilette belirtilmiş olan uçuştan başka bir uçuşa aktarılmış yolcular,
  • Ücretsiz, halka açık olmayan indirimli biletler veya biriktirilen mil veya puanlara seyahat eden yolcular.

Bu yönetmelik yalnızca motorlu ve sabit kanatlı hava araçlarıyla taşınan yolcular için geçerlidir.

Uçağa kabul edilmeyen yolcu hakları

Uçağa Kabul Edilmediyseniz:

Havayolu şirketi, uçuşun düzenli olması ve  güvenliği için bazı yolcuları uçağa kabul etmemektedir. Havayolu işletmelerinin mevcut olan koltuk sayısından fazla bilet satmaları sıkça yaşanan bir durumdur. Bazı yolcular bu durumda biletleri olmasına rağmen uçağa kabul edilmezler.

Geçerli bir bilete sahip olmalarına rağmen uçağa kabul edilmeyen yolcular için;

Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi tarafından öncelikle rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapılır. Gönüllülere,

  • Bilet ücretinin iadesi ve seyahatlerinin başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesi,
  • Son varış yerine güzergah değişikliği sağlanması,
  • Kişinin uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması seçeneklerinden biri sağlanır.

Rezervasyonu olan geriye kalan diğer yolcuların uçuşa kabul edilmelerine imkan sağlayacak yeterli sayıda gönüllü bulunamadığı takdirde havayolu işletmesi, yolcuları kendi iradeleri dışında uçağa kabul etmeyebilir. Bu durumda söz konusu havayolu işletmesi yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır.

Yolcuların iradeleri dışında uçuşa kabul edilmemeleri durumunda;

  1. Uçağa kabul edilmeme halinde geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı:

Yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık bir anlamı kalmamışsa, seyahatin gerçekleştirilen bölümü için bilet ücreti satın alınmış olan fiyat üzerinden en geç 7 gün içerisinde iade edilir. Ayrıca yolcunun seyahatinin başlangıç noktasına dönmesini sağlayacak bir dönüş uçuşu ücretsiz sağlanır. Söz konusu geri ödeme nakit veya banka yoluyla yapılabilir, seyahat fişi veya diğer hizmetlerle yapılması için ise yolcunun imzalı onayı gereklidir.

Yolcuya benzer taşıma şartları altında en erken olacak şekilde  son varış yerine güzergah değişikliği sağlanabilir.

Birden fazla havaalanı bir şehir veya bölgeye hizmet veriyorsa, havayolu işletmesinin rezervasyonu onaylanmış yolculara alternatif bir havaalanına uçuş teklif etmesi halinde, söz konusu havayolu işletmesi yolcunun o alternatif havaalanından rezervasyonun yapılmış olduğu havaalanına veya yolcu tarafından kabul edilen başka yakın bir varış noktasına transfer masrafını karşılamak zorundadır.

Yolcu bu haklardan birini seçerek mağduriyetinin giderilmesini talep edebilir.

  1. Uçağa kabul edilmeme halinde tazminat hakkı:

Yolcular yukarıda bahsedilen koşullarda kendi iradesi dışında uçağa alınmadıysa havayolu işletmesi için bir tazminat yükümlülüğü doğar.

İç hat uçuşlarda uçağa kabul edilmeyen yolcuya 100 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında tazminat ödemesi yapılır.

Dış hat uçuşlar için ise,

  • 1500 km veya daha ısa uçuşlar için 250 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında,
  • 1500 ile 3000 km arasındaki uçuşlar için 400 Avronun Türk Lirası karşılığı tutarında,
  • 3000 km’den daha uzun uçuşlar için 600 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında uçuş tazminatı ödemesi yapılır.

Söz konusu tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı güne ait olan döviz kuru dikkate alınır. Yukarıda belirtilen mesafeyi belirlerken planlanan son varış noktası esas alınarak hesaplama yapılır.

Yolcuya güzergah değişikliği teklif edilmesi durumunda yapılacak olan uçuş, 1500 km veya daha kısa uçuşlar için iki saati, 1500 ile 3500 km arası uçuşlar için üç saati, 3500 km’den daha uzun uçuşlar için dört saati aşmıyorsa yukarıda belirtilen tazminat miktarı %50 oranında düşürülebilir.

  1. Uçağa kabul edilmeme halinde hizmet hakkı:

İlgili yönetmeliğin 10.maddesine göre uçağa kabul edilmeyen yolculara şu hizmetler bedelsiz olarak sağlanır:

  • 2-3 saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler
  • 3-5 saat arası gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek,
  • 5 saat ve üzeri gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ve ilave hafif ara yemeği
  • Bir veya daha fazla gece konaklama gerektiğinde, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama, havaalanı ve konaklama yeri arasındaki ulaşım,
  • Süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti

Uçuşunuz İptal Edildiyse:

Uçuş iptali durumunda havayolu işletmeleri yolculara bir takım haklar sunar. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

  1. Uçuşun iptali halinde geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı:

Yukarıda da bahsedildiği üzere Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliğin 9.maddesi uyarınca seyahatin tamamlanmasının bir önemi kalmamışsa bilet ücretinin iadesi 7 gün içerisinde yapılır. Aynı zamanda yolcunun başlangıç noktasına dönüşü ücretsiz olarak en kısa zamanda sağlanır.

Güzergah değişikliği de benzer taşıma şartları altında en yakın tarihte ya da yolcunun uygun göreceği sonraki bir tarihte yapılabilir. Birden fazla havaalanı son varış yerinde hizmet veriyorsa, alternatif havaalanına transfer havayolu işletmesi tarafından karşılanır.

Uçuş iptali halinde yolcu hakları

  1. Uçuşun iptali halinde tazminat hakkı, Uçuş Tazminatı:

İptal halinde uçuş tazminatı hakkının gündeme gelmesi için bir bildirim şartı öngörülmüştür. Buna göre;

Yolcular, planlanan hareket zamanından en az,

  • 2 hafta öncesinde iptalden haberdar edilmediyse,
  • 2 hafta ile 7 gün öncesinde iptalden haberdar edilmediyse, kendilerine planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkışlarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediyse,
  • 7 günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki sat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediyse tazminat alma hakkına sahiptir.
ÖNERİLEN MAKALE :  Rötar Halinde Yolcu Hakları: Herkesin Bilmesi Gereken Haklar ve Çözümler

Yolcunun haberdar edilip edilmediği hususunun ispat yükümlülüğü havayolu işletmesine aittir.

Uçuş tazminatı miktarı ise yukarıda açıklandığı üzere ilgili yönetmeliğin 8.maddesi gereğince iç hat uçuşlar için 100 Avro, dış hat uçuşlar için ise mesafeye bağlı olarak 250’den 600 Avroya kadardır.

  1. Uçuşun iptali halinde hizmet hakkı:

Yolculara, yukarıda değinildiği üzere ikram, haberleşme, konaklama ve ulaşım imkanı sağlanır.

Ek olarak, yolcular iptalden haberdar edildiklerinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi kendilerine olası alternatif ulaşım yolları hakkında bilgi vermek zorundadır.

Bunun dışında ise yolcu iletişim bilgisinin, havayolu işletmesinde talep edilmesine karşın verilmemesi veya yanlış verilmesi durumunda havayolu şirketi sorumluluktan kurtulur.

Olağanüstü Haller Sebebiyle Uçuş İptalinde Havayolu Şirketinin Tazminat Sorumluluğu

Acil durum olarak ifade edilen olağanüstü hal, toplumu etkileyen olaylar ve ilgili uçuşun gerçekleştirilmesine uygun olmayan meteorolojik şartlar, doğal afetler gibi durumlardır.

Havayolu şirketi gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlüdür. Ancak bu tedbirlere rağmen olağanüstü haller nedeniyle uçuş iptal olabilir. Bu durumda havayolu işletmesi tazminatla yükümlü olmaz. Ancak geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı ve servis etmesi gereken hizmet hakkını temin etmek hususunda sorumluluğu devam eder.

Uçuşunuz Tehir Edildiyse (Uçuş Rötar Yaptıysa ) :

Kalkış saatinin gecikmesi halinde havayolu işletmesinin sorumluluğu gündeme gelmektedir. Direkt uçuşlarda yönetmelikle tespit edilen süreler dahilinde uçağın rötar yapması sebebiyle yolcunun varma zamanı gecikmişse ya da bağlantılı uçuşlardan birinin rötar yapması sonucu devam seferi kaçırılmışsa, yolcunun mağduriyeti havayolu şirketi tarafından giderilir.

İlgili yönetmeliğin 7.maddesine göre havayolu işletmesi bir uçuşun planlanan hareket saatinden itibaren;

  • 1500 km ve daha kısa ve iç hatlardaki uçuşlar için 2 saat veya daha fazla,
  • 1500 ile 3500 km arası uçuşlar için 3 saat veya daha fazla,
  • 3500 km’den daha uzun uçuşlar için 4 saat veya daha fazla gecikmiş olması gerekir.

Yönetmelik kapsamında belirtilen sürelerin altında olan bir rötar durumu, gecikme sayılmaz ve yolcular havayolu şirketine karşı herhangi bir hak iddiasında bulunamaz. Örnek olarak 1 saatlik bir rötar durumunda ilgili yönetmelik kapsamında bir gecikme yoktur. Gecikme süresi hesaplanırken de planlanan hareket saati ile uçağın kalktığı an dikkate alınır.

Bu gecikmeden dolayı havayolu şirketi, yolculara ikram ve haberleşme, yani hizmet haklarını teklif etmek zorundadır.

Rötar en az 5 saat olduğunda, yolcu bilet ücretinin iadesini ve seyahatinin başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesini isteyebilir.

Beklenen hareket saati, önceden ilan edilmiş hareket saatinden sonraki gün veya günler içerisinde olduğu takdirde, yolcuların barınma ve ulaşım hakları vardır.

Uçuşun rötarı halinde hizmet hakkı

 

  1. Uçuşun rötarı halinde hizmet hakkı:

Rötar halinde yolculara bekleme süresine uygun olarak sıcak ve soğuk içecekler, günün saatine göre yemek ve yine süreye bağlı olarak  gerekli durumlarda ara yemek hizmeti verilir. Bunlara ek olarak süre sınır olmamak kaydıyla iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti verilir.

Hareket saatinin sonraki gün veya günler içerisinde olması beklenirse, yolculara otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama imkanı sunulur. Konaklama yerine ulaşım da havayolu şirketi tarafından sağlanır.

  1. Uçuşun rötarı halinde geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı:

Rötar halinde yolcunun güzergah değişikliği talep etme imkanı bulunmamaktadır. Geri ödeme yapılması, gecikme süresi en az 5 saat olduğunda gündeme gelmektedir. Buna göre, seyahatin tamamlanmasını bir önemi kalmamış ise bilet ücreti 7 gün içinde iade edilir. Buna ek olarak yolcunun başlangıç noktasına dönüşü için de en kısa sürede ücretsiz olarak bilet sağlanır.

  1. Uçuşun rötarı halinde tazminat hakkı:

Tüzük ve yönetmelikte uçuşun rötar yapması halinde yolcunun tazminat hakkı düzenlenmemiştir. Rötar halinde tazminat hakkı tartışmalı bir konudur.

Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 28.03.2011 tarihli bir kararında, İstanbul aktarmalı Münih-Ankara seferi yolcularının, Münih kalkışlı uçağın gecikmeli kalkması sonucunda devam seferini kaçırdıkları ve Ankara’ya götürüyor oldukları cenaze sebebiyle mağduriyet yaşamaları sebebiyle açmış oldukları maddi ve manevi tazminatın havayolu şirketinden tahsili kararını bozmuştur.  Yüksek Mahkemenin kararına göre Varşova Konvansiyonu’nun 20.maddesi uyarınca havayolu şirketi kendisinin ve adamlarının zararı önlemek için gerekli bütün tedbirleri almış olduklarını veya bu tedbirleri alma olanaklarının bulunmadığını ispatlayamazlarsa tazminat ödeme yükümlülüğü doğacaktır.

Üst veya Alt Hizmet Sınıfına Yerleştirildiyseniz:

Bir yolcu biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha üst bir hizmet sınıfına yerleştirilirse, ek bir ödeme talep edemez.

Ancak alt hizmet sınıfına yerleştirilirse, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak:

  • 1500 km ve daha kısa uçuşlar için bilet ücretinin %30‘u
  • 1500ile 3500 km arası uçuşlar için bilet ücretinin %50’si
  • 3500 km’den daha uzun uçuşlar için bilet ücretinin %75’i

7 gün içerisinde yolcuya ödenir.

Biletin satın alınma tarihindeki fiyatlar dikkate alınarak ödeme yapılır.

Bagaj Kaybı veya Hasarı Halinde Yolcunun Hakları

Bagaj, yolcu ile beraber taşınan onun şahsi eşyasıdır. Havayolu şirketi bagajı taşıma borcu altındadır, yolcuların teslim etmiş olduğu bagajları güvenliği için gereken tüm tedbirleri almakla yükümlüdür. Aksi halde doğan zarardan sorumlu olur. Havayolu şirketinin bakım ve gözetim yükümlülüğü, bagajın taşınmak üzere teslim alınmasıyla başlar, varış yerinde yolcuya teslim edilmesiyle sona erer.

Bagajı kayıp, hasarlı veya gecikmeyle eline ulaşmış olan durumlarda bagaj sahibinin görmüş olduğu zarar havayolu şirketince karşılanır.

Türk Sivil Havacılık Kanununa göre,

  • Bagajdaki hasar ilk bakışta anlaşabilecek bir durumdaysa derhal,
  • Sonradan anlaşılan bir hasar mevcutsa 7 gün içerisinde, havayolu şirketine yazılı olarak bildirilmelidir.
  • Bagajın gecikmesi, kaybı halinde teslimden itibaren 21 gün içerisinde havayolu şirketine yazılı olarak bildirilmelidir.

Bu sürelere uymaması halinde yolcu, dava açamayacaktır.

Tazminat talep etmek için dava açma süresi yaşanan olay tarihinden itibaren 2 yıldır. Böyle bir durumla karşılaşıldığında, sigorta şirketinin sunduğu koşullarda uzlaşma  sağlanamaması halinde 2 yıl içerisinde hukuki yollara başvurarak, tazminat davası açılabilecektir.

Bagajın hasarı, kaybolması ve geç teslimi durumunda havayolu şirketinin sorumluluğu Sivil Havacılık Kanunu ve Montreal Konvansiyonu hükümleri gereğince sınırlandırmaya tabidir. İlgili firmanın ödeyebileceği üst sınır belirlidir. Sorumluluğun hesaplanması uluslarası geçerli olacak şekilde ‘’SDR’’ biriminden belirlenir ve 1 SDR şu an için 43,0177 Türk Lirasına tekabül etmektedir. Uluslarası Sivil Havacılık Örgütü tarafından 2019 yılı güncellemesiyle, ister iç hat ister dış hat olsun bagaj hasarı, kaybı veya geç teslimi halinde azami 1.288 SDR karşılığı kadar tazminat talep edilebilecektir.

Havayolu şirketi, iç hat uçuşlarında TSHK m.123 gereğince, zararı önlemek için gerekli olan bütün tedbirleri aldığını veya  alma olanağı bulunmadığını ispatlarsa sorumluluktan kurtulur. Dış hat seferleri bakımından ise bir ayrım yapılmış ve ‘’kusursuz sorumluluk’’ hali kabul edilmiştir. Buna göre, söz konusu zarar, ancak bagajın kalite seviyesinin düşüklüğünden veya yolcunun kendi kusurundan kaynaklanmışsa havayolu firması sorumluluktan kurtulur.

Bagaj Kaybı Halinde Yolcu Hakları

Manevi Tazminat Talebi

Yolcu, bagajının kaybı veya hasarı halinde manevi olarak da zarara uğratabilmektedir. TSHK ve Konvansiyon hükümlerinde maddi ve manevi zarar ayrımına gidilmemiştir. Ancak Yargıtay Türk Borçlar Kanunu m.58 uyarınca manevi tazminat hükmedilebileceğini belirtmiştir. Manevi tazminat yönündeki talep her olayın kendine has koşullarına göre değerlendirilir ve kişinin ruhsal, bedensel bütünlüğü, meslek itibarı, onuru gibi hususlar korunarak karara gidilir.

ÖNERİLEN MAKALE :  İKİNCİ EL ARAÇ SATIŞINDA SATICININ SORUMLULUĞU

Nitekim yakın tarihte olarak 07.02.2019’da Yargıtay 2017/1976 E. 2019/81 K.sayılı  kararında, kişinin müdür olarak çalıştığı şirket için yurtdışında başka bir şirket ile görüşmeye gittiği seyahat sonunda içerisinde iş giysileri ve sunum notları olan bagajının kaybolması üzerine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini şu şekilde ifade etmiştir:

‘’Mahkemece, manevi tazminat koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmış ise de, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından ‘’ yapılan seyahatin özelliği dikkate alındığında ,davacının beraberinde götürmekte olduğu eşyalar olmaksızın iş görüşmesine gidememesi ve yurtdışında bulunan şirket ile sözleşme yapma şansını kaybetmesi nedeniyle iş yerinde beceriksiz bir yönetici olarak algılanması ve seyahatin amacına ulaşamaması durumları, davalı taşıyıcının akde aykırılık oluşturan davranışı nedeniyle meydana gelmiş olup, bu durumda ….  manevi tazminat koşullarının oluştuğunun kabulü gerekir.” 

Engelli ve Hareket Kısıtlı Yolcular:

Engelli ya da hareket kısıtlı kişi herhangi bir fiziksel engeli, zihinsel engeli veya yaşı dolayısıyla ulaşımda hareketliliği azalmış olan kişidir.

Havayolu işletmesi, söz konusu kişilere ve onların refakatçilerine öncelik tanır. Uçağa kabul edilmeme, iptal ve her türlü rötar halinde ikram, konaklama, haberleşme gibi hizmet alma hakkına sahiptir.

2015’te yayınlanan Engelli veya Hareket Kabiliyeti Kısıtlı Havayolu Yolcuları Talimatı’nda bulunan düzenlemeye göre havayolu firması geçerli bilet ve rezervasyonu olan kişiyi engellilik durumu veya hareket kabiliyeti kısıtlılığı sebebiyle uçağa binişini reddedemez. Yalnızca havacılık emniyeti gereğince veya  uçağın veya kapılarının boyutları sebebiyle fiziksel olarak bu kişinin uçakta taşınmasının imkansız olduğu durumlarda istisnai olarak havayolu firması söz konusu kişilerin uçağa binişini reddedebilir.

Uçağa binişin reddi halinde, başka bir alternatif, para iadesi veya güzergah değişikliği hakkı sunulmalıdır.

Yolculara Haklarını Bildirme Yükümlülüğü:

Havayolu şirketi uçuş öncesinde, kontrol (check-in) işlemi sırasında; ‘’ Uçağa kabul edilmediğiniz, uçuşunuz iptal edildiği veya en az iki saat tehir edildiği takdirde, alacağınız hizmetler ile ilgili haklarınızı belirten metni check-in kontuarından veya uçağa biniş kapısından isteyiniz.” ifadesini içeren Türkçe ve İngilizce bir bildirimin okunaklı bir şekilde yolcular tarafından açıkça görülebilmesini sağlamak zorundadır.

Uçağa kabul edilmeme, uçuşun iptali, gecikmesi durumunda ise; ‘’ Yolcuyu uçağa kabul etmeyen veya bir uçuşu iptal eden hava taşıma işletmesi, etkilenen her yolcuya bu Yönetmeliğe göre tazminat ve yardım kurallarını belirleyen yazılı bir bildirim sunmakla yükümlüdür. Ayrıca, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi en az iki saatlik bir tehirden etkilenen her yolcuya bu kapsamda sözlü, yazılı ve/veya elektronik formatta olarak bildirmekle yükümlüdür.”

Başvuru Hakkı ve Şikayet

İlgili havayolu şirketi yükümlülüklerine gereği gibi veya hiç  yerine getirmediği takdirde yolcu Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne şikayette bulunabilir. Bu başvuru bizzat yolcu veya vekili tarafından yapılır.

Başvuru öncelikle şikayete muhatap havayolu şirketine yapılmalıdır, aksi takdirde başvuru geçersiz sayılır. Söz konusu firma tarafından verilen cevabın yeterli olmaması, şikayetten sonuç alınamaması ya da şikayete 10 gün içerisinde cevap verilmemesi durumunda başvuru Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne yapılır.

Kanun Yoluna Başvuru hakkı:

Yolcular diğer kanun ve düzenlemelerden doğan haklarının ihlalinden dolayı tazminat talep edebilirler. İlgili yönetmelik kapsamında tazminat talebi haricinde genel hükümler kapsamında da karşılanmayan veya ek maddi ve manevi tazminat talep hakları kullanılabilmektedir.

Nitekim evlilik yıldönümleri için seyahat etmek isteyen ancak uçağa kabul edilmeme sebebiyle mağdur olan bir çiftin açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasında manevi tazminat talebinin reddi kararına karşı Yargıtay;

‘’ Mahkemece iddia, savunma ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının edimini yerine getirmeyerek davacıların mağduriyetine sebep olduğu bu nedenle davacıların Hava Yolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliğin 5/1,9/a ve 10. maddeleri uyarınca talep ettikleri maddi tazminata hak kazandığı, davacıların, davalının kusuru nedeniyle evlilik yıl dönümlerini havaalanında geçirmek zorunda kaldıkları, bu durumun ruhsal bütünlükleri ve sosyal hayatları üzerinde olumsuz etkiye sebep olduğu bu nedenle somut olayda manevi tazminat şartlarının oluştuğu;

ancak manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı, davacıların sosyal ve ekonomik durumu da gözetilerek talebin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat talebinin kabulüne, 1.162,59 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 2.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve kararın gazetede yayınlanması talebinin reddine karar verilmiştir.” (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/14880 E. 2018/6034 K. 04.10.2018)

Yolcu Haklarıyla İlgili Sıkça Sorulan Sorular

  1. Bagajı kaybolan veya hasarlı ya da geç teslim edilen yolcu ne yapmalıdır?

İlk bakışta anlaşılabilecek bir hasar söz konusuysa derhal, sonradan anlaşılırsa bagajın teslim alınmasından itibaren 7 gün içinde havayolu firmasına yazılı olarak bildirmelidir. Bagajı kaybolduysa uçuş tarihinden itibaren 21 gün içinde havayolu firmasından tazmin talebinde bulunmalıdır. Bu süreler kaçırıldığında yolcu dava hakkını kaybeder.

  1. Kabin bagajında havayolu firmasının sorumluluğu var mı?

El bagajı hususuna ilişkin olarak THSK anlamında bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle Montreal Konvansiyonu baz alınır. Buna göre, havayolu firması kendisinin, çalışanının bir kusuru varsa bundan sorumlu olacaktır.

  1. Kıymet konulmuş bagajda sorumluluk sınırı nedir?

Yolcu, bagajı havayolu şirketine teslim ederken bagajın değeri hakkında özel bir beyanda bulunmuş ve havayolunun istediği bir ek taşıma ücretini ödemişse, havayolu firması bu söz konusu bagajın beyan edilen  değerini geçmeyecek şekilde tazminat ödemekle yükümlüdür.

  1. Rötar sebebiyle bekleyen yolculara havayolu şirketinin sunması gereken hizmetler nelerdir?

Havayolu şirketi tarafından ücretsiz parkur değişikliği, iki kez telefon görüşmesi yapma hakkı, faks, e-posta imkanı, bekleme süresine göre yiyecek içecek ikramı ve gerekli olduğu takdirde otel veya konaklama tesisinde konaklama imkanı verilir.  Anons ve müşteriyi bilgilendirme hizmeti de verilir. Rötar 5 saati aşarsa bilet ücret iadesi hakkı doğar. Uçuşun rötar yapması mücbir bir sebep dahilinde olsa da yolcu bu haklara her şekilde sahiptir.

  1. Online seyahat acentesi üzerinden rezerve edilen uçuş için tazminat alınabilir mi?

Biletin nereden alındığı önemli olmaksızın, tazminat şartları oluştuğunda talepte bulunulabilinir. Uçuşa  bağlı olarak rötar durumunda veya iptal durumunda havayolu şirketinden tazminat talep edilebilir.

  1. Uçuş iptal edildiğinde tazminat alabilir miyim?

Yolcular uçuşları iptal edildiğinde, iptalden haberdar edildikleri süreye bağlı olarak tazminat alma hakkına sahiptirler. Yolcunun haberdar edilip edilmediği hususunu havayolu şirketi ispatlamalıdır. Ancak yolcu, iletişim bilgisini vermezse veya yanlış verirse havayolu şirketi sorumluluktan kurtulacak ve tazminat hakkı doğmayacaktır.

Yolcu Haklarında Avukatın Önemi

Çoğu şirketin müşteri memnuniyeti ve emniyetinden ziyade maliyetlerini düşürmeyi hedeflemektedir. Bu konu hakkında hukuki bilgiye sahip olan yolculara farklı olmayan yolculara farklı usuller uygulayabilirler. Oldukça özel bir hukuki öneme sahip olan yolcu hakları özenli bir korunmayı hak eder. Seyahat sürecinizde yaşadığınız sorunların çözümü ve tazminat hakkınıza tam erişim sağlayabilmeniz için alacağınız profesyonel destek önem arz eder. Tüketici hukukunda tecrübeli hukuk büromuza ulaşarak hakkınızı arayabilirsiniz.

İpek HEPDİKER

BURAK TEMİZER HUKUK BÜROSU

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir